Người con cả cũng nhìn bố.
Anh muốn hỏi gì đó nhưng không hỏi.
Anh chỉ đẩy chai giấm về phía bố, nói:
“Bố, ăn bánh bao chấm giấm đi.”
Lâm Mãn Thương cầm một chiếc bánh bao, chấm giấm, c.ắ.n một miếng.
Vị chua của giấm lan trong miệng, hòa cùng mùi thơm của thịt lợn và vị ngọt của cải thảo.
Đó là hương vị gia đình đã nhiều năm không được nếm.
Ngoài cửa sổ, ánh nắng chiếu lá cây đông thanh xanh bóng.
Một con chim sẻ đậu trên mái nhà kho dụng cụ, nghiêng đầu nhìn vào bên trong, sau đó vỗ cánh bay đi.
[18]
Mùa xuân sắp đến.
Hàng cây đông thanh trong sân viện dưỡng lão Tùng Hạc đã nhú những chồi xanh non.
Mỗi sáng Trương Quế Cầm thức dậy đều đi một vòng trong sân, đi tới cửa nhà kho dụng cụ, xem Lâm Mãn Thương có ở đó không.
Thông thường ông đều ở đó.
Trời vừa sáng ông đã ngồi xổm bên trong, sửa những món đồ cũ không rõ được tìm từ đâu.
Sáng hôm ấy, bà đi tới cửa nhà kho dụng cụ, nhìn thấy Lâm Mãn Thương ngồi xổm dưới đất, trong tay cầm một chiếc kéo cũ.
Chiếc kéo bị gỉ, lưỡi đã cùn.
Ông đang dùng đá mài, mài từng nhát, nước b.ắ.n lên thành những giọt nhỏ.
“Ông sửa thứ đó làm gì?”
Trương Quế Cầm đứng ở cửa hỏi.
Lâm Mãn Thương không ngẩng đầu.
“Của bà Lý phòng phía tây.”
“Bà ấy nói kéo không cắt được vải, nhờ tôi mài.”
Trương Quế Cầm đáp một tiếng, ngồi xổm bên cạnh ông, nhìn ông mài kéo.
Động tác của ông rất chậm, rất vững.
Mỗi lần mài vài nhát lại cầm lên soi dưới ánh sáng xem lưỡi kéo, sau đó tiếp tục mài.
Tiếng đá mài cọ vào kim loại sột soạt, trong buổi sáng yên tĩnh nghe đặc biệt rõ ràng.
Bà nhìn rất lâu, đột nhiên lên tiếng.
“Lâm Mãn Thương, tối hôm ấy…”
“Khi ông đốt giấy chứng nhận giả, thực ra tôi đã tỉnh.”
Tay mài kéo của Lâm Mãn Thương không dừng, nhưng tốc độ chậm lại.
“Tôi nghe thấy tiếng ông bật lửa.”
Bà nói tiếp, giọng rất khẽ.
“Cũng ngửi thấy mùi giấy cháy.”
“Tôi nằm trong chăn, không hề cử động.”
“Trong lòng tôi nghĩ, ông già này có phải điên rồi không.”
“Sau đó sáng hôm sau ông biến mất, tôi hoảng sợ, lục dưới gối ông mới tìm được mảnh giấy ấy.”
“Khi nhìn thấy ba chữ ‘đừng diễn nữa’, tôi mới biết…”
Bà nói tới đây thì dừng lại.
Gió sớm thổi tới, những sợi tóc vụn bên thái dương bay lên mặt, bà dùng tay vuốt lại.
“Tôi mới biết, ông đã biết tất cả.”
Lâm Mãn Thương dừng tay mài kéo.
Ông giơ chiếc kéo lên, soi dưới ánh sáng.
Lưỡi kéo đã sáng, lóe lên dưới ánh nắng buổi sáng.
Ông dùng ngón tay cái khẽ lướt qua lưỡi kéo, thử độ sắc, sau đó đặt kéo lên nắp hòm dụng cụ.
“Quế Cầm.”
Ông quay đầu, nhìn người bạn đời đang ngồi xổm bên cạnh.
Khuôn mặt bà gầy hơn trước, gò má nhô lên, nếp nhăn nơi khóe mắt sâu hơn, nhưng đôi mắt vẫn sáng, giống như lần đầu tiên nhìn thấy ông trước cổng nhà máy dệt bốn mươi năm trước.
“Bà diễn không giống.”
Ông nói.
“Khi bà ném hòm dụng cụ, tay bà run.”
Trương Quế Cầm sững sờ, sau đó bật cười thành tiếng.
Cười được một lúc, vành mắt lại đỏ, bà vội cúi đầu dùng tay áo lau mắt.
“Ông già c.h.ế.t tiệt.”
Bà mắng một tiếng, nhưng giọng lại mềm mại.
“Khi ấy sao ông không ngăn tôi?”
Lâm Mãn Thương cầm chiếc kéo đã mài xong, lật qua trong tay, dùng giẻ lau nước trên lưỡi.
“Ngăn bà làm gì?”
Ông nói.
“Bà phải diễn hết vở.”
Trương Quế Cầm không nói nữa.
Bà ngồi xổm ở đó, nhìn ông lau sạch chiếc kéo, dùng một tờ báo cũ gói lại, đặt bên cạnh hòm dụng cụ.
Ánh nắng lọt qua khe nhà kho, chiếu lên tay ông.
Đôi tay ấy vẫn thô ráp, khớp xương nhô lên, kẽ móng dính đường dầu đen, nhưng khi cầm kéo lại vững vàng, chính xác.
Bà đột nhiên đưa tay, nắm lấy cổ tay ông.
Tay Lâm Mãn Thương khựng lại.
“Lâm Mãn Thương.”
Giọng bà rất khẽ, giống như sợ làm kinh động điều gì.
“Sau này đừng một mình gánh nữa.”
Lâm Mãn Thương không nói gì.
Ông lật bàn tay đang bị nắm lại, nắm ngược lấy tay bà.
Tay hai người đều thô ráp, đều nhăn nheo, khớp xương đều lớn.
Nhưng khi nắm lấy nhau, những đường vân thô ráp ấy giống những mảnh ghép khớp c.h.ặ.t, không hề có khe hở.
Ánh sáng buổi sớm lọt qua khe nhà kho, chiếu lên hai bàn tay đang nắm c.h.ặ.t.
Những đường dầu máy trong kẽ móng tay, vết chai trong lòng bàn tay, nếp nhăn trên các khớp ngón đều hiện rõ dưới ánh sáng.
Chiếc khăn tay cũ thêu chữ “Cầm” đã giặt đến bung chỉ, lộ một góc khỏi túi áo công nhân của Lâm Mãn Thương.
Gió thổi qua, mép khăn khẽ lay động.
Chữ thêu bằng chỉ đỏ hơi bạc màu dưới ánh sáng, giống một dấu ấn đã phai nhưng không cách nào xóa được.
[19]
Chiều hôm ấy, người con cả nhà họ Lâm lái xe tải lớn, chở một xe đồ nội thất mới trở về căn nhà cũ. Anh muốn sửa sang lại nơi này để bố mẹ dù vẫn sống ở viện dưỡng lão, sau này muốn về nhà ở vài ngày cũng có chỗ nghỉ t.ử tế.
Anh đỗ xe dưới lầu, nhảy vào thùng xe, chuyển xuống một chiếc giường gỗ mới.
Đó là chiếc giường anh mua cho bố, có đệm cọ mềm, thích hợp với người bị đau lưng.
Anh lại chuyển xuống một bộ sofa mới, một chiếc tủ lạnh mới và một chiếc nồi mới.
Anh chạy lên chạy xuống hơn mười chuyến, chuyển từng món đồ cũ ra ngoài, đưa từng món đồ mới vào nhà.
Ngày hôm sau, Trương Quế Cầm từ viện dưỡng lão trở về căn nhà cũ, vừa bước qua cửa đã sững sờ rất lâu.
Trong phòng khách, sofa mới kê sát tường, phủ khăn màu trắng ngà.
Chiếc tủ lạnh cũ trong bếp được thay bằng chiếc mới, hai cánh, sáng bóng.
Chiếc bếp đất ngoài ban công đã bị tháo, thay bằng một bể giặt mới xây.
Chiếc giường sắt kêu cót két trong phòng ngủ của bố được thay bằng giường gỗ, trên tủ đầu giường đặt một chiếc đèn bàn mới.
Bà đứng giữa phòng khách, quay người nhìn xung quanh, lại nhìn người con cả đang ngồi xổm dưới đất trải t.h.ả.m trước cửa.
Áo thu sau lưng anh thấm đẫm mồ hôi, dính vào da thịt, có thể nhìn thấy hình dáng xương sống.
“Mẹ.”
Anh không ngẩng đầu, giọng buồn buồn.
“Tuần sau con tìm người lắp điều hòa.”
“Mùa hè năm nay sẽ không nóng nữa.”
Nước mắt Trương Quế Cầm lập tức trào xuống.
Bà không lau, chỉ đứng đó khóc, đôi vai run lên.
Người con cả nghe thấy động tĩnh, ngẩng đầu nhìn thấy mẹ đứng khóc, vội đứng dậy đi tới, luống cuống lục túi tìm giấy.
“Mẹ, mẹ khóc gì vậy?”
Trương Quế Cầm đẩy tờ giấy anh đưa tới, dùng tay áo lau mặt.
“Ai khóc chứ?”
“Mắt mẹ bị cát bay vào.”
Người con cả không vạch trần bà.
Anh quay người vào bếp, mở vòi nước rửa tay.
Ống nước mới đã được thay.
Nước chảy từ vòi ra trong veo, không còn mùi gỉ sắt.
Ngoài cửa sổ, gió tháng ba ấm áp thổi vào, mang theo một chút hơi ẩm của đất vừa tan băng.
Trên ban công tòa nhà đối diện, có người phơi bộ chăn ga màu đỏ tươi, phồng lên trong gió như một lá cờ bay.
[20]
Lâm Lão Nhị được thả vào giữa tháng tư.
Phán quyết đã được đưa ra.
Một năm sáu tháng tù, cho hưởng án treo hai năm.
Vì sau khi bị bắt hắn thành khẩn khai báo, phối hợp với cảnh sát cung cấp thêm manh mối về băng nhóm xã hội đen, viện kiểm sát và tòa án cân nhắc xử lý nhẹ hơn.
Ngày hắn bước ra khỏi cổng trại tạm giam, trời âm u, có mưa phùn.
Hắn đứng trước cửa, nheo mắt nhìn bầu trời xám mờ một lúc lâu, sau đó cúi đầu đi về phía trạm xe buýt.
Hắn không tới căn nhà cũ.
Hắn thuê một căn phòng dưới tầng hầm ở bên ngoài, tiền thuê mỗi tháng 300 tệ, không có cửa sổ, chỉ có một chiếc quạt thông gió quay ù ù.
Hành lý của hắn chỉ có một chiếc bao tải đựng hai bộ quần áo thay và một chiếc khăn cũ.
Sau khi đặt hành lý xuống, hắn ngồi trên giường sắt, ngẩn người rất lâu.
Sau đó, hắn tìm được việc làm công nhân bốc xếp tại một khu logistics phía đông thành phố, ban ngày chuyển hàng, ban đêm trực.
Lương không cao, nhưng được bao một bữa trưa.
Tối ngày nhận lương tháng đầu tiên, hắn tới cửa hàng tạp hóa mua một gói t.h.u.ố.c.
Không phải Đại Tiền Môn, mà là Hồng Tháp Sơn, đắt hơn Đại Tiền Môn ba tệ.
Hắn hút một điếu, bị sặc ho liên tục, nhớ tới dáng vẻ bố hút t.h.u.ố.c, vừa ho vừa cười.
Hắn chia phần lương còn lại thành hai phần.
Một phần gửi vào thẻ ngân hàng mới mở, phần còn lại bỏ vào phong bì.
Trên phong bì viết hai chữ “tiền nhà”.
Hắn không gửi tới căn nhà cũ, cũng không gửi tới viện dưỡng lão, chỉ đặt dưới gối.
Đến tháng thứ ba, phong bì đã dày lên.
Hắn đếm, được 3.200 tệ.
Hắn rút tiền khỏi phong bì, đếm ba lần, sau đó tìm một túi nhựa đựng vào, nhét trong túi quần, ngồi xe buýt tới viện dưỡng lão Tùng Hạc.
Hắn đứng trước cổng viện dưỡng lão hai mươi phút, không đi vào.
Trong sân, hắn nhìn thấy một ông lão mặc áo công nhân màu xanh ngồi xổm bên bồn hoa, đang tưới cây đông thanh.
Lưng ông lão còng hơn trước, đầu cúi xuống, lộ ra một mảng tóc bạc lớn phía sau đầu.
Một bà lão mặc áo bông màu đỏ táo đứng bên cạnh, cầm một chiếc ca tráng men, thỉnh thoảng đưa tới cho ông uống một ngụm.
Lâm Lão Nhị đứng ngoài cổng sắt, nhìn hai người già ấy, yết hầu lên xuống mấy lần.
Hắn muốn gọi một tiếng “bố” hoặc “mẹ”, nhưng cổ họng giống như bị thứ gì chặn kín, không thể phát ra âm thanh.
Hắn ngồi xổm bên cổng sắt, đặt túi nhựa đựng tiền xuống đất, lại lấy một mảnh giấy từ trong túi.
Đó là mảnh giấy hắn viết tối qua, chữ xiêu vẹo.
“Bố, mẹ, số tiền này là do con kiếm được, sạch sẽ.”
“Đợi con dành dụm đủ tiền, con sẽ trả lại bố mẹ.”
Hắn suy nghĩ, lại viết thêm một dòng bên dưới:
“Anh, em xin lỗi.”
Hắn gấp mảnh giấy lại, nhét vào túi nhựa.
Sau đó hắn luồn túi nhựa qua khe cổng sắt, đặt xuống đất phía bên trong.
Hắn đứng dậy, phủi đất trên đầu gối, quay người rời đi.
Đi được hơn mười bước, hắn dừng lại, quay đầu nhìn một cái.
Hai người già vẫn đang tưới hoa, không ai chú ý tới túi nhựa trước cổng.
Hắn đứng tại chỗ mấy giây, sau đó cúi đầu, sải bước đi nhanh.
Hắn đi rất vội, giống như sợ mình đổi ý.
[21]
Trương Quế Cầm phát hiện túi nhựa ấy trên đường trở về sau khi tưới hoa.
Bà cúi xuống nhặt lên, mở miệng túi, nhìn thấy bên trong có một xấp tiền và một mảnh giấy.
Trước tiên bà đếm tiền.
3.200 tệ, có tiền chẵn có tiền lẻ, tờ năm tệ, mười tệ và hai mươi tệ đều có, giống như được tích góp rất lâu.
Sau đó bà mở mảnh giấy, nhìn thấy hai dòng chữ xiêu vẹo, tay run lên, mảnh giấy suýt rơi xuống đất.
Bà đứng trước cổng sắt, nhìn con đường bên ngoài.
Con đường trống không, không có bóng người.
Ở trạm xe buýt phía xa, một người trẻ mặc áo khoác màu xám đang chờ xe, quay lưng về phía bà, tóc hơi dài, rối bù.
Bà há miệng, muốn gọi một tiếng, nhưng hai chữ ấy xoay trong cổ họng mấy vòng, cuối cùng vẫn bị nuốt xuống.
Bà chỉ nắm c.h.ặ.t túi nhựa, đứng trước cổng, nhìn bóng lưng ấy bước lên xe buýt, nhìn chiếc xe rẽ qua góc đường, biến mất sau những tòa nhà xám xịt.
Bà quay người đi vào sân, ngồi xuống bên bồn hoa.
Lâm Mãn Thương vẫn đang tưới cây.
Nước trong ống chảy ào ào, lá cây đông thanh bị nước rửa sáng bóng.
“Lâm Mãn Thương.”
Bà gọi ông một tiếng.
Ông quay đầu, nhìn thấy trong tay bà nắm một túi nhựa, vành mắt đỏ lên.
“Nó tới rồi.”
Bà nói.
“Đặt tiền xuống, rồi đi.”
Lâm Mãn Thương khóa ống nước.
Tiếng nước đột ngột dừng lại.
Trong sân yên tĩnh, có thể nghe thấy tiếng xe thỉnh thoảng chạy qua trên con đường phía xa, cùng tiếng nói chuyện mơ hồ của những người già trong viện dưỡng lão.
Ông đi tới, ngồi xuống bên cạnh Trương Quế Cầm.
Ông duỗi đôi chân đang đi giày bông mới ra.