Cuối cùng họ cũng hiểu rằng sự cho đi của tôi không phải chuyện đương nhiên, sự nhẫn nhịn của tôi cũng không phải không có giới hạn.
“Mẹ, con nhận nồi hầm.”
Tôi nói.
“Chuyện trước đây, cho qua đi.”
Vai mẹ chồng lập tức thả lỏng.
Bà thở phào một hơi dài, khóe mắt hơi đỏ.
“Vậy là tốt, vậy là tốt.”
Bà lẩm bẩm, sau đó đứng dậy lau khóe mắt.
“Mẹ đi hầm sườn.”
Trần Chí Minh đứng ở cửa bếp, nhìn bóng lưng mẹ mình rất lâu.
Sau đó anh vào phòng ngủ, ngồi xổm cạnh giường, nắm tay tôi.
“Tiểu Nhã, cảm ơn em.”
“Cảm ơn em gì?”
“Cảm ơn em cho mẹ anh một bậc thang để bước xuống.”
Tôi nhìn anh, không nói.
Thật ra không phải cho bà một bậc thang bước xuống.
Là cho chính tôi một bậc thang đi lên.
Mẹ từng nói:
Thắng nhà chồng không tính là thắng, sống tốt cuộc đời mình mới là thắng.
Để họ nhận sai không phải để hả giận, mà để những ngày sau dễ sống hơn.
Đến khoảnh khắc đó tôi mới thật sự hiểu đạo lý này.
Tối hôm đó, mẹ chồng nấu xong cơm thì đi, không ở lại ăn.
Trần Chí Minh tiễn bà xuống lầu, khi trở về mang theo hơi gió đêm.
Anh cởi áo khoác, ngồi bên giường, im một lúc rồi cười.
“Mẹ anh khóc trong thang máy. Bà nói trước đây đối xử với em quá khắt khe, càng nghĩ càng hối hận.”
Anh quay sang nhìn tôi.
“Bà còn nói mẹ em là một người mẹ tốt, rộng lượng hơn bà.”
Nghe câu này, tôi nhớ tới mẹ cách hàng ngàn dặm.
Mẹ ở trong sân nhỏ ấy, trông đàn gà, trông mấy mẫu ruộng, một mình lặng lẽ sống.
Mẹ không học nhiều, không biết nói đạo lý lớn, nhưng lại hiểu hơn ai hết cách giải quyết vấn đề cho đàng hoàng.
Tôi cầm điện thoại nhắn cho mẹ:
“Mẹ, hôm nay mẹ chồng sang xin lỗi con. Bà ấy khóc.”
Một lúc sau, mẹ trả lời:
“Được rồi, chuyện này cho qua. Con cũng đừng được lý rồi không tha, sống phải nhìn về phía trước.”
Tôi đọc đi đọc lại mấy lần, mũi chợt cay.
Từ đầu đến cuối, mẹ chưa từng nói một câu xấu về nhà chồng, không kích động tôi đối đầu với họ, không bảo tôi ghi thù.
Mẹ chỉ dạy tôi cách bảo vệ bản thân, rồi sau khi tôi đứng vững lại nói:
Đủ rồi, cho qua đi.
Đó là mẹ tôi.
Một người phụ nữ nông thôn không học nhiều, lại thấu suốt hơn phần lớn những người tôi từng gặp.
Cuộc sống trở lại quỹ đạo, nhưng hoàn toàn khác trước.
Trần Chí Minh bắt đầu chủ động chia sẻ chuyện tiền bạc.
Anh đưa thẻ lương cho tôi, mỗi tháng giữ lại 1.000 tệ tiêu vặt, còn lại giao cho tôi quản.
“Vẫn là em quản tốt.”
Anh nói.
“Anh quản một tháng, suýt đến phí quản lý chung cư cũng không đóng nổi.”
Tôi nhận thẻ, nhưng không còn giống trước kia dè sẻn từng chút.
Khoản nên tiêu thì tiêu, nên tiết kiệm thì tiết kiệm.
Tôi không còn cắt giảm phần của mình để trợ cấp người khác, cũng không vì lấy lòng ai mà làm khổ mình.
Việc nấu cơm, anh bắt đầu chia sẻ.
Ngày thường anh tan làm muộn, bữa tối vẫn do tôi nấu.
Hai ngày cuối tuần, bếp thuộc về anh.
Anh học được khá nhiều món, tuy lúc ngon lúc dở, nhưng ít nhất thật sự chịu làm.
Có lúc món anh xào quá mặn, tôi cũng không nói, anh tự nếm một miếng, mặt nhăn lại rồi lặng lẽ đứng dậy đi rót nước.
Có lần anh hầm canh gà, lúc bưng lên vẻ mặt vô cùng nghiêm túc.
“Em nếm thử cái này, anh hầm ba tiếng, làm theo hướng dẫn trên mạng.”
Tôi uống một ngụm.
Nước canh vàng óng, vị đậm đà, lại có vài phần giống mùi canh mẹ tôi hầm.
Tôi nói ngon, anh cười suốt nửa ngày.
Sau đó đột nhiên không cười nữa, cúi đầu khẽ nói:
“Những con gà mẹ em gửi trước đây, hầm lên chắc ngon hơn cái này nhỉ?”
Tôi không nói.
Anh lại nói:
“Sau này có cơ hội, anh sẽ về quê thăm mẹ. Anh mua ít đồ, xin lỗi mẹ.”
Anh dùng từ “xin lỗi”.
Xin lỗi một bà lão ở quê cách xa hàng ngàn dặm, có lẽ một năm chẳng gặp được một lần.
Tôi nhìn nghiêng gương mặt anh, bỗng cảm thấy người đàn ông này hình như thật sự đã thay đổi.
Mẹ chồng cũng thay đổi.
Bây giờ trước khi sang nhà nhất định bà sẽ gọi điện, hơn nữa đã biết gõ cửa.
Chiếc chìa khóa bà vẫn giữ, nhưng không còn không báo trước là mở cửa bước vào, mà đứng ngoài bấm chuông chờ tôi mở.
Tiền dưỡng lão mỗi tháng vẫn đưa, nhưng không còn do một mình tôi lo.
Trần Chí Minh trực tiếp chuyển từ tiền lương của anh cho bà, còn tôi phụ trách chi tiêu thường ngày trong nhà.
Mẹ chồng không nhắc chuyện tiền với tôi nữa.
Có lần bà sang, thấy tôi cho con b.ú, kinh ngạc hỏi:
“Sữa đủ rồi à?”
“Vâng, đủ rồi.”
Bà đứng cạnh nhìn một lúc, đột nhiên nói:
“Mẹ con mà biết chắc vui lắm.”
Chỉ một câu ấy khiến tôi ngẩng đầu nhìn bà.
Biểu cảm bà rất bình tĩnh, không giống cố lấy lòng, cũng không giống giả tạo.
Có lẽ trong lòng bà, một số thứ thật sự đang từ từ thay đổi.
Ngày con tròn hai tháng, tôi bế con ra ban công phơi nắng.
Thời tiết rất đẹp, nắng không gắt cũng không nóng, con nheo mắt ngáp, nắm tay nhỏ siết c.h.ặ.t.
Trần Chí Minh đứng cạnh dùng điện thoại chụp chúng tôi.
“Vợ.”
Anh đột nhiên gọi.
“Ừ?”
“Sau này con lớn, anh muốn nói với con một chuyện.”
“Chuyện gì?”
“Anh muốn nói với con, sau này lấy chồng nhất định phải tìm người thương nó. Nếu mẹ chồng nó bắt nạt nó, anh sẽ là người đầu tiên không đồng ý.”
Khi nói, biểu cảm anh nghiêm túc đến hơi buồn cười.
Tôi cười.
“Con còn chưa đầy 100 ngày, anh đã nghĩ xa thế?”
“Không xa đâu. Thời gian trôi nhanh lắm.”
Anh cất điện thoại, nhìn xa xa, một lúc sau lại nói:
“Những ấm ức trước đây anh để em chịu, sau này anh sẽ không để bất cứ ai gây cho em nữa.”
Gió thổi tới, lay những bộ quần áo em bé phơi trên ban công.
Con trong lòng ê a phát ra tiếng, như đang tham gia cuộc trò chuyện.
Trần Chí Minh đưa tay ôm vai tôi.
Tôi tựa đầu lên vai anh, trong lòng nghĩ có lẽ đây chính là sự thật của hôn nhân.
Không có thuận buồm xuôi gió, cũng không có người bạn đời chưa từng phạm sai lầm.
Quan trọng là người ấy có chịu sửa hay không, còn mình có muốn cho họ cơ hội hay không.
Tôi đã chọn cho anh một cơ hội.
Có đáng hay không, thời gian sẽ cho tôi câu trả lời.
Nhưng ít nhất lúc này, tôi sẵn lòng tin anh thật sự thay đổi.
Đêm đó, con ngủ đặc biệt yên.
Trần Chí Minh cũng không ngáy, cả căn nhà yên tĩnh, chỉ có tiếng gió đêm làm rèm cửa xào xạc.
Tôi nhắm mắt, trong đầu hiện lên một hình ảnh.
Chuồng gà trong sân.
Bóng lưng mẹ ngồi xổm băm bí đỏ.
10 thùng xốp được chở tới từ quê.
Cùng tờ giấy viết xiêu vẹo:
“Con gái, ăn cho t.ử tế, đừng tiếc.”
Mẹ, chiêu mẹ dạy thật sự có tác dụng.
Tôi thầm nói một lần trong lòng rồi trở mình, chìm vào giấc ngủ.
Đêm ấy, không mộng.
Ngày con tròn 100 ngày, tôi tổ chức một bữa tiệc nhỏ tại nhà.
Không đi nhà hàng, ngay tại nhà mình.
Tôi xuống bếp làm vài món sở trường, Trần Chí Minh phụ việc, mẹ chồng mang món thịt kho sở trường của bà, Trần Tư Vũ mang một chiếc bánh.
Chỉ mấy người chúng tôi ngồi quanh chiếc bàn ăn không lớn trong nhà, náo nhiệt ăn một bữa.
Chồng Trần Tư Vũ cũng tới.
Anh ấy nâng ly kính tôi.
“Chị dâu, cảm ơn trước đây lúc nào chị cũng tiếp đãi bọn em. Trước đây bọn em không hiểu chuyện, chỉ biết ăn, chưa bao giờ phụ chị. Sau này em với Tư Vũ học nấu ăn, chị cũng sang nhà bọn em ăn.”
Trần Tư Vũ véo anh ấy một cái.
“Cái gì mà học nấu ăn? Chẳng phải anh nói sau này anh nấu sao?”
Mọi người đều cười.
Mẹ chồng bế con không chịu buông, trêu cho con cười khanh khách.
Bà ngẩng đầu nhìn tôi.
“Tiểu Nhã, đứa bé giống con, mắt to, có phúc.”
“Miệng giống Chí Minh.”
“Đúng đúng, miệng giống Chí Minh.”
Mẹ chồng cười, cúi đầu tiếp tục trêu con.
“Bé ngoan, gọi bà nội đi. Vẫn chưa biết gọi nhỉ, sắp rồi.”
Tôi nhìn cảnh ấy, lòng rất bình yên.
Không phải loại bình yên giả tạo cố nén cảm xúc.
Mà là thật sự cảm thấy cuộc sống đã đi vào quỹ đạo.
Giống một dòng sông sau khi vượt qua ghềnh thác dữ dội, cuối cùng chảy vào vùng nước bằng phẳng.
Ăn xong, mẹ chồng giúp tôi rửa bát trong bếp.
Bà đeo tạp dề, đứng trước bồn rửa, cẩn thận chà từng chiếc bát đĩa.
Tôi bế con đứng cạnh.
“Tiểu Nhã.”
Bà đột nhiên lên tiếng.
“Vâng?”
“Bao giờ mẹ con rảnh, bảo bà ấy lên thành phố ở mấy ngày đi. Mẹ còn chưa gặp bà ấy trực tiếp.”
Tôi sững lại.
Kết hôn hơn hai năm, mẹ tôi và mẹ chồng thật sự chưa từng gặp nhau trực tiếp.
Năm đó lúc kết hôn, hai nhà chỉ gặp qua video một lần, cách màn hình nói vài câu khách sáo.
Sau này mẹ nói muốn lên thành phố thăm tôi, tôi đều bảo không cần, sợ mẹ say xe khổ.
Thật ra trong lòng cũng sợ.
Sợ mẹ đến nhìn thấy tôi sống thế nào sẽ đau lòng.
Bây giờ mẹ chồng chủ động đề nghị, khiến tôi hơi bất ngờ.
“Mẹ con say xe, không tiện đi xa.”
Tôi nói.
“Vậy…”
Mẹ chồng đặt chiếc bát trong tay xuống, quay lại.
“Đợi con lớn hơn chút, chúng ta cùng về thăm bà ấy. Con lấy chồng lâu thế rồi, mẹ con một mình ở nhà chắc chắn nhớ các con.”
Bà nói “chúng ta”.
Không phải tôi, không phải tôi và Chí Minh, mà là chúng ta.
Tôi nhìn bà, bỗng cảm thấy bà thật sự thay đổi.
Trước kia mỗi khi bà nói “người một nhà”, ý chỉ bà và con trai con gái bà.
Bây giờ bà nói “chúng ta”, trong đó có tôi.
“Được.”
Tôi nói.
“Đợi con lớn hơn chút, chúng ta về.”
Mẹ chồng gật đầu, quay lại tiếp tục rửa bát.
Bóng lưng bà hơi còng, mái tóc hoa râm ánh bạc dưới đèn.
Khoảnh khắc ấy tôi nhớ mẹ, nhớ dáng mẹ cúi người cho gà ăn trong sân.
Hai người mẹ, một người ở thành phố, một người ở quê, vốn là hai người chẳng liên quan gì đến nhau, vì hôn nhân của con cái mà trở thành thông gia.
Nhưng thứ thật sự khiến họ có liên kết không phải chén rượu trong đám cưới.
Mà là từng chút từng chút chung sống và thấu hiểu trong cuộc sống thường ngày.
Tối hôm đó, trước lúc về, Trần Tư Vũ lén kéo tôi sang một bên.
“Chị dâu, em có chuyện muốn nói.”
Cô ấy hơi ngượng ngùng, lấy từ túi ra một phong bì nhét vào tay tôi.
“Cái này cho chị.”
Tôi mở ra, bên trong là một xấp tiền.
Khoảng 2.000 tệ.
“Đây là?”
“Tiền gà.”
Vành tai cô ấy lại đỏ.
“Em cũng không biết gà ta thả vườn bao nhiêu một con, nên ước theo giá thị trường. Không nhiều lắm, chị đừng chê ít.”
Tôi đẩy phong bì lại.
“Tư Vũ, chuyện qua rồi.”
“Em biết là qua rồi.”
Cô ấy cố chấp nhét trở lại.
“Nhưng trong lòng em chưa qua. Thời gian đó em nhận 4 con gà của chị mà đến một câu cảm ơn cũng chưa nói cho t.ử tế. Số tiền này không phải bồi thường cho chị, là chính em muốn đưa. Chị không nhận, em không yên lòng.”
Tôi nhìn vào mắt cô ấy.
Cô gái này trước đây trong mắt tôi chỉ là một cô em chồng được nuông chiều hư, không biết trời cao đất dày.
Nhưng bây giờ cô ấy đứng trước mặt tôi, đỏ mặt, cố chấp muốn nhét cho tôi một phong bì.
Tôi bỗng cảm thấy con người thật sự có thể trưởng thành.
“Được, chị nhận.”
Tôi nhận phong bì rồi nói:
“Nhưng số tiền này chị không giữ. Em dùng nó mua cho mẹ em một bộ quần áo. Chiếc áo lông vũ mùa đông của bà mặc mấy năm rồi, tay áo đều bạc màu.”
Trần Tư Vũ sững lại rồi cười.
“Được.”
Cô ấy khoác tay chồng xuống lầu, trong hành lang quay đầu vẫy tay với tôi.
Tôi cũng vẫy rồi đóng cửa.
Trần Chí Minh ló đầu từ bếp.
“Tư Vũ đi rồi à?”
“Đi rồi.”
“Vừa nãy nó nhét gì cho em?”
Tôi đưa phong bì cho anh xem.
Anh mở ra đếm, biểu cảm hơi phức tạp.
“Con bé này keo kiệt thế mà cuối cùng cũng chịu móc tiền rồi.”
Anh trả phong bì lại cho tôi.
“Nhưng cũng tốt, chứng tỏ nó thật sự biết mình sai.”
“Vậy anh thấy tại sao cô ấy đột nhiên hào phóng?”
Tôi hỏi.
Anh nghĩ rồi nghiêm túc nói: