“Bây giờ người con vẫn chưa hồi phục, không được tức giận, không được giày vò. Việc quan trọng nhất của con bây giờ là dưỡng sức khỏe cho tốt, chăm con cho tốt. Những chuyện khác đừng quan tâm.”
“Nhưng mẹ…”
“Nghe mẹ nói hết.”
Giọng mẹ rất bình tĩnh, nhưng tôi nghe được thứ đang bị đè nén dưới vẻ bình tĩnh đó.
“Chuyện này con đừng làm ầm. Con càng làm ầm, họ càng có lý do nói. Nói con làm quá, nói con nhỏ nhen, nói con không hiểu chuyện. Người con yếu, làm ầm lên người chịu thiệt là con.”
“Vậy con cứ mặc kệ sao?”
“Ai bảo con mặc kệ?”
Trong giọng mẹ đột nhiên có ý cười, kiểu cười tôi đã quen từ nhỏ mỗi khi mẹ nghĩ ra cách.
“Mẹ dạy con một cách.”
“Không cãi không ầm, không đ.á.n.h không mắng. Con cứ làm theo lời mẹ, đảm bảo họ còn khó chịu hơn cả lúc con làm ầm.”
“Với lại phải để chính họ tự biết mình sai.”
Tôi lau nước mắt, cầm điện thoại, nghe mẹ chỉ từng điều một.
Mẹ nói rất chậm, rất kỹ.
Đến cuối, mẹ nói thêm một câu:
“Nhớ kỹ, con không phải đang giận dỗi. Con đang lập quy củ.”
“Lập quy củ?”
“Đúng. Giữa vợ chồng hay với nhà chồng đều cần có quy củ. Không có quy củ, họ sẽ cảm thấy những gì con làm là đương nhiên, đồ nhà mẹ đẻ con là từ trên trời rơi xuống.”
“Trước đây con hiểu chuyện quá.”
“Đứa trẻ hiểu chuyện quá mức, ngược lại chẳng có ai thương.”
“Nhưng sự hiểu chuyện của con phải có giới hạn. Qua khỏi giới hạn thì không còn là hiểu chuyện nữa, mà là dễ bắt nạt.”
“Mẹ không muốn con bị bắt nạt.”
Khi nói câu này, giọng mẹ rất nhẹ, nhưng lại nặng nề đập vào lòng tôi.
Chiêu mẹ dạy tôi thật ra rất đơn giản.
Đơn giản đến khó tin.
Nhưng chính điều đơn giản ấy, tôi nghĩ bao nhiêu ngày vẫn chưa từng nghĩ ra.
Bởi vì tôi vẫn luôn mắc kẹt trong cảm xúc.
Ấm ức, tức giận, không cam lòng, lạnh lòng.
Tất cả tâm trí của tôi đều dùng vào những cảm xúc này, căn bản không còn sức nghĩ xem phải giải quyết vấn đề thế nào.
Mẹ thì khác.
Nghe xong lời khóc lóc của tôi, phản ứng đầu tiên của mẹ không phải tức giận, không phải mắng người, mà là nghĩ cách.
Mẹ nói:
“Con tưởng làm mẹ đơn giản lắm à? Cả đời không biết gặp bao nhiêu chuyện khó. Tức một lần, cãi một trận, chẳng giải quyết được vấn đề gì.”
“Người thật sự thông minh không cãi nhau.”
“Cãi nhau là chuyện vô dụng nhất. Con thắng, người ta ghi hận. Con thua, người ta bắt nạt. Đằng nào người chịu thiệt cũng là con.”
“Nhưng không cãi không có nghĩa là chẳng làm gì.”
Những lời tiếp theo mẹ nói khiến tôi lần đầu cảm thấy, hóa ra “không cãi không ầm” cũng có thể mạnh mẽ đến vậy.
Mẹ nói:
“Từ hôm nay, mọi khoản chi tiêu trong nhà con đừng quản nữa. Mua rau, mua gạo, mua sữa bột, tất cả để nó lo.”
“Nó chẳng phải tiếc tiền sao? Cho nó biết nuôi một gia đình phải tốn bao nhiêu.”
“Tiền mừng cho họ hàng nhà nó, tiền tiêu vặt cho bố mẹ nó, tiền trợ cấp cho em gái nó, tất cả dừng lại.”
“Con phải học nói hai chữ: hết tiền.”
“Còn khoản tiền dưỡng lão trước đây mỗi tháng con đưa cho mẹ nó, từ bây giờ cũng đừng đưa. Không phải bất hiếu, mà là gia đình này không phải của một mình con, hiếu kính cũng phải hai người cùng làm.”
“Những việc trước đây con làm, từ hôm nay dừng hết. Không giặt quần áo, không nấu cơm, không dọn nhà. Con chỉ dưỡng sức khỏe, chăm con. Những việc khác để nó làm.”
“Cho nó biết con cả ngày ở nhà không phải nhàn rỗi chẳng có việc.”
“Đây không phải giận dỗi, mà là để nó biết cuộc sống của nó là do con chống đỡ.”
“Đợi nó biết cái tốt của con rồi, con mới nói với nó về quy củ.”
“Nhưng lần này, quy củ không phải do con cầu xin, mà là nó tự nguyện lập.”
“Hiểu chưa?”
Tôi hiểu.
Nhưng vẫn hơi lo.
“Mẹ, nếu anh ấy không quản thì sao? Nhà bừa anh ấy cũng không dọn, con cứ chịu vậy à?”
Mẹ cười ở đầu dây bên kia.
“Con gái, con coi thường đàn ông quá rồi. Không phải họ không biết làm, mà là không muốn làm. Đợi ngày tháng thật sự không sống nổi nữa, con xem nó có làm không.”
“Với lại…”
Giọng mẹ ngừng một chút.
“Con phải để nó hiểu một chuyện.”
“Cái nhà này, thiếu con thì không vận hành được.”
“Đợi nó hiểu chuyện đó, con mới thật sự đứng vững trong nhà này.”
Cúp điện thoại, tôi dựa vào đầu giường suy nghĩ rất lâu.
Bầu trời ngoài cửa sổ dần tối, đèn thành phố từng ngọn từng ngọn sáng lên.
Trần Chí Minh vẫn chưa tan làm, trong nhà chỉ có tôi và con, yên tĩnh như một hòn đảo cô độc.
Trước đây mỗi ngày vào giờ này, tôi sẽ gắng gượng bò dậy nấu cơm.
Dù vừa sinh con xong yếu đến đứng không vững, dù vết rạch tầng sinh môn vẫn còn đau, tôi cũng sẽ cố làm hai món, chờ anh về ăn.
Bởi vì tôi cảm thấy đó là việc người vợ nên làm.
Bởi vì mẹ chồng từng nói phụ nữ không được yếu đuối, không được lười.
Bởi vì Trần Chí Minh từng nói làm việc cả ngày rất mệt, về nhà chỉ muốn ăn một bữa cơm nóng.
Tôi chưa bao giờ nghĩ sau khi sinh con tôi mệt thế nào, vết thương đau ra sao, cả đêm chăm con tôi thiếu ngủ đến mức nào.
Không ai thương tôi.
Ngay cả chính tôi cũng không thương mình.
Mẹ nói đúng.
Tôi hiểu chuyện quá.
Hiểu chuyện đến mức tất cả mọi người đều cảm thấy những gì tôi làm là đương nhiên.
Từ hôm nay, không nữa.
Tôi cầm điện thoại nhắn cho Trần Chí Minh:
“Tối ăn gì? Lúc về anh mua ít thức ăn nhé.”
Anh trả lời ngay:
“Em nấu cơm à?”
Nhìn ba chữ đó, tôi cười.
“Không nấu nữa, vết thương em đau, đứng không vững.”
Rất lâu sau anh mới trả lời:
“Ừ.”
Sau đó lại gửi thêm:
“Vậy anh mua ít đồ chín về.”
Tối hôm đó, Trần Chí Minh xách mấy túi nilon về.
Một hộp món nguội, hai chiếc đùi gà kho, mấy cái màn thầu.
Anh đặt đồ lên bàn trà, ló đầu nhìn vào phòng ngủ.
“Còn đau không?”
“Đau.”
Anh cau mày, muốn nói lại thôi, cuối cùng chẳng nói gì, tự vào bếp hâm màn thầu.
Tôi nghe tiếng anh mở tủ lạnh, đóng tủ lạnh, mở lò vi sóng.
Một tiếng “ting” vang lên, sau đó là tiếng bát đũa va chạm.
Anh bưng đĩa vào phòng ngủ, đặt lên tủ đầu giường.
“Ăn đi.”
Món nguội không có giấm, đùi gà kho vẫn lạnh, màn thầu đã hâm nhưng hơi cứng.
Tôi từ từ ăn, không nói gì.
Anh tự ăn ngoài phòng khách, vừa ăn vừa lướt điện thoại.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi sinh con tôi không nấu cơm.
Cũng là lần đầu tiên anh tự lo bữa tối.
Hóa ra không phải anh không biết lo.
Là trước đây anh không muốn.
Sau này sẽ còn nhiều việc để anh tự lo.
Món nợ những con gà ấy, từ bữa tối đơn sơ hôm nay, tôi sẽ từ từ tính.
Hơn 9 giờ tối, mẹ chồng gọi điện.
Trần Chí Minh nghe máy, nói một hồi lại nhắc đến tiền.
“Mẹ, tiền dưỡng lão tháng này cuối tuần con chuyển cho mẹ.”
“3.000 đúng không? Vâng, con biết rồi.”
Cúp máy, anh thuận miệng nói với tôi:
“Mẹ anh bảo tháng này hơi thiếu tiền, muốn thêm 1.000. Bà nhìn trúng một chiếc áo lông vũ, vẫn chưa nỡ mua.”
Trước đây nghe vậy tôi sẽ nói:
“Được, vậy chuyển thêm chút.”
Áo lông vũ mùa đông hằng năm của mẹ chồng đều do tôi mua.
Nhưng hôm nay, tôi chỉ “ừ” một tiếng, không nói gì thêm.
Anh chờ một lúc, thấy tôi không tiếp lời thì nghi hoặc nhìn tôi.
“Sao vậy?”
“Không sao.”
Tôi trở mình, quay lưng về phía anh.
“Vậy quyết thế nhé? Chuyển thêm 1.000?”
“Tiền của anh, anh tự quyết.”
Anh sững người.
Không phải vì nội dung câu này, mà vì giọng của tôi.
Bình thản, lạnh nhạt, chẳng liên quan đến mình.
Trước đây chưa từng có.
“Em không sao chứ?”
Anh cẩn thận hỏi.
“Không sao. Chỉ hơi mệt.”
“Vậy em nghỉ sớm đi.”
Anh tắt đèn lớn, chỉ để lại đèn ngủ nhỏ.
Trong bóng tối, tôi mở mắt nghe nhịp thở anh dần đều, trong lòng âm thầm tính toán.
Từ hôm nay, từng bước từng bước.
Những chuyện mẹ dạy, tôi sẽ làm từng việc một.
Không cãi không ầm.
Yên lặng, đàng hoàng, thu lại những gì mình không cần tiếp tục cho đi.
Sáng hôm sau, Trần Chí Minh bị chuông báo thức đ.á.n.h thức.
Anh mơ màng mò điện thoại tắt chuông, theo thói quen đẩy tôi.
“Tiểu Nhã, bữa sáng…”
Nói được nửa câu thì tự dừng.
Tôi nằm phía bên kia giường, quay lưng về phía anh, không nhúc nhích.
Anh sững vài giây, có lẽ nhớ chuyện tối qua, ngượng ngùng rút tay lại rồi tự bò dậy vào bếp.
Tôi nghe tiếng mở tủ lạnh, đóng tủ lạnh, lục tủ.
Leng keng một hồi, cuối cùng lò vi sóng kêu “ting”, anh bưng thứ gì đó đi ra.
Trước khi đi, anh đẩy cửa phòng ngủ nhìn một cái.
Tôi nhắm mắt giả ngủ, anh đứng ngoài cửa vài giây rồi nhẹ nhàng đóng cửa.
Khoảnh khắc cửa chống trộm đóng lại, tôi mở mắt.
Con trong lòng đang ngủ rất say, cái miệng nhỏ hơi hé, hơi thở đều đặn.
Tôi cúi đầu nhìn con, trong lòng bình tĩnh chưa từng có.
Trước đây mỗi sáng tôi đều dậy sớm nửa tiếng làm bữa sáng cho anh.
Dù những tháng cuối t.h.a.i kỳ bụng to, dù vừa sinh xong vết thương còn đau, tôi vẫn gắng dậy.
Hâm sữa, rán trứng, nướng bánh mì, đôi khi còn rang cơm trứng, cho vào hộp giữ nhiệt để anh mang tới công ty.
Anh chưa từng nói một câu “vất vả rồi”.
Thỉnh thoảng tôi nói mệt, anh lại cau mày.
“Chỉ làm bữa sáng thôi, mệt được bao nhiêu?”
Bây giờ tốt rồi.
Không mệt nữa.
Ai cũng không mệt nữa.
Hơn 10 giờ sáng mẹ chồng tới.
Như thường lệ, bà không báo trước, dùng chìa khóa mở cửa luôn.
Nghe tiếng ổ khóa xoay, tôi đang cho con b.ú trong phòng ngủ, cả người cứng lại.
Đó là chìa khóa nhà chúng tôi.
Lúc sửa nhà, Trần Chí Minh kiên quyết đưa mẹ chồng một chiếc, nói lỡ có chuyện gì còn tiện giúp đỡ.
Tôi không mấy đồng ý, nhưng nghĩ mẹ chồng nàng dâu hòa thuận là quý nên miễn cưỡng chấp nhận.
Sau đó chiếc chìa khóa ấy trở thành giấy thông hành để mẹ chồng bất cứ lúc nào cũng có thể vào nhà.
Bà chưa bao giờ gõ cửa, không gọi điện, muốn tới lúc nào thì tới.
Có khi tôi đang cho con b.ú, bà đẩy cửa đi thẳng vào.
Cảm giác bị xâm phạm ấy khiến tôi vô cùng khó chịu.
Hôm nay lại vậy.
Bà đẩy cửa vào, tay xách túi vải, vừa thay giày vừa lớn tiếng.
“Tiểu Nhã, mẹ mua ít táo đỏ, bảo Chí Minh hầm canh cho con…”
Nói được nửa câu, bà đứng ở cửa phòng ngủ, sững lại.
Rèm phòng ngủ kéo kín, ánh sáng mờ.
Tôi dựa vào đầu giường cho con b.ú, trên tủ đầu giường bên cạnh đặt bát đũa tối qua chưa dọn, dưới đất vương mấy cục giấy đã dùng.
“Sao còn chưa dậy?”
Bà cau mày.
“Mấy giờ rồi?”
“Tối qua con quấy cả đêm, con không ngủ được bao nhiêu.”
Giọng tôi rất bình tĩnh.
“Thế cũng không thể không xuống giường. Ở cữ nằm nhiều là tốt, nhưng nằm mãi cũng không được, phải xuống đi lại, không thì sản dịch không ra sạch.”
Bà đặt túi vải lên tủ đầu giường, bắt đầu dọn bát đũa.
“Con xem phòng bừa thế này, Chí Minh đi làm rồi, con không thể dọn dẹp chút à?”
Trước đây bà nói vậy, tôi sẽ vừa cười vừa gắng bò dậy dọn.
Hôm nay tôi không làm.
“Mẹ, vết thương con đau, đứng không vững.”
Tay bà đang dọn bát đũa khựng lại, quay đầu nhìn tôi.
“Đau cũng phải chịu chút. Phụ nữ sinh con ai chẳng đau? Lúc mẹ sinh Chí Minh…”
“Vết rạch tầng sinh môn chưa lành, bác sĩ bảo cố gắng hạn chế đi lại.”
Tôi cắt ngang, giọng bình tĩnh như đang nói hôm nay thời tiết đẹp.
Biểu cảm trên mặt mẹ chồng cứng lại.
Đây là lần đầu tiên tôi ngắt lời bà.
Trước đây bà nói gì tôi cũng nghe.
Dù bà nói lời khó nghe đến đâu tôi cũng nhịn.
Bà đã quen với một tôi nhẫn nhịn chịu đựng, quen với một tôi lúc nào cũng cười lấy lòng.
Tôi của hiện tại bình thản, không lay chuyển khiến bà hơi trở tay không kịp.
“Được rồi, vậy con nằm đi.”
Bà bưng bát đũa ra ngoài, trong bếp vang tiếng rửa leng keng một lúc.
Lúc đi ra, bà đứng ở cửa phòng ngủ, muốn nói lại thôi.
“À, Tiểu Nhã, tiền dưỡng lão tháng này…”
“Mẹ, chuyện đó mẹ nói với Chí Minh đi. Trong tay con không có tiền.”