Sau Khi Bị Hai Mươi Sáu Triệu Người Đánh Giá
Đến tháng thứ sáu yêu nhau, Chu Tự nói muốn đưa tôi về gặp bố mẹ anh.
Tôi sợ sau này anh sẽ cho rằng tôi cố tình che giấu nên chủ động kể rõ hoàn cảnh gia đình mình: bố mẹ đều làm nông, không có bảo hiểm xã hội dành cho người lao động, sau này chuyện dưỡng già và tiền thuốc men đều phải trông vào tôi; tôi lại học một trường nghệ thuật dân lập với mức học phí không thấp, để lo cho tôi ăn học, bố mẹ gần như đã vét hết tài sản.
Mười một ngày sau, một đồng nghiệp gửi cho tôi đường link của một bài đăng đã có hơn hai mươi sáu triệu lượt xem.
Trong bài viết, Chu Tự có ba căn nhà, ba chiếc xe, làm việc trong cơ quan nhà nước. Còn tôi được mô tả là một nữ sinh nghệ thuật xuất thân nông thôn, “mỗi tháng mang phần lớn tiền lương về phụng dưỡng gia đình, sau khi kết hôn rất có thể sẽ kéo cả nhà chồng cùng nhau làm từ thiện cho nhà mẹ đẻ”.
Phần bình luận đã thay anh tính toán mọi thứ:
Nếu không chia tay thì chẳng khác nào phải nuôi cả nhà tôi lúc về già.
Tôi không gọi điện hỏi anh.
Tôi hủy nhà hàng đã đặt cho buổi gặp mặt hai bên gia đình, cho chìa khóa nhà anh vào túi giấy của dịch vụ giao hàng, rồi mở toàn bộ lịch sử giao dịch của sáu tháng qua.
Anh đã đưa hai mươi sáu triệu người đến đánh giá tôi, vậy tôi cũng nên cho cuộc đánh giá ấy một bộ số liệu chân thực.
01
Khi đường link được gửi đến, tôi đang ngồi xổm trong phòng mẫu của công ty, dán lại bảng màu cho một bộ kệ trưng bày.
Đồng nghiệp Kiều Sam chỉ hỏi tôi một câu:
“Vãn Vãn, người trong bài viết này… là cậu đúng không?”
Điều đầu tiên tôi nhìn thấy là tiêu đề:
“Với điều kiện của tôi, có nên cưới một cô gái xinh đẹp nhưng gia đình là gánh nặng rất lớn không?”
Người đăng bài ba mươi mốt tuổi, là nhân viên biên chế của một đơn vị sự nghiệp tại một thành phố tỉnh lỵ ở Giang Nam, con một. Bố mẹ kinh doanh một xưởng sản xuất nhỏ, đứng tên ba căn nhà, ba chiếc xe, không có khoản nợ nào.
Nữ, hai mươi chín tuổi, xuất thân nông thôn, tốt nghiệp một trường nghệ thuật dân lập, hiện làm việc cho một công ty thiết kế thương hiệu. Ngoại hình “khá nổi bật”, thu nhập “tùy dự án, không ổn định”, bố mẹ làm nông, “gần như không có bảo đảm dưỡng già”.
Anh ta viết rằng trong thời gian mới quen, cô gái không chủ động nói rõ gánh nặng gia đình, mà phải đến khi hai người xác định quan hệ mới “từ từ tiết lộ”. Về sau cô cần thường xuyên chu cấp tiền sinh hoạt và tiền thuốc cho bố mẹ, hơn nữa “hiện tại đã cố định chuyển phần lớn tiền lương về nhà mỗi tháng”.
Cuối bài là một câu:
“Tôi thừa nhận mình rất thích cô ấy, nhưng hôn nhân không thể chỉ dựa vào tình cảm. Mong mọi người phân tích lý trí, trường hợp này có được xem là ‘Phù đệ ma’ trá hình không? Dù cô ấy không có em trai.”
Tôi nhìn chằm chằm vào câu “dù cô ấy không có em trai”, gần như muốn bật cười.
Trong phần bình luận, người ta đã đặt cho sinh vật mới này đủ loại tên gọi.
“Phù đệ ma phiên bản không có em trai.”
“Nữ sinh nghệ thuật cộng gia đình nông thôn, hai quả bom chồng lên nhau.”
Bình luận nhận được nhiều lượt thích nhất nói rằng cô gái cố tình chờ đến khi xác định quan hệ mới kể hoàn cảnh gia đình, chẳng khác gì đưa nhan sắc ra trước, sau đó mới lần lượt bổ sung một đống điều khoản đi kèm.
Bình luận ấy có hơn bảy vạn lượt thích.
Tấm bảng màu xanh trong tay tôi bị mồ hôi làm mềm mất một góc.
Kiều Sam đẩy cửa bước vào, trên tay vẫn cầm dao rọc giấy. Nhìn sắc mặt tôi, cô ấy không hỏi “Có phải cậu không?”, mà chỉ hỏi:
“Có cần dời cuộc họp với khách hàng chiều nay không?”
Tôi kéo xuống bài viết.
Ngày đăng là mười một ngày trước.
Đúng ngày thứ hai sau khi tôi kể cho Chu Tự nghe về gia đình mình.
Anh ta xử lý thông tin ẩn danh rất có chừng mực: không đưa tên, ảnh hay đơn vị công tác, nhưng vẫn giữ lại nơi hai người quen nhau, nghề nghiệp của tôi, loại trường đại học tôi từng học, nghề nghiệp của bố mẹ, thậm chí còn nhắc tới một dự án cải tạo ở huyện mà trước đây tôi từng cho anh xem.
Thậm chí anh còn viết rằng phía sau tai trái của tôi có một nốt ruồi rất nhỏ.
Nếu tách riêng từng chi tiết thì không ai có thể nhận ra tôi.
Nhưng khi ghép tất cả lại, người quen tôi gần như không cần suy đoán.
Kiều Sam nhận ra tôi chính là nhờ đoạn “từng làm dự án thiết kế hình ảnh cho một homestay ở vùng trà” và “nốt ruồi phía sau tai trái”.
Tôi thoát khỏi bài viết, việc đầu tiên là gọi cho nhà hàng để hủy phòng riêng đã đặt vào thứ Bảy.
Vốn dĩ hôm đó là ngày tôi gặp bố mẹ Chu Tự.
Sau đó, tôi lấy chìa khóa nhà anh ra khỏi túi, đặt dịch vụ giao hàng nội thành. Tên người nhận ghi Chu Tự, phần ghi chú là: Chính chủ ký nhận.
Kiều Sam tựa vào cửa, giống như đang chờ tôi đập phá thứ gì.
Tôi cầm tấm bảng màu đã mềm kia dán lại lên kệ trưng bày. Dán lệch, tôi bóc xuống rồi dán lại lần nữa.
“Không hỏi anh ta trước à?”
“Hỏi gì?”
“Hỏi xem có phải anh ta đăng không.”
“Dự án ở vùng trà còn chưa công khai. Ngoài cậu, công ty các cậu và anh ta, chẳng ai biết. Còn nốt ruồi đó, chính anh ta phát hiện khi lần đầu sấy tóc cho tôi.”
Nói xong, tôi mới nhận ra mình vẫn nhớ chuyện đó rõ đến thế.
Tuần thứ ba sau khi xác định quan hệ, tôi bị mắc mưa. Anh giúp tôi sấy tóc, còn cười nói phía sau tai tôi có một hạt vừng nhỏ.
Bây giờ “hạt vừng” ấy đã xuất hiện trên mạng, trở thành bằng chứng chứng minh câu chuyện của anh đủ chân thực cho hàng chục triệu người.
Sau khi tài xế giao hàng nhận đơn, tôi úp điện thoại xuống bàn.
“Cuộc họp chiều nay không cần dời.” Tôi nói với Kiều Sam. “Cậu giúp tôi xuất toàn bộ lịch sử thanh toán của nửa năm qua.”
Cô ấy ngẩn người:
“Cậu định tính sổ sao?”
“Có người đã định giá tôi, vậy trước tiên tôi phải xem anh ta dùng tỷ giá nào.”
02
Tôi và Chu Tự gặp nhau ở một tuần lễ nghệ thuật đô thị.
Tôi phụ trách triển khai hình ảnh cho khu triển lãm chính, còn anh là người liên lạc dự án của địa điểm tổ chức.
Một ngày trước khai mạc, đội thi công lắp ngược một tấm tranh in dài sáu mét. Phía khách hàng liên tục gửi hơn chục tin nhắn thoại vào nhóm, còn công nhân nói nếu tháo xuống lắp lại thì ít nhất cũng mất ba tiếng.
Chu Tự đứng dưới thang, hỏi tôi:
“Có thể biến sai sót này thành một phần của thiết kế không?”
Tôi nói có, nhưng cần cưa bỏ hai phần kết cấu gỗ, đồng thời phải có chữ ký xác nhận của phía địa điểm.
Anh không bảo tôi cứ làm trước rồi tính, cũng không lấy quy trình để ép tôi. Anh đi tìm người phụ trách kỹ thuật xác nhận lối thoát hiểm và khả năng chịu lực, rồi bổ sung thủ tục ngay tại chỗ.
Hai giờ sáng, bức tường triển lãm được sửa xong.
Anh mua đồ ăn khuya cho tất cả mọi người, còn nhớ tôi không ăn rau mùi.
Sau này anh nói, lần đầu tiên ngẩng lên nhìn tôi từ dưới chân thang, anh đã nghĩ tôi xinh đẹp đến mức chẳng giống người đến đây làm việc.
Tôi trả lời:
“Lần đầu nhìn anh, tôi cũng thấy anh chẳng giống người đến đây làm việc.”
Anh hỏi vì sao.
“Đế giày của anh sạch quá.”
Tối hôm đó anh đi một đôi giày thể thao màu trắng không hề rẻ. Giữa khu triển lãm đầy mùn cưa và keo dán, viền giày của anh lại không dính một chút bụi nào.
Ngày hôm sau tôi mới biết, mỗi lần rời khỏi khu triển lãm, anh đều thay giày. Trong xe lúc nào cũng có sẵn ba đôi.
Chiếc xe đó là một chiếc SUV màu đen, giá lăn bánh gần bằng căn nhà hai tầng mà bố mẹ tôi đang ở.
Vì vậy, sau này khi Chu Tự hỏi ban đầu tôi có phải đã để ý đến điều kiện gia đình anh hay không, tôi không phủ nhận.
Đương nhiên là có.
Hai mươi chín tuổi, đều là người trưởng thành, yêu đương rất khó chỉ nhìn xem nụ cười của đối phương có đẹp hay không.
Tôi thích anh vì anh làm việc chắc chắn, có công việc ổn định, bố mẹ sức khỏe tốt, gia đình không cần anh phải gửi tiền về hàng tháng.
Anh thích tôi vì tôi xinh đẹp, đưa đi đâu cũng khiến anh cảm thấy nở mày nở mặt, hơn nữa tôi có khả năng biến một mớ hỗn độn thành một dự án hoàn chỉnh.
Chúng tôi đều nhìn thấy những mặt tốt đẹp của nhau trước.
Chuyện ấy chẳng có gì đáng xấu hổ.
Tháng thứ ba yêu nhau, anh đưa tôi đến xưởng của bố mẹ.
Không phải khu công nghiệp hào nhoáng có đài phun nước, mà chỉ là hai dãy nhà xưởng màu xám ở ngoại ô, chuyên sản xuất linh kiện nội thất ô tô.
Bố anh thuộc lòng từng chiếc máy móc, mẹ anh buổi trưa ăn cơm cùng công nhân trong căng tin.
Trên đường về, Chu Tự chỉ vào một căn nhà ven sông, nói đó là nhà cưới. Hai căn còn lại, một căn bố mẹ anh ở, một căn dùng để cho thuê. Ba chiếc xe cũng mỗi người một chiếc.
Tôi gật đầu, không giả vờ thanh cao rằng những thứ đó chẳng liên quan gì đến mình.
Khoảnh khắc ấy, tôi thật sự thở phào.
Tôi hiểu quá rõ cảm giác “bố mẹ không có đường lui” là thế nào.
Suốt bốn năm đại học, cứ mỗi lần đến kỳ đóng học phí, bố tôi lại mất ngủ từ trước đó một tháng.
Năm hai đại học, ông bán số gỗ vốn định dùng để sửa mái nhà, mẹ tôi cũng bán một con dê đã nuôi cả năm, cuối cùng mới gom đủ sáu nghìn tệ.
Tôi không muốn sau này phải đứng giữa hai gia đình đều chông chênh, lấy chỗ này đắp vào chỗ kia.
Gia đình Chu Tự giàu có có sức hấp dẫn đối với tôi.
Cũng giống như gương mặt và vóc dáng của tôi có sức hấp dẫn với anh.
Vấn đề chưa bao giờ là lúc đầu chúng tôi nhìn thấy điều gì, mà là về sau anh biến sự rung động của mình thành chuyện ngoại hình, còn biến sự rung động của tôi thành tính toán.
Chỉ tiếc khi ấy tôi vẫn chưa biết anh ta giỏi phân loại đến mức nào.
Anh theo đuổi người khác khá có tâm.
Những lúc tôi liên tục tăng ca, anh sẽ vòng qua nửa thành phố mang cho tôi một phần canh nóng.
Máy tính cũ của tôi hỏng ngay trước buổi thuyết trình, anh đưa chiếc laptop dự phòng của mình cho tôi mượn, còn cài sẵn phần mềm thiết kế.
Lần đầu tiên đến nhà anh, tôi phát hiện ngay lối vào có một đôi dép đế mềm dành riêng cho tôi. Màu không tệ, kích cỡ cũng vừa.
Những điều tốt đẹp đó đều là thật.
Bởi vậy, những điều xấu xí về sau mới không thể khiến tôi lập tức quay lưng.
Chẳng hạn anh thường hỏi:
“Làm nghệ thuật, thu nhập có phải đều phụ thuộc vào vận may không?”
Tôi giải thích rằng chúng tôi không phải đứng bên đường chờ cảm hứng rơi xuống. Tôi có lương cố định, tiền thưởng dự án tính riêng, hai năm qua thu nhập sau thuế trung bình mỗi tháng khoảng hai mươi ba nghìn tệ.
Anh nghe xong gật đầu:
“Đủ sống ở Hàng Châu.”
Lại chẳng hạn như chuyện thanh toán.
Lần đầu anh đưa tôi đến một nhà hàng có mức giá trung bình tám trăm tệ một người, anh trả tiền.
Sau đó, chúng tôi thường ăn ở gần công ty tôi, mỗi người khoảng một, hai trăm tệ, phần lớn là tôi tiện tay thanh toán. Anh nói lần sau sẽ trả, hoặc lúc lái xe đưa tôi về nhà thì mua một bó hoa.
Tôi chưa từng cảm thấy ai đang lợi dụng ai.
Sau khi Kiều Sam xuất toàn bộ hóa đơn, cô ấy giúp tôi tính sơ qua.
Trong sáu tháng, những khoản có thể tra được gồm ăn uống chung, xem phim, du lịch ngắn ngày và mua sắm sinh hoạt, tổng cộng hơn bốn mươi mốt nghìn tệ.
Tôi trả hai mươi sáu nghìn.
Chu Tự trả khoảng mười lăm nghìn, chưa tính chiếc laptop anh cho tôi mượn rồi tôi đã trả lại, cũng chưa tính trang sức và hoa anh tặng.
Con số này khác với câu “chi phí hẹn hò phần lớn đều do phía nam giới chi trả” trong bài viết, và không phải chỉ khác một tính từ.
Kiều Sam nhìn chằm chằm vào bảng tính, buột miệng chửi một câu.
Tôi đóng bảng lại.
“Đừng vội chửi. Phía sau còn nữa.”
Điều tôi thực sự muốn biết là anh ta đã tính toán thế nào để cho ra con số tôi đưa hơn một nửa tiền lương về cho bố mẹ.
03
Mười một ngày trước, tôi chủ động hẹn Chu Tự đến nhà ăn cơm.
Tôi nấu ba món: gà om vàng, măng tây xào và canh trứng cà chua. Gà hơi mặn, tôi cho thêm hai củ khoai tây vào để cứu.
Tan làm, anh mang đến một hộp cherry, nói nhà hàng đã đặt xong cho thứ Bảy, bố mẹ anh muốn chính thức gặp tôi.
Tôi vặn nhỏ lửa, bảo anh tạm thời khoan đặt.
“Có vài chuyện em phải nói với anh trước.”
Chu Tự đứng ở cửa bếp, nụ cười trên môi nhạt đi một chút.
Anh tưởng tôi sắp thú nhận một mối quan hệ cũ chưa giải quyết xong. Nghe tôi nói chỉ là chuyện bố mẹ dưỡng già, anh rõ ràng thở phào, kéo ghế ngồi xuống.
Tôi không kể khổ, cũng chẳng giấu giếm.
Bố mẹ tôi đều đã ngoài năm mươi, cả đời trồng trà và rau, không có bảo hiểm hưu trí dành cho người lao động.
Hiện tại họ tham gia bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm y tế dành cho cư dân thành thị, nông thôn. Mỗi năm tôi đóng phí cho họ, đồng thời mua thêm hai gói bảo hiểm y tế thương mại.
Gia đình có hơn năm mẫu đất nhận thầu, một căn nhà tự xây, tiền tiết kiệm không nhiều, không có nợ.
Hiện giờ họ vẫn có thể tự nuôi sống bản thân.
Sau này khi tuổi cao hơn, nếu mắc bệnh hoặc không còn làm việc được, tôi sẽ gánh phần trách nhiệm mình nên gánh.
“Phần nên gánh là bao nhiêu?” Chu Tự hỏi.
Tôi nói không ai có thể định trước giá của bệnh tật bố mẹ.
Anh chậm rãi bóc lớp màng nhựa trên hộp cherry:
“Vậy mỗi tháng có cố định đưa tiền sinh hoạt không?”
“Không cố định. Bố mẹ vẫn có thu nhập từ việc bán trà. Vào mùa bận rộn, lúc đóng bảo hiểm hoặc khi trong nhà cần mua đồ lớn, em sẽ đưa tiền.”
“Một năm khoảng bao nhiêu?”
Tôi mở phần ghi chú trên điện thoại.
Hai năm qua, tổng cộng tôi đã chuyển cho bố mẹ hơn bốn mươi tám nghìn tệ. Trong đó, mười sáu nghìn là tiền hưu trí, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thương mại của hai người; mười hai nghìn là tiền bố làm răng; tám nghìn là tiền thay máy bơm nước hỏng và sửa mái nhà; số còn lại là tiền mừng năm mới, khám sức khỏe cùng những khoản chi lặt vặt.
Trung bình mỗi tháng khoảng hai nghìn tệ, chưa đến một phần mười thu nhập của tôi.
Bố mẹ còn gửi trà, măng khô và dầu hạt cải cho tôi. Mỗi lần mẹ đều nhét rất nhiều, đến mức thùng hàng bị biến dạng, tiền vận chuyển thường còn đắt hơn hai bó rau bên trong.
“Họ có tiền tiết kiệm không?” Chu Tự lại hỏi.
“Hơn ba mươi nghìn tệ. Cụ thể em chưa hỏi.”
“Ít vậy sao?”
“Em đã dùng một phần khi học đại học.”
Anh im lặng một lúc:
“Trường em mỗi năm học phí bao nhiêu?”
Tôi nói con số.
Giữa mày anh khẽ động.
Tôi biết biểu cảm đó. Nó giống hệt vẻ mặt của bố tôi lần đầu đưa tôi đến trường đại học làm thủ tục nhập học, đứng trước quầy đóng học phí và liên tục đếm lại mật khẩu thẻ ngân hàng.
Đắt quá, thật sự quá đắt.
Tôi nói thay anh câu khó nghe nhất:
“Năm đó bố mẹ phải bán gần như mọi thứ để nuôi em học nghệ thuật. Bây giờ họ đã lớn tuổi, em không thể giả vờ như mình không quen họ. Nếu anh để bụng, chúng ta có thể nói rõ chuyện này trước khi gặp bố mẹ.”
“Anh đâu có nói là để bụng.”
“Anh đang tính toán.”
“Hôn nhân vốn dĩ phải tính toán.” Chu Tự ngẩng đầu. “Anh không thể chờ đến sau khi kết hôn mới biết những chuyện này.”
“Vì thế bây giờ em mới nói với anh.”
Anh khựng lại, sau đó đưa tay kéo tôi:
“Đừng căng thẳng như vậy.”
Anh chỉ muốn hiểu toàn diện thôi, không có nghĩa là anh chê bai. Em có thể thành thật với anh, chứng tỏ em xem anh là người nhà.”
Câu ấy khiến tôi thả lỏng.
Sau bữa cơm, anh chủ động rửa bát. Trước khi về còn hôn lên trán tôi, nói buổi gặp mặt thứ Bảy vẫn giữ nguyên.
Ngày hôm sau, anh viết trong bài đăng:
“Phía nữ nói rõ, bố mẹ năm đó đã vét sạch tiền tiết kiệm để nuôi cô ấy học trường nghệ thuật, vì vậy cô ấy có tâm lý bù đắp rất mạnh. Sau khi kết hôn, một khi xảy ra bệnh nặng, khoản tiền bỏ ra có thể không có giới hạn.”
Anh xóa chuyện bố mẹ tôi có đất, có nhà, không mắc nợ, cũng bỏ đi thông tin chi phí trung bình mỗi tháng hiện tại chưa đến một phần mười thu nhập.
Anh chỉ giữ lại hai cụm từ “bán gần như mọi thứ” và “không có giới hạn”.
Cùng một sự thật, chỉ cần cắt bỏ phần trước và phần sau, nó lập tức mọc ra một bộ xương cực kỳ thích hợp để đám đông vây xem.
04
Ba giờ chiều, trên trang dịch vụ giao hàng hiện Chu Tự đã ký nhận. Mười phút sau, anh gửi cho tôi ảnh chụp túi giấy.
“Ý gì đây?”
Tôi trả lời:
“Đọc bài viết xong rồi.”
Phía trên khung trò chuyện liên tục hiện dòng “Đối phương đang nhập”, cuối cùng chỉ gửi đến một câu:
“Tối gặp nhau rồi nói, em đừng kích động vì mấy thứ trên mạng.”
Câu này rất đúng kiểu Chu Tự.
Mỗi khi dự án xảy ra vấn đề, anh cũng luôn nói đừng vội, trước tiên phải kiểm soát ảnh hưởng, sau đó mới phân tích trách nhiệm. Trước hết khóa chức năng trò chuyện trong nhóm, rồi mới xem kho hàng đã cháy mất những gì.
Tôi không trả lời.
Năm giờ rưỡi, cuộc họp với khách hàng kết thúc. Người phụ trách thương hiệu hỏi ngay trước mặt bốn người khác trong phòng họp, nửa đùa nửa thật:
“Cô Lâm, gần đây cô có phải lên hot search không?”
Tôi nói chỉ là bị người ta ẩn danh bàn tán. Anh ta nhắc tôi rằng họ kinh doanh sản phẩm dành cho nữ giới, dư luận rất nhạy cảm, tốt nhất tôi nên nhanh chóng xử lý chuyện riêng, đừng để ảnh hưởng đến tài khoản chính thức của công ty.
Giọng điệu anh ta không tệ, thậm chí có thể xem là đang nhắc nhở. Nhưng lần đầu tiên tôi ý thức rõ, cái gọi là ẩn danh của Chu Tự chỉ bảo vệ chính anh.
Trong bài viết không có đơn vị công tác hay dự án của anh, chỉ có ba chữ “trong biên chế”. Người quen anh nhiều lắm cũng chỉ cảm thấy có vài điểm tương đồng.
Còn manh mối về tôi lại giống một khuôn giấy đã được cắt sẵn theo đường nét đứt. Trường học, nghề nghiệp, dự án, đặc điểm cơ thể, từng nhát kéo đều rơi xuống người tôi.
Tôi trở về chỗ ngồi, chụp màn hình bài viết từ đầu đến cuối, sau đó nhờ Kiều Sam quay lại trang bài viết, tài khoản và thời gian đăng.
Cô ấy hỏi có cần liên hệ với nền tảng để khiếu nại không.
“Cứ lưu lại trước. Một khi bài viết bị xóa, rất nhiều lời sẽ chỉ còn là anh ta nói, tôi nói.”
“Cậu vẫn định trả lời à?”
“Ừ.”
“Công ty có dễ nhận ra cậu hơn không?”
Tôi nhìn bảng thanh toán, không trả lời ngay.
Im lặng có thể giữ lại chút thể diện bên ngoài. Chờ thêm một thời gian, bài viết chìm xuống, người khác sẽ quên nốt ruồi sau tai trái, chỉ nhớ có một cô gái nông thôn suýt nữa trèo cao thành công.
Nhưng cô gái đó sẽ mãi tồn tại trong bài viết: cô ta tiêu tiền của bạn trai, đem phần lớn tiền lương về nhà, lấy sự chân thành làm mồi nhử, chờ sau khi kết hôn sẽ vét sạch một gia đình khác.
Cô ta không phải tôi, nhưng lại dùng lý lịch của tôi, bố mẹ tôi và cả mái nhà nhà tôi từng sửa.
Tôi nói:
“Họ đã nhận ra rồi. Bây giờ chỉ còn mình tôi chưa nhận lại chính mình thôi.”
Tối hôm đó, Chu Tự đến dưới công ty chờ tôi.
Xe anh đỗ bên đường, đèn cảnh báo nhấp nháy. Tôi đi đến nhưng không lên xe.
Anh hạ cửa kính:
“Lên xe trước đi, ở đây không tiện.”
“Ở đâu thì tiện?”
“Vãn Vãn, đừng làm loạn.”
“Lúc anh đưa tôi cho hơn hai mươi sáu triệu người, anh có chọn chỗ nào tiện không?”
Tay anh đặt trên vô lăng, sắc mặt dần tối lại.
“Bài viết là anh đăng. Nhưng anh không đăng tên em, cũng không ngờ lại có nhiều lượt xem như vậy. Anh chỉ muốn nghe ý kiến khách quan.”
“Ý kiến khách quan tại sao phải cần đến nốt ruồi của tôi?”
“Có người nghi ngờ câu chuyện là bịa, nên anh bổ sung chi tiết.”
Anh nói quá trôi chảy, khiến tôi nhất thời không biết phải tiếp lời thế nào.
Hóa ra nốt ruồi ấy vốn không xuất hiện ngay từ đầu.
Có cư dân mạng nghi ngờ câu chuyện là giả, anh lập tức bổ sung dự án, thói quen và đặc điểm cơ thể của tôi vào phần cập nhật.
Tôi hỏi:
“Khi nhìn thấy lượt xem tăng lên, anh có từng nghĩ đến chuyện xóa bài không?”
Chu Tự tránh ánh mắt tôi:
“Mọi người chỉ đang bàn luận thôi, có chửi đích danh em đâu.”
“‘Nữ sinh nghệ thuật nông thôn là một kiểu nghèo tinh tế’, vậy không được tính là chửi tôi sao?”
“Cư dân mạng nói chuyện vốn khó nghe. Em không cần câu nào cũng tự đối chiếu vào mình.”
“Người trong bài viết đó không phải tôi sao?”
Anh không nói nữa.
Tiếng còi xe trong giờ cao điểm rất ồn. Đột nhiên tôi rất muốn ngồi vào xe, ít nhất cũng không cần đứng giữa đầu gió.
Trước đây, mỗi lần cãi nhau, chỉ cần anh mở cửa ghế phụ cho tôi, tôi sẽ cảm thấy chuyện này vẫn có thể tiếp tục nói.
Lần này, tôi cho tay vào túi áo khoác.
“Anh định xử lý thế nào?” Tôi hỏi.
“Anh xóa bài. Em cũng đừng xem bình luận nữa, chuyện này dừng ở đây.”
“Trước khi xóa, anh phải đính chính những chỗ sai sự thật.”
“Đính chính chẳng phải sẽ thừa nhận bài viết là thật sao? Khi đó mới có người đào thông tin thân phận.”
“Vậy anh có thể dùng những chi tiết về tôi để chứng minh bài viết là thật, nhưng lại không thể dùng sự thật để chứng minh tôi không phải loại người anh viết sao?”
Anh cau mày:
“Em nhất định phải tranh một hơi trên mạng à?”
“Cuộc sống của tôi đã bị anh đưa lên đó rồi.”
Tôi hỏi:
“Lần đầu hẹn hò với tôi, có phải vì anh thấy nội tâm tôi phong phú không?”
Chu Tự sững lại:
“Chuyện này liên quan gì đến hiện tại?”
“Trả lời tôi.”
“Ngoại hình đương nhiên là một trong những nguyên nhân. Nhưng sau khi tiếp xúc…”
“Đủ rồi.”
Tôi gật đầu.
“Lần đầu tiên tôi đồng ý ăn cơm với anh, một phần cũng vì điều kiện gia đình anh tốt. Cũng giống như lần đầu anh chủ động làm quen với tôi, quả thực anh đã nhìn thấy ngoại hình của tôi trước. Anh nhìn mặt, tôi nhìn điều kiện, chẳng ai trong chúng ta thuần khiết hơn ai. Sau đó chúng ta tiếp tục ở bên nhau vì quá trình tiếp xúc khá ổn. Nhưng bây giờ anh viết phần của mình thành tình cảm, còn phần của tôi lại thành trèo cao bám víu.”
“Anh không viết như vậy.”
“Anh đặt ba căn nhà, ba chiếc xe ở đoạn đầu, còn nông thôn, nữ sinh nghệ thuật và dưỡng già ở đoạn sau. Phần bình luận sẽ thay anh viết nốt.”
Môi Chu Tự khẽ động.
Trước khi xoay người, tôi nói với anh:
“Trước mười hai giờ đêm nay, anh có thể tự mình đính chính. Qua mười hai giờ, tôi sẽ làm.”
Anh mở cửa bước xuống xe, lần đầu tiên trông có vẻ sốt ruột.
“Lâm Vãn, em đừng biến chuyện riêng của hai người thành khó coi hơn.”
Tôi quay đầu nhìn anh.
“Bây giờ nó vẫn còn là chuyện riêng của hai người sao?”
05
Mười một giờ năm mươi tám phút tối, bài viết vẫn còn nguyên.
Chu Tự không đính chính, chỉ gửi cho tôi một đoạn WeChat rất dài.
Anh nói khoảng cách gia đình quả thực tồn tại, nhưng công khai hỏi ý kiến không có nghĩa là xét xử; bình luận có tốt có xấu, một khi tôi lên tiếng, cư dân mạng sẽ chỉ lần theo tài khoản rồi đào thêm thông tin.
“Anh đang bảo vệ em.”
Đó là câu cuối cùng.
Đọc xong, tôi đặt điện thoại sang một bên, đi vào bếp nấu mì.
Nước sôi rồi tôi mới phát hiện trong tủ lạnh không có hành. Tôi đứng trước bếp suy nghĩ hồi lâu, vậy mà việc đầu tiên lại là mở ứng dụng mua sắm đặt một đơn hành.
Đợi đến khi người giao hàng nhận đơn, tôi mới nhớ mì đã bị nấu nhão.
Đó là lần đầu tiên trong ngày hôm đó tôi khóc.
Không phải lúc nhìn thấy bài viết, cũng chẳng phải khi khách hàng hỏi tôi có phải đã lên hot search không.
Tôi đổ nồi mì nhão thành một cục kia đi, ngồi bệt xuống sàn bếp, khóc hơn mười phút.
Khóc xong, tôi rửa mặt, mở máy tính, xem lại toàn bộ tài liệu đã sắp xếp xong vào buổi chiều.
Lịch sử thanh toán quá nhiều, tôi không đăng từng bữa ăn lên.
Kiều Sam khuyên tôi, bằng chứng không phải càng nhiều càng tốt. Cư dân mạng không kiên nhẫn xem một đôi tình nhân quyết toán sổ sách, nếu đăng lên giống bảng thanh toán công tác, ngược lại sẽ khiến người ta cảm thấy tôi đang chột dạ.
Cuối cùng tôi chỉ giữ lại ba mục.
Một bản tổng hợp thu nhập và chi tiêu gia đình của hai năm qua, đã che thông tin về công ty và bố mẹ; hai đơn đặt chuyến du lịch do tôi thanh toán; cùng với tin nhắn xác nhận tôi gửi cho Chu Tự sau cuộc nói chuyện hôm đó.
Tôi sợ mình nói chưa đủ, nên sáng hôm sau đã gửi lại tin nhắn ấy cho anh:
“Chuyện gia đình tối qua em đã nói, nếu anh để bụng thì cứ nói thẳng với em. Hiện tại mỗi năm em sẽ chịu trách nhiệm đóng tiền hưu trí, bảo hiểm y tế và bảo hiểm y tế thương mại cho bố mẹ; những khoản khác sẽ tùy tình hình rồi bàn. Bố mẹ em không mắc nợ, cũng chưa từng yêu cầu sau khi kết hôn em phải đưa tiền sinh hoạt cố định. Em không chấp nhận việc mặc định sau này anh hoặc bố mẹ anh phải gánh chi phí dưỡng già. Anh suy nghĩ kỹ rồi quyết định thứ Bảy có muốn gặp bố mẹ hay không.”
Câu trả lời của anh là:
“Anh biết rồi. Đừng nghĩ nhiều, anh sẵn lòng cùng em lên kế hoạch.”
Đây có lẽ là một trong những bằng chứng mỉa mai nhất của cả câu chuyện.
Tôi dùng tài khoản mình thường xuyên sử dụng để viết một bài trả lời, viết đến ba giờ sáng.
Câu mở đầu là:
“Xin chào, tôi là người phụ nữ trong bài viết.”
Viết xong câu đó, tôi ngừng lại rất lâu.
Tôi không đăng tên, ảnh hay đơn vị công tác của anh, cũng xóa những thông tin có khả năng hướng đến xưởng của bố mẹ anh.
Sự ẩn danh anh để lại cho tôi, tôi vẫn giữ lại cho anh.
Không phải vì tôi còn lưu luyến tình cảm.
Mà bởi tôi không muốn trở thành người như anh.
Tôi viết tiếp:
“Trước tiên hãy thừa nhận một chuyện không được đẹp đẽ cho lắm. Lần đầu tiên tôi đồng ý tiếp tục tiếp xúc với anh, quả thực tôi đã cân nhắc điều kiện gia đình anh. Cũng giống như lần đầu tiên anh chủ động làm quen với tôi, quả thực anh đã nhìn thấy ngoại hình của tôi trước. Sau đó anh phát hiện tôi không chỉ xinh đẹp, còn tôi cũng nhận ra anh không chỉ có gia cảnh tốt. Đây là lý do chúng tôi có thể nói chuyện đến tháng thứ sáu.”
“Dưới đây, tôi chỉ đính chính những thông tin sai sự thật liên quan đến tôi và bố mẹ.”
Thứ nhất, tôi chưa từng mang phần lớn tiền lương hàng tháng về nhà. Hai năm qua, thu nhập trung bình mỗi tháng của tôi khoảng hai mươi ba nghìn tệ, toàn bộ chi phí dành cho bố mẹ tính trung bình mỗi tháng khoảng hai nghìn tệ, trong đó gồm tiền hưu trí, bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế thương mại, một lần điều trị răng và một lần sửa chữa nhà cửa.
Thứ hai, bố mẹ tôi không yêu cầu tôi đưa tiền sinh hoạt cố định, không mắc nợ, cũng chưa bao giờ yêu cầu người yêu tương lai của tôi phải gánh chi phí dưỡng già. Họ quả thực không có bảo hiểm xã hội dành cho người lao động. Đây là sự thật, đồng thời cũng là rủi ro mà tôi chủ động nói cho anh biết.
Thứ ba, tôi học một trường nghệ thuật dân lập, học phí cao. Vì chuyện đó, bố mẹ tôi từng bán vật liệu xây dựng và gia súc, gần như vét sạch tiền tiết kiệm. Khi ấy họ không chê tôi “tỷ suất hoàn vốn thấp”, vì vậy hiện tại tôi cũng không thể quyết định có chăm lo cho họ hay không dựa trên tỷ suất hoàn vốn.
Thứ tư, trong thời gian yêu nhau, không phải phần lớn chi phí hẹn hò đều do phía nam giới gánh. Trong những khoản chi tiêu chung có thể đối chiếu, tôi thanh toán khoảng sáu phần mười. Đưa khoản này lên không phải để đòi tiền, chỉ là vì chủ bài viết đã dùng chuyện chi tiêu để chứng minh tôi đang tìm cách trèo cao kiếm lợi, nên tôi cần đính chính.”
Tôi lần lượt đính kèm ba tấm ảnh.
Cuối cùng tôi viết:
“Khoảng cách gia đình tồn tại, anh ấy có quyền để bụng, cũng có quyền chia tay. Chỉ cần anh ấy nói thẳng với tôi, tôi sẽ không dây dưa.”
“Điều tôi không thể chấp nhận là hoàn cảnh gia đình tôi chủ động nói cho anh biết lại bị cắt xén thành một bản báo cáo rủi ro để người xa lạ bỏ phiếu. Cầm sự chân thành của tôi làm con bài, để người xa lạ phán xét tôi, đó mới là chuyện mất giá nhất.”
“Mối quan hệ này kết thúc tại đây. Xin đừng tìm kiếm thân phận thật của hai bên, cũng đừng làm phiền bố mẹ và đồng nghiệp của chúng tôi.”
Trước khi đăng, hệ thống hiện thông báo nội dung khá dài, hỏi tôi có muốn lưu bản nháp hay không.
Tôi nhấn đăng.
Trang tải xoay hai vòng.
Khoảnh khắc bài trả lời xuất hiện, con số thông báo ở góc trên bên phải nhảy từ số không lên chín mươi chín.
06
Sáu giờ bốn mươi sáng, điện thoại của Chu Tự đánh thức tôi.
Cả đêm tôi ngủ không yên, lúc nghe máy, đầu óc giống như bị một chiếc khăn ướt đè lên.
Anh không nói chào buổi sáng.
“Xóa bài trả lời đi.”
“Tại sao?”
“Em đăng toàn bộ lịch sử thanh toán lên, người khác vừa nhìn đã biết chúng ta là người thật. Bây giờ đã có người đào thông tin về anh.”
“Tôi đã che hết thông tin nhận dạng rồi.”
“Tài khoản em thường dùng có đăng tác phẩm.”
“Tôi đã chuyển sang chế độ chỉ mình tôi xem được.”
“Internet có bộ nhớ đệm, em không hiểu sao?”
Anh hiếm khi mất kiểm soát như vậy, giọng nói đứt quãng từng đoạn. Bối cảnh bên kia còn có tiếng báo cửa xe, có lẽ anh vừa ngồi vào trong xe.
“Chu Tự.” Tôi hỏi, “Bây giờ điều anh lo nhất là ai?”
“Cả hai chúng ta.”
“Thứ tự trước sau thì sao?”
Hơi thở của anh khựng lại:
“Bây giờ thảo luận chuyện này có ý nghĩa gì không?”
Có.
Quá có ý nghĩa là đằng khác.
Trong bài viết của anh, tôi là một đối tượng được cấu thành từ tài sản gia đình, thu nhập biến động, chi phí phụng dưỡng và điều kiện ngoại hình.
Khi gọi điện, anh vẫn chỉ quan tâm đơn vị công tác, bố mẹ và thể diện của mình có bị liên lụy hay không.
Còn chuyện tôi đã bị khách hàng nhận ra, chuyện người trong bài viết chửi bố mẹ tôi thế nào, anh không hỏi một câu.
“Tôi sẽ không xóa.” Tôi nói.
“Vậy anh sẽ xóa bài.”
“Được. Ảnh chụp màn hình và video quay màn hình tôi đã lưu, đồng thời cũng gửi khiếu nại về quyền riêng tư đến nền tảng.”
“Em khiếu nại anh?”
“Anh đã công khai những thông tin đủ để nhận diện tôi.”
“Anh đâu có viết tên em!”
Anh bất ngờ cao giọng, rồi lại cố hạ xuống:
“Vãn Vãn, hôm qua thái độ của anh không tốt. Nhưng bây giờ em đang hủy hoại cơ hội giải quyết vấn đề.”
“Giữa chúng ta còn vấn đề gì cần giải quyết?”
“Tình cảm đâu phải nói cắt là cắt được. Bài viết là do anh xử lý không thỏa đáng, anh xin lỗi. Đợi chuyện này lắng xuống, chúng ta lại nói tiếp.”
“Anh đã nhận được chìa khóa chưa?”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
“Nhận được rồi.”
“Vậy thì cắt đứt được rồi.”
Tôi kết thúc cuộc gọi, tạm thời chuyển số của anh sang chế độ không làm phiền.
Trong lúc rửa mặt, Kiều Sam gửi đến hơn mười tấm ảnh chụp màn hình.
Bài trả lời của tôi đã được đẩy lên vị trí đầu tiên. Những bình luận ban đầu vốn đồng loạt khuyên chia tay bắt đầu chia thành nhiều luồng.
Có người nói cô gái thừa nhận mình coi trọng gia cảnh, như vậy vừa hay chứng minh cô ấy thành thật.
Có người tính toán thu nhập và chi tiêu của tôi, phát hiện cái gọi là “phần lớn tiền lương” còn chưa tới một phần mười.
Có người chất vấn chủ bài viết: Phần lớn thời gian cô gái đều trả tiền ăn, vậy tại sao bài viết ban đầu lại biến thành phía nam giới chịu chi phí hẹn hò?
Cũng có người nhất quyết cho rằng tôi tính toán quá rạch ròi, càng chứng minh tôi không thích hợp kết hôn.
Lại có người mỉa mai tôi:
“Bố mẹ nuôi cô học một chuyên ngành nghệ thuật đắt đỏ, về bản chất chính là chờ cô phụng dưỡng lúc về già. Gói ghém thế nào cho dễ nghe thì cũng là hút máu.”
Tôi xem được nửa trạm tàu điện ngầm thì thoát khỏi trang.
Không phải tất cả mọi người đều sẽ thay đổi giọng điệu.
Tôi cũng không cần hai mươi sáu triệu người bỏ phiếu lại một lần nữa để phán tôi vô tội.
Mục đích của việc tôi trả lời chỉ là ghép người phụ nữ đã bị cắt bỏ đầu đuôi kia trở lại nguyên vẹn.
07
Ngày thứ ba sau khi bài trả lời được đăng, tôi xin nghỉ nửa ngày để về nhà.
Bài viết vẫn tiếp tục tăng nhiệt, tôi sợ bố mẹ nghe chuyện từ miệng họ hàng nên quyết định tự mình nói cho họ biết.
Nhà tôi cách thành phố hơn một tiếng đi tàu thường, sau đó còn phải chuyển sang xe buýt bốn mươi phút.
Mẹ ra đầu ngõ đón tôi, trong giỏ là những ngọn đậu Hà Lan vừa hái. Vừa gặp, mẹ đã hỏi:
“Sao Chu Tự không đến?”
Tôi nói chúng tôi chia tay rồi.
“Cãi nhau à?”
“Cũng có thể xem là vậy.”
Về đến nhà, bố đang sửa dây đeo của chiếc máy phun thuốc ngoài sân. Tai bố không tốt, tôi kể lại toàn bộ sự việc từ đầu đến cuối. Suốt lúc đó, bố vẫn cúi đầu, dùng kìm kẹp chặt khóa cài.
Mẹ không hiểu rõ sự khác biệt giữa “bài đăng” và “lượt xem”, chỉ nắm được một chuyện:
“Người trên mạng đều biết nhà mình không có bảo hiểm xã hội à?”
“Họ không biết đó là nhà mình, chỉ biết có một gia đình như vậy thôi.”
“Vậy thì tốt.”
Mẹ thở phào, rồi lại hỏi:
“Họ nói con đưa tiền cho bố mẹ à?”
“Vâng.”
“Con đóng bảo hiểm cho bố mẹ, vậy cũng gọi là đưa tiền à?”
Cuối cùng bố cũng ngẩng đầu:
“Đừng hỏi nữa.”
Mẹ im lặng, đi vào bếp đun nước. Một lúc sau, tôi nghe tiếng tủ quần áo trong phòng ngủ đóng mở.
Mẹ lấy ra một chiếc túi nhựa màu đỏ, đặt trước mặt tôi.
Bên trong có ba xấp tiền. Hai xấp được buộc bằng dây giấy ngân hàng, một xấp để rời, có tờ mới có tờ cũ.
“Đây là tiền mấy năm nay bố mẹ bán trà dành dụm được, ba mươi hai nghìn tệ. Con cầm đi cho người ta xem, nhà mình không phải hoàn toàn không có tiền.”
Sợ tôi không tin, mẹ còn đẩy một quyển sổ tiết kiệm sang.
Tôi nhìn sợi dây chun buộc quyển sổ, dạ dày như bị ai vặn mạnh.
“Mẹ, không cần cho ai xem đâu.”
“Nhà người ta có ba căn nhà, nhà mình không thể so. Nhưng bố con vẫn còn làm được, mẹ cũng còn làm được. Bố mẹ không để con phải nuôi.”
“Sau này vẫn phải đóng bảo hiểm.”
“Không đóng nữa. Khoản lương hưu đó nhận được cũng chẳng bao nhiêu.”
“Thế còn tiền khám bệnh?”
“Bệnh nhẹ thì tự chịu, bệnh nặng…”
“Bệnh nặng cũng không thể chịu được.”
Giọng tôi nặng đi.
Mẹ bị tôi làm giật mình, nuốt nốt phần còn lại xuống.
Bố đặt chiếc máy phun thuốc xuống, rửa sạch dầu máy trên tay, rồi nhét ba xấp tiền trở lại chiếc túi đỏ.
“Tiền cho con đi học không phải bố mẹ cho con vay.” Bố nói. “Năm đó là bố mẹ đồng ý cho con học. Học phí đắt, cũng trách bố mẹ không hiểu biết, nghe trường nói cơ hội việc làm tốt là gật đầu. Bây giờ con đóng bảo hiểm cho bố mẹ thì bố mẹ nhận. Sau này nếu thật sự cần khoản tiền lớn, bán hết những thứ trên đất, bán nhà, dùng hết rồi mới tìm con.”
“Không được bán nhà.”
“Đến lúc đó rồi tính. Người còn chưa bệnh, đừng tiêu tiền thay cho bệnh tật.”
Bố không giỏi an ủi người khác. Nói xong, bố đi xách ấm nước nóng, nhưng trong ấm chẳng có lấy một giọt nước.
Mẹ lại đi vào bếp lấy nước.
Ba người trong nhà bận rộn với những việc chẳng liên quan đến nhau, không ai nhắc lại những lời trên mạng nữa.
Lúc ăn trưa, mẹ gắp cho tôi một miếng đùi gà. Do dự hồi lâu, cuối cùng mẹ vẫn hỏi:
“Vậy sau này cậu Chu có tìm được đối tượng khác không?”
Tôi suýt bị cơm làm sặc.
“Mẹ quan tâm anh ta làm gì?”
“Nhìn nó cũng không tệ. Lần trước đến đây còn giúp bố con chỉnh chữ trên điện thoại to hơn.”
“Anh ấy không phải người xấu. Chỉ là anh ấy đem những lời con nói với anh ấy giao cho người khác phân xử.”
Mẹ cúi đầu cắn cánh gà, vẫn chưa hoàn toàn hiểu.
“Thế nó có xin lỗi không?”
“Có.”
“Con vẫn buồn à?”
Tôi và thêm hai miếng cơm:
“Một chút.”
Mẹ gật đầu:
“Vậy thì ở lại thêm hai ngày. Ngày mai ngọn đậu Hà Lan vẫn có thể hái thêm một lứa.”
Tôi không ở lại.
Trước khi đi, tôi gửi số tiền trong chiếc túi đỏ vào tài khoản của bố mẹ, sau đó chụp lại sổ tiết kiệm và giấy tờ đóng phí, dạy mẹ cách kiểm tra trên điện thoại.
Mẹ học ba lần vẫn bấm nhầm, tức đến mức chửi cả màn hình.
Tôi chợt nghĩ đến “gia đình nguyên sinh” đang chờ tôi báo đáp trong bài viết.
Nó hoàn chỉnh đến mức giống như một lỗ đen.
Gia đình thật sự không dễ khái quát như vậy. Nó chỉ có một người mẹ luôn bấm nhầm nút quay lại, một người bố dùng chiếc ấm rỗng để đi lấy nước, một căn nhà từng được sửa mái chống dột, và ba mươi hai nghìn tệ trong chiếc túi nhựa màu đỏ.
Trên chuyến tàu trở về thành phố, tôi viết câu “Không phải bố mẹ cho con vay” của bố vào bài trả lời, nhưng không đăng.
Có những lời không cần phải cho cư dân mạng xem nữa.
08
Mẹ của Chu Tự liên lạc với tôi một tuần sau đó.
Trước tiên bà gửi tin nhắn WeChat, nói bài viết đã gây phiền phức cho cả hai gia đình, hy vọng có thể gặp mặt nói chuyện.
Địa điểm được chọn là một quán trà. Vẫn là chiều thứ Bảy, đúng khung giờ vốn dĩ hai bên gia đình phải gặp nhau.
Khi tôi đến, Chu Tự cũng đã có mặt. Trên bàn đặt chiếc chìa khóa tôi trả lại. Tôi mang theo chiếc vòng cổ anh từng tặng nhưng anh không chịu nhận lại.
Mẹ anh lên tiếng trước:
“Tiểu Lâm, chuyện này là do Chu Tự suy nghĩ chưa thấu đáo. Cô chú đã nói nó rồi.”
Bà dùng cụm từ “suy nghĩ chưa thấu đáo”, chứ không dùng từ “sai”.
“Cô ơi, hôm nay cô muốn nói chuyện gì ạ?”
“Người trẻ yêu đương, hoàn cảnh gia đình quả thực không thể né tránh. Điều kiện gia đình cô tốt hơn một chút không có nghĩa là chúng tôi coi thường người nông thôn. Bố của Chu Tự cũng từ thị trấn đi lên. Chỉ là chuyện dưỡng già, chuyện học hành của con cái sau này, sắp xếp nhà cửa, tất cả đều phải nói rõ từ trước.”
“Cháu đã nói trước rồi.”
“Đúng vậy, cháu chịu nói rõ chứng tỏ cháu là người thành thật.”
Bà rót trà cho tôi:
“Nhưng khoảng cách giữa hai bên vẫn nằm ở đó. Chỉ dựa vào một câu ‘sau này rồi bàn’ thì chưa đủ. Nếu hai đứa vẫn còn tình cảm, chúng ta có thể bàn bạc cụ thể hơn. Căn nhà cưới là tài sản trước hôn nhân của gia đình cô, chuyện này sẽ không thay đổi; khoản tiền cố định cháu đưa cho bố mẹ sau khi kết hôn, hai bên có thể thống nhất một phạm vi; bệnh nặng thì bàn riêng.
“Nếu cần lập thỏa thuận tiền hôn nhân thì cứ lập, tránh sau này làm tổn thương tình cảm.”
Nghe xong, tôi không tức giận.
Những yêu cầu ấy không đến mức vô lý. Tài sản trước hôn nhân là của gia đình anh, chuyện phụng dưỡng bố mẹ cũng nên để người yêu biết.
Nếu ngay từ đầu Chu Tự đặt những vấn đề này trước mặt tôi, có thể chúng tôi vẫn sẽ chia tay, nhưng đó sẽ là quyết định do hai người trưởng thành tự đưa ra.
Tôi nói:
“Cô ơi, cháu không phản đối thỏa thuận tiền hôn nhân.”
Mắt bà sáng lên.
Chu Tự ngẩng đầu nhìn tôi.
“Nhưng cháu không kết hôn với anh ấy nữa.”
Hơi nước mỏng bốc lên từ miệng ấm trà.
Sắc mặt mẹ anh hơi cứng lại:
“Cháu vẫn không thể bỏ qua chuyện trên mạng sao?”
“Không thể.”
“Bài viết đã xóa rồi, Chu Tự cũng đã công khai xin lỗi. Ai cũng có lúc mắc sai lầm.”
“Đó là lời xin lỗi của anh ấy, không phải đơn xin quay lại của cháu.”
Bà bị tôi chặn họng, quay sang nhìn con trai.
Chu Tự lên tiếng:
“Mẹ, để con nói chuyện riêng với cô ấy.”
Mẹ anh xách túi đứng dậy. Trước khi đi, bà thanh toán tiền trà.
Cửa phòng riêng đóng lại, Chu Tự đẩy chìa khóa về phía tôi.
“Trước đây em chẳng phải ghét nhất việc người khác tự quyết định thay em sao?” Tôi hỏi.
“Vì vậy anh trả lại cho em. Trong nhà vẫn còn đồ của em, lúc nào em muốn đến lấy cũng được.”
“Tôi không có đồ gì ở đó.”
Dép đi trong nhà, cốc uống nước và nửa chai dầu tẩy trang đều là anh mua. Quần áo của tôi chưa bao giờ để lại quá một ngày, máy tính cũng đã trả lại.
Yêu nhau nửa năm, những thứ thật sự thuộc về tôi ít đến mức đáng kinh ngạc.
Chu Tự nhìn mặt bàn:
“Bài viết không phải do mẹ anh bảo anh đăng. Mẹ chỉ từng hỏi anh sau này bố mẹ em sẽ thế nào. Anh chưa nghĩ ra phải tiếp tục nói chuyện với em thế nào, nên mới lên mạng hỏi.”
“Anh đã nhận được câu trả lời mình muốn chưa?”
“Ban đầu thì có.”
“Ban đầu?”
“Mọi người đều nói khoảng cách quá lớn, anh cảm thấy lo lắng như vậy là đúng.” Anh dừng lại. “Sau khi em trả lời, anh mới nhận ra rất nhiều chi tiết đã bị anh viết sai lệch.”
“Không phải bị viết sai lệch, mà là anh đã viết sai.”
“Được, là anh viết sai.”
Anh hiếm khi không biện giải. Trước đây khi tổng kết dự án, sau bất kỳ lời phê bình nào anh cũng phải bổ sung nguyên nhân.
Lần này, anh thừa nhận ba chữ ấy.
Tôi cúi đầu uống một ngụm trà đã nguội lạnh.
“Vãn Vãn, sau khi xóa bài, anh đã đăng một lời giải thích, thừa nhận phần chi phí hẹn hò và khoản tiền em đưa cho bố mẹ được viết không chính xác. Anh cũng gửi email cho công ty em, nói rõ bài viết là do anh tự ý đăng khi chưa được em đồng ý, không đại diện cho sự thật.”
Tôi ngẩng đầu:
“Anh gửi email cho công ty tôi?”
“Chỉ gửi cho người phụ trách bên em thôi. Anh sợ ảnh hưởng đến dự án của em.”
“Tại sao không hỏi tôi trước?”
Anh sững lại.
Trong khoảnh khắc đó, cả hai chúng tôi đều hiểu: anh vẫn đang tự ý xử lý thay tôi, dùng cách anh cho là đúng để liên lạc với những người anh cho rằng nên liên lạc, rồi thông báo kết quả cho tôi.
“Anh chỉ muốn cứu vãn tình hình.”
“Nhưng đến bây giờ anh vẫn chưa học được cách hỏi trước một câu.”
Chu Tự đặt tách trà xuống, ngón tay đè lên miệng tách:
“Vậy bây giờ anh hỏi. Có việc gì anh có thể làm không?”
“Có.”
Anh lập tức nhìn tôi.
“Đừng liên lạc với người nhà, đồng nghiệp và công ty tôi nữa. Nếu nền tảng điều tra, anh hãy trả lời thành thật. Ngoài ra không còn gì.”
“Còn chúng ta thì sao?”
“Không còn chúng ta nữa.”
Khóe môi anh khẽ căng lên:
“Em có thể buông nhanh như vậy sao?”
“Không.”
Tôi trả lời rất thành thật:
“Tôi vẫn nhớ chuyện anh giúp tôi bổ sung thủ tục ở tuần lễ nghệ thuật, cũng nhớ chuyện anh nửa đêm mang canh đến. Những chuyện đó sẽ không tự động trở thành giả dối chỉ vì sau này anh đã làm sai.”
Trong mắt anh lập tức hiện lên một tia sáng.
Tôi đặt chiếc vòng cổ xuống cạnh chùm chìa khóa.
“Nhưng những điều tốt đẹp là thật, tổn thương cũng là thật. Cái trước không thể dùng để bù đắp cho cái sau.”
Anh không còn đưa tay ngăn tôi.
Lúc tôi bước đến cửa quán trà, phía sau vang lên một tiếng kim loại rất nhỏ.
Có lẽ anh đã chạm vào chùm chìa khóa ấy.
Tôi không ngoảnh đầu.
09
Đúng như tôi nghĩ, Chu Tự đã công khai đăng bài giải thích trước khi chúng tôi gặp nhau.
Bài viết dài hơn ba trăm chữ, cách trình bày rất giống những tài liệu công việc thường ngày của anh: nguyên nhân sự việc, thông tin sai lệch, kết quả xử lý, đối tượng xin lỗi, không thiếu bất kỳ phần nào.
Anh thừa nhận bản thân đã mô tả sai về chi phí gia đình của cô gái cũng như khoản chi tiêu trong thời gian hai người yêu nhau, chưa cân nhắc đầy đủ nguy cơ những chi tiết cá nhân có thể khiến người khác nhận ra cô ấy. Anh cũng nói rõ hai bên đã chấm dứt quan hệ và hy vọng mọi người không tiếp tục lan truyền bài viết.
Trong phần bình luận, có người khen ít nhất anh vẫn chịu đứng ra xin lỗi, cũng có người cho rằng anh chỉ xin lỗi sau khi bị đưa ra bằng chứng, mục đích là để bảo vệ đơn vị công tác.
Nhưng số người kéo đến hỏi nhiều hơn:
“Tại sao anh lại viết cả chuyện cô ấy có nốt ruồi phía sau tai?”
Anh không đáp lại.
Sau đó, nền tảng hạn chế việc lan truyền bài đăng ban đầu với lý do liên quan đến quyền riêng tư cá nhân.
Những bức ảnh chụp từ trước vẫn tiếp tục bị phát tán sang những nơi khác, tổng lượt xem cuối cùng dừng lại ở con số hơn hai mươi sáu triệu.
Bài phản hồi của tôi cũng không bị gỡ.
Người phụ trách công ty tìm tôi nói chuyện một lần. Trước hết, anh ta xác nhận phía khách hàng không hủy dự án, rồi mới khéo léo hỏi rằng sau này tôi có thể tách tài khoản cá nhân khỏi tài khoản dùng để đăng tác phẩm hay không.
Tôi nói có thể.
Sau đó, tôi đưa cho anh ta xem email Chu Tự gửi tới công ty khi chưa được tôi đồng ý.
Người phụ trách đọc xong, im lặng vài giây:
“Thái độ của cậu ấy cũng xem như khá thành khẩn.”
“Đã làm phiền anh rồi.”
“Phiền thì cũng không đến mức. Chỉ là đám trẻ các cô cậu yêu đương, quả thật có thể biến chuyện này thành một trận chiến lớn.”
Lời giải thích tôi đã chuẩn bị từ trước bỗng mắc lại trong cổ họng.
Ngay khoảnh khắc ấy, tôi vẫn thấy mình rất tủi thân.
Chu Tự làm một việc vượt quá giới hạn thì được gọi là chưa suy nghĩ thấu đáo; sau đó anh lại làm thêm một việc vượt quá giới hạn để cứu vãn tình hình, vậy mà lại trở thành thái độ thành khẩn.
Tôi cố gắng bảo vệ công việc của mình, nhưng trước hết vẫn phải xin lỗi vì đã khiến mọi chuyện bị đẩy lên quá lớn.
Tôi không tranh cãi với người phụ trách.
Trở về chỗ ngồi, tôi chỉnh lý lại toàn bộ bảng bàn giao dự án, đồng thời chuyển hết những cuộc trao đổi có liên quan đến khách hàng sang tài khoản công việc.
Chuyện nào có thể giải quyết thì cứ xử lý trước.
Còn chuyện chưa thể giải quyết ngay không đồng nghĩa với việc nó chưa từng xảy ra.
Hai tuần sau, phía thương hiệu thông qua phương án ở vòng đầu tiên. Người phụ trách nhắc đến tên tôi trong nhóm, nói hình ảnh chiếc giỏ trà cũ rất có tính nhận diện, đồng thời hỏi liệu có thể phát triển thêm một bộ bao bì hay không.
Chiếc giỏ trà ấy là của mẹ tôi.
Hồi còn nhỏ, mỗi lần mẹ lên núi hái trà, dây đeo giỏ luôn cọ vào vai phải. Trong phương án của tôi không hề có câu chuyện truyền cảm hứng, cũng chẳng có hình ảnh những người phụ nữ nông thôn.
Tôi chỉ tháo phần kết cấu đan xen của những thanh tre dưới đáy giỏ, biến chúng thành những đường nét có thể nối dài liên tục, rồi phát triển thành một bộ hoa văn.
Khách hàng bổ sung ngân sách cho phương án mở rộng.
Kiều Sam cầm hợp đồng tới đưa tôi ký, chống tay lên mép bàn rồi nói:
“Chúc mừng cô Lâm, gia đình nguyên sinh bắt đầu chuyển hóa ngược thành giá trị rồi.”
Tôi ném nắp bút về phía cô ấy:
“Im đi.”
Cô ấy cười né sang bên, sau đó lại hỏi:
“Cậu còn xem bài trả lời đó không?”
“Thỉnh thoảng.”
“Còn mấy bình luận chửi cậu?”
“Cũng xem.”
“Không thấy tức sao?”
“Tức chứ. Nhưng tôi đâu thể bắt từng người tới học một tiết.”
Có một bình luận viết:
“Giờ cô ta mạnh mẽ như thế là bởi vì chưa kết hôn. Đợi thật sự bước vào cửa nhà đàn ông rồi thì sớm muộn cũng phải cúi đầu.”
Tôi gõ câu “Tôi không bước vào nữa”, nhưng cuối cùng lại xóa.
Bỗng nhiên tôi không còn muốn tiếp tục chứng minh với bất cứ ai rằng mình tỉnh táo thế nào, cứng rắn ra sao, hay mình có đủ lý do để rời đi đến mức nào.
Tôi chỉ tan làm, trở về nhà rồi nấu cho mình một bát mì.
Lần này, tôi nhớ cho hành vào.
10
Ba tháng sau, hoa văn từ chiếc giỏ trà trở thành hình ảnh chủ đạo trong bộ sưu tập mùa thu của thương hiệu.
Khách hàng bất ngờ đề nghị quay một đoạn phim ngắn về nhân vật.
Trong cuộc họp trực tuyến, giám đốc sáng tạo nói:
“Trải nghiệm của cô Lâm có sức lan truyền rất cao. Một cô gái nông thôn học nghệ thuật, bị bạn trai cũ công khai đánh giá, cuối cùng dùng tác phẩm để lên tiếng. Nó rất phù hợp với chủ đề ‘Không chấp nhận bị gắn nhãn’ của mùa này.”
Phòng họp im lặng trong hai giây, Kiều Sam đá nhẹ vào chân tôi dưới gầm bàn.
Tôi hỏi:
“Dự kiến đoạn phim ngắn sẽ quay như thế nào?”
Đối phương hiển nhiên đã chuẩn bị kịch bản từ trước: mở đầu sẽ quay từ đồi trà nhà tôi, mẹ đeo giỏ trà trên lưng, bố ngồi trước căn nhà cũ.
Tôi mặc áo trắng đi ngang qua bờ ruộng, lời dẫn ngoài hình đọc lại bài trả lời kia, cuối cùng chuyển cảnh sang một biển quảng cáo giữa thành phố — tôi đeo gia đình nguyên sinh trên lưng, bước ra khỏi núi nhưng không để nó kéo mình trở lại.
“Không được.” Tôi nói.
Giám đốc sáng tạo ngẩn ra:
“Là do vấn đề ngân sách sao?”
“Là vì câu chuyện này không đúng.”
“Chi tiết có thể chỉnh sửa.”
“Mẹ tôi đeo giỏ trà là để đi làm, không phải để làm phông nền cho quá trình trưởng thành của tôi. Bố tôi năm giờ rưỡi sáng đã ra đồng, ông sẽ không ngồi trước cửa chờ tôi bước ra khỏi núi.”
Đối phương cười hai tiếng, rõ ràng muốn khiến không khí dịu xuống:
“Đó là gia công nghệ thuật mà. Chuyện có thật cũng cần phải chắt lọc.”
“Vậy thì hãy chắt lọc công việc của tôi, đừng chắt lọc bố mẹ tôi.”
“Nhưng nếu không có trải nghiệm của cô, sức lan truyền sẽ giảm đi rất nhiều.”
Người phụ trách nhắc tôi rằng riêng phí bản quyền cho đoạn phim nhân vật đã lên tới sáu chữ số.
Tất nhiên tôi cũng dao động. Khoản tiền ấy có thể giúp bố mẹ gia hạn bảo hiểm y tế thương mại trong nhiều năm, đồng thời cũng đủ để kế hoạch mở một studio mà tôi đã chuẩn bị suốt hai năm tiến thêm một bước.
Tôi xin đối phương mười phút.
Sau khi tắt micro, Kiều Sam hỏi:
“Cậu thật sự không quay sao?”
“Có thể quay, nhưng tôi không chấp nhận kịch bản ấy. Họ muốn sự tương phản, tôi hiểu.”
Tôi nhìn dòng chữ “đeo gia đình nguyên sinh trên lưng bước ra khỏi núi” trên màn hình, đột nhiên nhớ tới bài viết của Chu Tự.
Một người biến tôi thành một hạng mục rủi ro bị nông thôn kéo lùi, một người lại muốn biến tôi thành hình mẫu truyền cảm hứng thoát khỏi nông thôn.
Hướng đi hoàn toàn trái ngược, nhưng cách họ làm lại giống nhau đến lạ: đều lựa chọn phần dễ bán nhất trong cuộc đời tôi, sau đó nói rằng tất cả là vì sức lan truyền.
Mười phút sau, tôi mở lại micro.
“Tôi có một phương án khác. Có thể quay quá trình tôi biến chiếc giỏ trà thành hoa văn, nhưng không quay bố mẹ tôi, cũng không sử dụng nội dung bài viết. Phí bản quyền có thể thương lượng lại theo dạng phim nhân vật của nhà thiết kế.”
Đối phương hỏi:
“Vậy xung đột nằm ở đâu?”
“Bản thân thiết kế chẳng phải đã có xung đột sao? Vì sao chiếc giỏ trà đã dùng hai mươi năm lại chắc chắn hơn chiếc mới, thay những thanh tre gãy như thế nào, nghề đan truyền thống được biến thành hoa văn liên tục ra sao, tất cả đều có thể quay.”
“Khán giả bình thường chưa chắc sẽ quan tâm.”
“Vậy thì xem các anh có khả năng khiến họ quan tâm hay không.”
Người phụ trách khẽ ho một tiếng.
Lời tôi nói quả thật không được lịch sự cho lắm, tôi cũng đã chuẩn bị tinh thần rằng phía đối phương sẽ hủy đoạn phim ngắn.
Giám đốc sáng tạo không đưa ra quyết định ngay lúc đó.
Chiều ngày hôm sau, họ gửi tới bản đề xuất mới đã chỉnh sửa. Bố mẹ và căn nhà cũ bị loại khỏi kịch bản, địa điểm quay được chuyển sang studio và hợp tác xã đồ tre.
Phí bản quyền giảm bốn phần mười, nhưng vẫn cao hơn dự tính ban đầu của tôi.
Người phụ trách đặt hợp đồng mới xuống trước mặt tôi:
“Cô may mắn đấy.”
“Là vì đối phương chịu sửa.”
“Cũng chỉ có thương hiệu này thôi. Nếu đổi sang thương hiệu khác, với tính cứng như vậy của cô thì dự án đã thất bại từ lâu rồi.”
“Tôi biết.”
Tôi ký tên.
Tôi chưa bao giờ cho rằng thắng một lần thì sau này mình sẽ luôn thắng. Kiên trì với ranh giới của bản thân có thể khiến chúng ta mất tiền, bỏ lỡ cơ hội, thậm chí mất đi sự niềm nở của người khác.
Lần này chỉ là tôi may mắn, đồng thời cũng đã chuẩn bị sẵn tinh thần đánh mất nó.
Sau khi đoạn phim ngắn được đăng tải, lượt xem kém xa bài viết kia. Bình luận nhận được nhiều lượt thích nhất hỏi thanh tre bị gãy trong chiếc giỏ trà cũ có thể mua ở đâu.
Tôi gửi đường link của hợp tác xã cho họ.
Mẹ xem xong đoạn phim, chỉ nói rằng mặt tôi trước ống kính bị đánh phấn trắng quá.
Bố thì chỉ quan tâm chiếc giỏ trà ấy có phải chiếc mẹ mang theo khi về nhà chồng hay không. Biết không phải, bố còn có chút thất vọng.
Không ai bước ra khỏi núi.
Bố mẹ vẫn sống trong núi, còn tôi làm việc ở thành phố. Chúng tôi đều có những khó khăn riêng, cũng gửi tiền cho nhau, gửi rau cho nhau và gây phiền phức cho nhau.
Như thế đã đủ.
11
Đến tuần lễ nghệ thuật năm thứ hai, tôi lại nhận được dự án khu triển lãm chính.
Trước lúc tổ chức cuộc họp điều phối, phía địa điểm gửi danh sách liên lạc tới. Tên Chu Tự nằm ở dòng thứ ba.
Kiều Sam nhìn thấy, hỏi tôi có cần để công ty đổi người khác không.
Tôi suy nghĩ một lúc rồi đáp không cần.
Dự án này do tôi giành được bằng chính phương án thiết kế. Nếu anh có thể công bằng trong công việc, tôi không cần phải chủ động rút lui.
Trong lần đầu tiên họp tại hiện trường, Chu Tự đến sớm hơn mọi người mười phút. Đôi giày trắng của anh vẫn sạch sẽ như trước, trên tay kẹp một xấp bản vẽ địa điểm.
Nhìn thấy tôi, anh khựng lại một chút rồi chỉ nói:
“Chào cô Lâm.”
Tôi cũng đáp:
“Chào anh Chu.”
Trong cuộc họp, chúng tôi chỉ trao đổi về vị trí thiết bị phòng cháy chữa cháy, thời gian đưa vật liệu vào và những giới hạn đối với vật liệu.
Anh không tự ý quyết định thay tôi. Kể cả việc tạm thời đổi vị trí một tấm bảng triển lãm, anh cũng hỏi trước xem điều đó có ảnh hưởng đến tuyến di chuyển thị giác hay không.
Sau khi cuộc họp kết thúc, đội thi công đi đo kích thước. Anh đứng giữa khu triển lãm trống, gọi tôi lại.
“Có thể nói chuyện với em năm phút không?”
Tôi nhìn đồng hồ:
“Được.”
Những dãy đèn thử nghiệm trên trần khu triển lãm lần lượt sáng lên, khiến chúng tôi gần như không còn chỗ để né tránh.
Anh giống như đã tìm kiếm một cách mở đầu phù hợp, cuối cùng lại nói về mẹ mình trước.
“Sau đó mẹ anh lại giới thiệu cho anh vài cô gái.” Anh nói.
“Ừ.”
“Trước khi gặp mặt, mẹ đều hỏi bố mẹ đối phương có lương hưu hay không.”
Tôi không nhịn được, bật cười một tiếng.
Chu Tự cũng cười, nhưng ngay sau đó đã thu lại.
“Trước đây anh cứ nghĩ mẹ mình thực tế. Bây giờ mới nhận ra anh còn vòng vo hơn mẹ. Ít nhất mẹ còn hỏi thẳng trước mặt.”
Câu nói này chẳng được đẹp đẽ gì, nhưng lại rất giống cách anh sẽ nói.
Tôi chờ anh tiếp tục.
“Vãn Vãn, anh biết giờ nói những chuyện này cũng chẳng còn tác dụng. Anh chỉ muốn nói với em rằng sau đó anh đã đọc bài trả lời ấy rất nhiều lần.
Em nói anh coi trọng ngoại hình của em, còn em thì coi trọng gia cảnh của anh. Khi ấy, câu này là điều khiến anh tức giận nhất.”
“Tại sao?”
“Anh cảm thấy em đã làm nhẹ đi tình cảm của anh.”
“Còn bây giờ?”
“Bây giờ anh lại cảm thấy chính mình đã làm bẩn tình cảm của em.”
Tiếng máy khoan vang lên từ đầu bên kia khu triển lãm, hai chúng tôi cùng lúc lùi lại vài bước.
Chu Tự đưa tay định chắn bụi cho tôi, nhưng giữa chừng lại rút về.
“Căn nhà cưới, anh có thể bàn với bố mẹ, lấy một phần tỷ lệ làm tài sản chung sau hôn nhân. Bảo hiểm và tiền khám bệnh sau này của bố mẹ em, chúng ta có thể lập một tài khoản chung. Còn tiền ăn…”
“Chu Tự.”
Anh dừng lại.
“Anh lại đang báo giá.”
Sắc mặt anh từ từ trắng đi.
“Anh không muốn mua em về.”
“Tôi biết. Anh chỉ là cuối cùng đã tính được một con số mà bản thân anh sẵn sàng gánh.”
“Như vậy cũng sai sao? Chẳng phải chính em cũng nói hôn nhân phải bàn về thực tế à?”
“Không sai.” Tôi nói. “Nhưng tôi không muốn bàn với anh nữa.”
Anh nhìn tôi rất lâu.
“Nếu không có bài viết đó, có phải chúng ta đã kết hôn rồi không?”
“Không biết.”
“Em chưa từng nghĩ đến chuyện đó sao?”
“Từng nghĩ.”
Thậm chí trước khi nói rõ hoàn cảnh gia đình, tôi đã từng xem tuyến đường đi làm gần căn nhà cưới. Nhà bếp hướng về phía đông, ban công vừa đủ đặt một chiếc bàn vẽ, phòng ngủ phụ trước tiên sẽ dùng làm phòng sách, sau này có con thì đổi lại.
Những điều đó, tôi đều từng nghĩ qua.
Nhưng một cuộc đời chưa từng xảy ra thì không có tiêu chuẩn để nghiệm thu. Tôi không thể vì nó trông có vẻ tốt đẹp mà quay ngược thời gian để tha thứ cho những chuyện đã thực sự xảy ra.
Người phụ trách thi công ở phía xa gọi tôi qua xác nhận kích thước.
Tôi đáp một tiếng, Chu Tự nghiêng người nhường đường:
“Em đi đi.”
Tôi đi được vài bước, anh lại gọi tên tôi.
“Lâm Vãn.”
Tôi quay lại.
“Xin lỗi em.”
Lần này phía sau câu xin lỗi không có chữ “nhưng”, cũng không kèm theo bất kỳ phương án giải quyết nào.
Tôi khẽ gật đầu.
“Đã nhận.”
Sau đó, tôi đi đo bức tường triển lãm từng bị lắp ngược.
Năm nay, nó đã được thay bằng kết cấu mới, không cần cưa, cũng không cần bất kỳ ai biến sai lầm thành thiết kế nữa.
12
Sau khi tuần lễ nghệ thuật kết thúc, tôi nghỉ việc ở công ty cũ, cùng Kiều Sam hợp tác mở một studio nhỏ.
Đây không phải quyết định được đưa ra vì bài viết kia kích động.
Từ hai năm trước, tôi đã tạo riêng một thư mục cho kế hoạch kinh doanh, bảng vốn khởi động cũng đã được chỉnh sửa sáu lần.
Trước kia tôi không dám rời đi vì khách hàng không ổn định, đồng thời cũng không nỡ bỏ khoản tiền lương cố định.
Dự án giỏ trà đem tới cho chúng tôi đơn hàng dài hạn đầu tiên. Một vài khách hàng cũ cũng sẵn lòng đi theo, thời điểm cuối cùng đã chín muồi.
Studio chỉ rộng bảy mươi hai mét vuông, nằm ở tầng năm của một tòa nhà văn phòng cũ.
Ngày ký hợp đồng thuê, chủ nhà đưa cho chúng tôi ba chiếc chìa khóa.
Kiều Sam lấy một chiếc, cô bé hành chính lấy một chiếc, chiếc cuối cùng tôi cất vào túi.
Cô ấy hỏi:
“Có cần thay sang loại khóa thông minh đắt tiền hơn không? Như vậy mới cho thấy chúng ta có năng lực.”
“Đợi thu hồi được tiền rồi tính.”
“Sếp Lâm đúng là keo kiệt.”
“Sếp Lâm vẫn còn nợ cậu nửa tháng tiền in ấn đã ứng trước, thông cảm một chút đi.”
Tháng đầu tiên, chúng tôi suýt không đủ tiền trả lương.
Sang tháng thứ hai, khách hàng sửa kích thước bao bì tới bốn lần.
Đến tháng thứ ba, để kịp hoàn thành phương án, tôi ngủ đến tận rạng sáng trong văn phòng, tỉnh dậy mới nhận ra thứ Kiều Sam đắp cho mình là một tấm bạt chống bụi dùng trong triển lãm.
Cuộc sống mới không tự nhiên trở nên dễ dàng hơn.
Chỉ là mỗi khoản tiền tiêu vào đâu, mỗi cánh cửa trao chìa khóa cho ai, mỗi câu chuyện cho phép ai kể, tất cả đều đã trở thành những điều tôi có quyền quyết định.
Lần đầu tiên bố mẹ tới studio, họ mang theo hai túi trà lớn cùng một chiếc giỏ trà cũ.
Bố đứng trước tấm biển rất lâu, sau khi hỏi tiền thuê một năm thì hít vào một hơi, khuyên tôi chuyển về huyện làm việc.
Mẹ chê bố không có tầm nhìn, đẩy ông sang một bên rồi lén hỏi:
“Các con kiếm đủ tiền thuê chỗ này sao?”
“Hiện tại thì đủ.”
“Còn sau này?”
“Sau này chưa biết.”
Mẹ cau mày, rõ ràng không hài lòng với câu trả lời đó.
Tôi cho bố mẹ xem tài khoản công ty, hợp đồng và bảo hiểm, rồi nói rõ tình huống xấu nhất:
“Nếu ba tháng liên tiếp không thu hồi được tiền, con sẽ thu nhỏ văn phòng. Nếu vẫn không được, con và Kiều Sam sẽ quay lại đi làm.”
Bố vẫn cảm thấy không ổn.
Tôi cười:
“Năm đó bố mẹ cho con học nghệ thuật, chẳng phải cũng đâu có tính toán rõ ràng sao?”
Bố bị tôi nói đến nghẹn lời, không đáp được. Một lúc sau, ông nhét chiếc giỏ trà xuống dưới bàn tôi.
“Mẹ con nhất quyết muốn mang theo. Không dùng thì vứt đi.”
Mẹ lập tức mắng bố:
“Đồ hồi môn đấy, vứt cái gì mà vứt!”
Tôi đặt chiếc giỏ trà xuống dưới cùng của kệ mẫu, không bày nó ở vị trí nổi bật nhất, cũng chẳng làm riêng một tấm thẻ giới thiệu sướt mướt.
Nó cứ thế ở lại đó.
Ngày khai trương, Kiều Sam chụp rất nhiều ảnh.
Buổi tối, cô ấy chọn một tấm rồi nói rất thích hợp để đăng lên vòng bạn bè.
Trong ảnh, tôi đứng phía trong cửa kính, cúi đầu mở cửa cho vị khách hàng mới.
Trên cửa có tên studio, còn trên kệ mẫu chỉ lộ ra một nửa chiếc giỏ trà cũ.
Cô ấy nghĩ giúp tôi một câu giới thiệu:
“Sau khi bị hai mươi sáu triệu người đánh giá, cuối cùng tôi đã sống thành chính mình.”
Tôi nhìn một cái rồi nói sến quá.
“Vậy cậu nghĩ đi.”
Tôi suy nghĩ rất lâu, cuối cùng chỉ đăng địa chỉ và thời gian mở cửa.
Không lâu sau, bố bình luận bên dưới:
“Đừng tặng trà miễn phí, một hộp vốn đã sáu mươi tám tệ rồi.”
Mẹ lập tức trả lời ông:
“Ông đừng có quản chuyện người ta làm ăn.”
Tôi cười đến mức gục xuống bàn.
Sau đó bài viết kia có tiếp tục tăng lượt xem hay không, tôi không còn kiểm tra nữa.
Có lẽ ở một nơi nào đó, vẫn có người dùng ba căn nhà, ba chiếc xe và tiền dưỡng già của hai ông bà nông thôn để tính xem năm ấy có nên cưới tôi hay không.
Đáp án có thể có rất nhiều, công thức cũng có thể không ngừng thay đổi.
Nhưng trong bảng tính ấy, đã không còn tôi nữa.
Tôi cầm lấy chiếc chìa khóa của mình, đóng cửa studio.
Ngày mai chín giờ, tôi còn một buổi thuyết trình phương án mới.
