Thằng hai từ nhỏ đã dẻo miệng, biết dỗ dành người khác.
Hồi nhỏ trộm trứng gà nhà hàng xóm, khi người ta tìm tới cửa, hắn có thể ôm chân bà khóc thành người nước mắt.
Cuối cùng bà vẫn phải thay hắn bồi thường, xin lỗi.
Lớn lên hắn cũng không thay đổi.
Thua bạc thì quỳ, nợ tiền thì khóc, nước mắt nước mũi giàn giụa gọi:
“Mẹ, mẹ cứu con!”
Nhưng lần này đã khác.
Khi đám chủ nợ tìm tới bà, chúng mang theo một tấm ảnh chiếc xe tải lớn của người con cả.
Tấm ảnh được cắt từ camera giám sát trên đường cao tốc, không chụp rõ lắm, nhưng biển số xe lại rất rõ ràng.
Người đàn ông xăm kín tay vỗ tấm ảnh trước mặt bà, nói:
“Bà già, chiếc xe này đáng giá không ít tiền nhỉ?”
“Nếu xảy ra t.a.i n.ạ.n trên đường cao tốc, công ty bảo hiểm có bồi thường không?”
Dạ dày bà lập tức cuộn lên, suýt nôn ra.
Bà vịn tường từ từ ngồi xổm xuống, trước mắt tối sầm từng đợt.
Bà nhớ tới con trai của người con cả, cháu trai bà, năm nay vừa lên cấp hai, cuối tuần trở về thích nhất món thịt kho tàu bà nấu.
Bà nhớ tới con dâu cả mỗi lần về nhà đều mang t.h.u.ố.c cho bà, t.h.u.ố.c hạ huyết áp, t.h.u.ố.c hạ đường huyết, cùng những chai lọ bà không gọi được tên, nhét đầy ngăn kéo tủ đầu giường.
Bà đứng dậy, xé tấm ảnh người đàn ông xăm tay đưa thành từng mảnh, rắc vào đống rác trong ngõ.
Sau đó bà quay người đi về.
Đi được ba bước, bà lại dừng lại, ngồi xổm xuống, nhặt từng mảnh giấy vụn lên, nhét vào túi áo bông.
Tối hôm ấy bà ngồi ngoài ban công, mượn ánh đèn đường ghép những mảnh giấy lại, nhìn rõ biển số xe trong ảnh.
Từ ngày hôm đó, bà bắt đầu diễn kịch.
[15]
Lâm Lão Nhị ở trại tạm giam nửa tháng mới chờ được lần thăm gặp đầu tiên.
Người tới là luật sư được chỉ định, một người đàn ông trẻ tuổi đeo kính, nói rất nhanh.
Luật sư nói sơ qua tình hình vụ án.
Hắn bị tình nghi tham gia tổ chức đ.á.n.h bạc trái phép, phối hợp với băng nhóm tội phạm cưỡng đoạt tài sản, số tiền liên quan hơn 700.000 tệ.
Nhưng vì bố hắn chủ động phối hợp với cảnh sát, cung cấp chứng cứ quan trọng, sau khi bị bắt hắn cũng thành khẩn khai báo và cung cấp thêm manh mối về băng nhóm.
Viện kiểm sát có thể cân nhắc xử lý nhẹ hơn.
Lâm Lão Nhị ngồi sau song sắt, hai tay đặt trên đầu gối, các ngón tay xoắn vào nhau.
Nghe luật sư nói xong, hắn im lặng rất lâu, cuối cùng mới hỏi một câu:
“Bố tôi…”
“Ông ấy thế nào rồi?”
Luật sư đẩy kính.
“Bố anh đang ở viện dưỡng lão.”
“Mẹ anh cũng đã chuyển tới đó.”
Lâm Lão Nhị cúi đầu.
Tóc hắn đã lâu không cắt, rối bù dính trên trán.
Hắn muốn nói gì đó, môi mấp máy mấy lần rồi lại khép lại.
Cuối cùng hắn giơ tay, dùng sức lau mắt, đầu mũi đỏ lên.
Sau này, Lâm Lão Nhị từng kể lại rằng sau khi luật sư rời đi, quản giáo đưa hắn trở lại phòng giam.
Đi tới góc hành lang, hắn đột nhiên dừng lại, dựa vào tường, chậm rãi ngồi xổm xuống.
Quản giáo gọi hắn một tiếng, hắn không cử động, chỉ vùi mặt vào cánh tay, đôi vai run lên mấy lần.
Tối hôm ấy, hắn nằm mơ.
Trong mơ hắn năm tuổi, nằm sấp trên lưng bố, được bố cõng tới cạnh đường ray xem tàu hỏa.
Đoàn tàu xanh chạy qua phát ra tiếng “xình xịch”, hơi nước phun ra trắng xóa.
Hắn ôm cổ bố, áp mặt vào gáy ông, ngửi thấy mùi dầu máy trộn lẫn khói t.h.u.ố.c trên người bố.
Bố quay đầu cười với hắn, để lộ hàm răng bị khói t.h.u.ố.c hun vàng.
“Thằng hai, có lạnh không?”
Hắn lắc đầu, ôm bố c.h.ặ.t hơn.
Khi tỉnh giấc, mặt hắn đầy nước mắt.
Khăn gối ướt một mảng lớn.
Hắn xoay người, vùi mặt vào gối, trong cổ họng phát ra tiếng nghẹn ngào bị kìm nén, giống tiếng một con thú bị thương.
[16]
Buổi sáng một tháng sau, ánh nắng đẹp đến mức không giống mùa đông.
Người con cả nhà họ Lâm đỗ chiếc xe tải lớn trước cổng viện dưỡng lão.
Khi nhảy xuống, đầu gối anh va vào khung cửa.
Anh quá vội vàng.
Anh kéo từ giường nằm phía sau ghế lái ra một túi nhựa, bên trong đựng hai đôi giày bông mới, một túi táo, một bao t.h.u.ố.c lá Đại Tiền Môn chưa bóc, cùng một xửng bánh bao nhân cải thảo và thịt lợn do vợ anh thức đêm hấp, được bọc mấy lớp màng thực phẩm.
Trương Quế Cầm đứng ở cổng viện, mặc chiếc áo bông mới màu đỏ táo, tóc chải ngay ngắn, dùng một chiếc kẹp đen ghim sau tai.
Nhìn thấy con trai cả nhảy xuống xe, bà lập tức không kìm được, nước mắt ào ào chảy xuống.
Bà vội dùng tay áo lau, lau xong lại chảy, cuối cùng không lau nữa, đứng đó khóc.
“Mẹ.”
Người con cả đi tới, nhét túi nhựa cho bà, giọng khàn khàn.
“Bố đâu?”
“Ở…”
“Ở nhà kho dụng cụ.”
Trương Quế Cầm hỉ mũi.
“Đang sửa máy cắt cỏ, sáng sớm đã ngồi xổm ở đó rồi.”
Người con cả quay người đi về phía nhà kho dụng cụ.
Bước chân anh rất dài, giẫm trên con đường rải đá vụn phát ra tiếng lạo xạo.
Đi tới cửa nhà kho, anh nhìn thấy bố ngồi xổm dưới đất, quay lưng về phía cửa, mặc chiếc áo công nhân màu xanh đã bạc trắng, đang dùng cờ lê siết một con ốc.
Vỏ máy cắt cỏ đã được tháo một nửa, linh kiện bày đầy đất, bên cạnh tay ông đặt một mảnh giẻ cũ dính dầu đen.
Người con cả đứng trước cửa, đột nhiên không thể bước tiếp.
Anh nhìn lưng bố.
Chiếc áo công nhân đã giặt quá nhiều lần, vải mỏng đến mức xuyên sáng, mơ hồ nhìn thấy vân của chiếc áo thu màu xám bên trong.
Bố gầy hơn trước, xương sống nhô lên, đẩy chiếc áo công nhân thành một đường gồ.
Tóc cũng bạc rất nhiều, phần sau đầu gần như bạc trắng.
Anh nhớ năm mười lăm tuổi, bố đưa anh đi học lái xe.
Khi ấy anh chưa có bằng lái, lén lái chiếc xe máy cũ của bố đi chơi, kết quả đ.â.m vào cột điện.
Người không sao, nhưng càng trước xe máy bị cong.
Anh sợ đến mức ngồi xổm bên đường, không dám về nhà.
Khi bố tìm tới, trời đã tối.
Ông cầm đèn pin, từ xa nhìn thấy anh liền gọi lớn:
“Thằng cả!”
Anh đứng dậy, nhìn thấy bố chạy tới.
Khi ấy chân bố vẫn khỏe, chạy rất nhanh.
Tới trước mặt, bố nhìn xem anh có bị thương không, sau đó lại nhìn chiếc xe máy bị đổ bên đường.
Bố ngồi xổm xuống, dùng tay bẻ thử càng trước bị cong, quay đầu nói với anh một câu:
“Người không sao là được, xe có thể sửa.”
Tối hôm đó bố sửa xe máy đến hai giờ sáng.
Anh lén thức dậy xem, nhìn thấy bố ngồi xổm trong sân, dưới ánh sáng của một bóng đèn sợi đốt, dùng b.úa gõ từng chút lên càng trước.
Mẹ đứng bên cạnh đưa cờ lê, miệng không ngừng mắng, nhưng tay chưa từng dừng lại.
Người con cả nhìn bóng lưng còng của bố, sống mũi cay xè, cổ họng như bị một cục bông chặn lại.
Anh hít sâu một hơi, bước vào nhà kho dụng cụ, ngồi xổm xuống, đưa tay giành chiếc cờ lê.
“Bố.”
Tay Lâm Mãn Thương khựng lại.
“Để con sửa.”
Hai đầu gối người con cả khuỵu xuống, quỳ trên nền xi măng.
Đầu gối đập vào mặt đất cứng khiến anh nhăn mặt vì đau, nhưng anh không đứng dậy.
Anh cúi đầu, nhận chiếc cờ lê từ tay bố, bắt đầu siết con ốc.
Ngón tay anh to và thô, vì quanh năm cầm vô lăng nên đã chai dày, nhưng khi siết ốc lại vụng về.
Anh không giống bố, cả đời làm bạn với sắt và dầu.
Anh chỉ biết lái xe.
Lâm Mãn Thương nhìn sau đầu lởm chởm tóc của con trai cả, nhìn thấy trong tóc anh đã lẫn mấy sợi bạc.
Ông chậm rãi đứng dậy, đầu gối phát ra tiếng “rắc”.
Bệnh viêm khớp lại tái phát.
Ông vịn cột sắt của nhà kho đứng một lúc, chờ cơn đau thấu tim qua đi, mới quay người bước ra ngoài.
Trương Quế Cầm đứng trong sân, ôm túi nhựa, vệt nước mắt trên mặt vẫn chưa khô.
Nhìn thấy ông đi ra, bà vội giơ túi nhựa lên.
“Bánh bao vợ thằng cả hấp, vẫn còn nóng.”
Lâm Mãn Thương không nói gì.
Ông đi tới, lấy bao t.h.u.ố.c lá Đại Tiền Môn từ trong túi nhựa ra, ước lượng trong tay.
Sau đó ông xé bao bì, rút một điếu ngậm vào miệng, sờ túi.
Không mang diêm.
Trương Quế Cầm lấy từ trong túi mình ra một chiếc bật lửa, “tách” một tiếng châm lửa, đưa tới trước mặt ông.
Ngọn lửa chao đảo trong gió.
Bà dùng bàn tay che lại, tạo thành một hõm nhỏ màu cam đỏ.
Lâm Mãn Thương ghé tới châm t.h.u.ố.c.
Ông hít sâu một hơi, khói phun ra từ mũi, tan thành màu xanh xám nhạt dưới ánh nắng mùa đông.
“Đi thôi.”
Ông nói, giọng khàn.
“Vào trong ngồi.”
Trương Quế Cầm đáp một tiếng, đi theo phía sau ông.
Đi được hai bước, bà đột nhiên đưa tay kéo tay áo công nhân của ông.
Lâm Mãn Thương quay đầu, nhìn thấy bà cúi xuống lục túi nhựa, lấy ra đôi giày bông mới, ngồi xổm đặt bên chân ông.
“Thử đi.”
Bà nói, không ngẩng đầu.
“Vợ thằng cả mua, nó nói là thương hiệu bán trên mạng, rất ấm.”
Lâm Mãn Thương cúi đầu nhìn đôi giày bông.
Màu đen, đế rất dày, bên trong có một lớp lông.
Ông rút chân khỏi đôi giày vải kiểu cũ đã đi ba năm, xỏ vào đôi giày bông mới.
Ngón chân chạm vào lớp lông, mềm mại, ấm áp.
Ông giẫm hai lần, đá đôi giày cũ sang một bên, đi đôi giày mới bước về phía trước.
Đế giày giẫm trên con đường rải đá vụn, phát ra âm thanh nhỏ và mềm.
Trương Quế Cầm đứng dậy sau lưng ông, phủi đất trên đầu gối.
Bà nhìn bóng lưng ông trong đôi giày bông mới, đột nhiên bật cười.
Vành mắt vẫn đỏ, nhưng khóe môi đã cong lên.
“Lâm Mãn Thương.”
Bà gọi ông.
“Giày mới của ông giẫm vào bùn rồi.”
Lâm Mãn Thương cúi xuống nhìn.
Mũi giày quả nhiên dính một mảng bùn nhỏ.
Ông ngồi xổm, dùng ngón tay cạy bùn ra, lại lau lên áo công nhân.
“Không sao.”
Ông nói.
“Bùn có thể lau sạch.”
[17]
Buổi trưa hôm ấy, bốn người ngồi ăn trong nhà ăn của viện dưỡng lão.
Nhà ăn không lớn, có sáu chiếc bàn tròn, phủ khăn trải bàn nhựa kẻ ô.
Viện trưởng đặc biệt giữ cho họ một chiếc bàn gần cửa sổ.
Ánh nắng từ ngoài cửa chiếu vào, rơi trên khăn trải bàn, khiến những ô vuông sáng rõ.
Người con cả lấy bánh bao từ túi nhựa ra, đặt vào chiếc đĩa inox trên bàn.
Bánh bao vẫn còn ấm, vỏ trắng, nếp gấp được nặn đều.
Đó là tay nghề của vợ anh.
Anh còn mang theo giấm, đựng trong một chai thủy tinh nhỏ.
Vừa mở nắp, mùi giấm đã bay ra.
Trương Quế Cầm ngồi bên cạnh Lâm Mãn Thương, đẩy bát cháo của mình tới trước mặt ông, lại lấy bát cháo đã nguội trước mặt ông về, dùng thìa khuấy.
“Ông uống nóng đi.”
Bà nói.
“Dạ dày không tốt thì đừng uống lạnh.”
Lâm Mãn Thương không từ chối, bưng bát cháo nóng uống một ngụm.
Đó là cháo kê, nấu đặc, trên mặt nổi một lớp dầu gạo.
Ông uống hai ngụm, lại cầm một chiếc bánh bao c.ắ.n một miếng.
Nhân cải thảo và thịt lợn, độ mặn vừa phải, có mùi vị giống món ăn ngày Tết khi còn nhỏ.
Người con cả ngồi đối diện, không nói nhiều, chỉ ăn bánh bao từng miếng, ăn rất chậm, giống như đang nhai một thứ không thể nhai nát.
Ăn tới chiếc thứ ba, anh đột nhiên dừng lại, ngẩng đầu nhìn bố mẹ, lại cúi xuống, nhét phần bánh bao còn lại vào miệng, hai má phồng lên.
“Ăn chậm thôi.”
Trương Quế Cầm vỗ anh một cái.
“Giống như ma đói đầu t.h.a.i vậy.”
Người con cả nuốt vội, bưng cốc nước uống một ngụm, sau đó đặt xuống, giọng buồn buồn.
“Mẹ, chuyện của thằng hai…”
Đũa trong tay Trương Quế Cầm khựng lại.
Bà gắp một đũa dưa muối, đặt vào bát mình, không nói gì.
Lâm Mãn Thương đặt bát cháo xuống, lau miệng.
Ông nhìn ra ngoài cửa sổ.
Trong sân, mấy người già đang phơi nắng, xe lăn dừng bên bụi cây đông thanh, ánh nắng chiếu mái tóc bạc của họ sáng lên.
“Đợi nó ra ngoài.”
Lâm Mãn Thương lên tiếng, giọng rất nhẹ, giống như tự nói với mình.
“Bảo nó tới tìm bố.”
Trương Quế Cầm đột ngột ngẩng đầu nhìn ông.
Môi bà mấp máy, muốn nói “ông còn quan tâm tới tên súc sinh ấy”, nhưng lời tới miệng lại nuốt xuống.
Bà chỉ nhìn ông, nhìn đôi mắt quanh năm hơi đỏ vì làm việc bên đường ray, nhìn hai nếp nhăn sâu nơi khóe mắt giống những mối nối đường ray.