Bà nội vênh cổ.
“Tôi không biết!”
Tôi mở đoạn ghi âm trong điện thoại. Trong đó rõ ràng vang lên giọng bà ta.
“Đợi nó đến, trước hết bắt nó viết đơn rút tố cáo.”
“Sau đó bắt nó điểm chỉ.”
Mặt bà nội cứng đờ. Mã Thúy đột ngột nhìn tôi.
“Cô nghe lén!”
“Các người dụ người bị hại về nhà điểm chỉ, tôi ghi lại chứng cứ.”
“Rốt cuộc ai mới là kẻ không dám gặp người?”
Đường Hạo đột nhiên run rẩy lên tiếng.
“Tin nhắn không phải cháu gửi.”
“Vậy ai gửi?”
Nó không dám nhìn Mã Thúy. Mã Thúy lao tới đ.á.n.h vào cánh tay nó.
“Mày đừng nói bậy!”
Đường Hạo bật khóc.
“Mẹ, con không muốn vào đồn công an.”
“Con thật sự không muốn.”
Mã Thúy nổi nóng. Bà nội the thé mắng.
“Đồ vô dụng!”
Viên công an bước đến trước mặt Đường Hạo.
“Đưa điện thoại ra.”
Đường Hạo run tay đưa điện thoại. Mã Thúy định ngăn nhưng viên công an đã bước tới, bà ta đành im bặt. Trong lịch sử tin nhắn của điện thoại, giao diện đăng nhập bằng số tạm thời vẫn chưa thoát.
Đường Hạo cúi đầu, giọng run rẩy.
“Bà bảo cháu gửi.”
“Mẹ cháu cũng biết.”
“Họ nói chỉ cần bác hai về ký đơn rút tố cáo thì bố cháu sẽ không sao, cháu cũng sẽ không sao.”
Mẹ tôi nhắm mắt. Bà không mắng nó. Nhưng sự thất vọng trên mặt còn nặng nề hơn mọi lời trách mắng. Bà nhìn Đường Hạo.
“Trước đây bác đã nấu cho cháu bao nhiêu bữa cơm?”
Tiếng khóc của Đường Hạo khựng lại. Mẹ tôi nói.
“Khi cháu còn nhỏ bị cảm, mẹ cháu không có nhà, là bác thức đêm lau người cho cháu.”
“Năm cháu thi vào cấp ba, quần đồng phục bị ngắn, cũng là bác sửa cho cháu.”
“Bác chưa từng mong cháu báo đáp.”
“Nhưng sao cháu có thể giúp bọn họ ép bác quay về điểm chỉ?”
Môi Đường Hạo trắng bệch.
“Bác hai, cháu sai rồi.”
Mẹ tôi lắc đầu.
“Cháu không sai vì nhát gan.”
“Cháu sai vì cho rằng bác dễ bắt nạt.”
Đường Hạo cúi đầu, không nói được thêm một câu. Viên công an đưa bà nội, Mã Thúy và Đường Hạo về đồn phối hợp điều tra. Bà nội vừa đi vừa mắng.
“Thẩm Ngọc Mai, cô sẽ gặp báo ứng!”
Mẹ tôi đứng trong sân, đột nhiên ngẩng đầu nhìn bà ta.
“Báo ứng của tôi đã trải qua hơn hai mươi năm trong nhà họ Đường.”
“Sau này đến lượt các người tự chịu.”
Bà nội im bặt. Mẹ không nói thêm, chỉ siết c.h.ặ.t cuốn sổ hộ khẩu trong tay.
Cuối cùng căn sân cũng yên tĩnh. Trưởng thôn kiểm tra khóa cửa rồi bảo Phạm Thành dán niêm phong tạm thời.
“Tối nay trước hết đừng ở đây.”
“Ngày mai tôi sẽ đi cùng cô làm lại thủ tục.”
Mẹ tôi ôm sổ hộ khẩu, gật đầu. Trước khi rời đi, bà đột nhiên bước vào bếp rồi mở ngăn tủ bên cạnh bếp. Từ trong góc tủ, bà lấy ra một gói t.h.u.ố.c chưa sắc hết, được buộc chung với vỏ giấy của mẻ t.h.u.ố.c hôm đó. Mùi t.h.u.ố.c khô vẫn rất đắng.
Tim tôi thắt lại.
“Mẹ, đây có phải cùng loại t.h.u.ố.c hôm đó ông ta cho mẹ uống không?”
Bà nhìn gói t.h.u.ố.c rất lâu.
“Đúng, hôm đó ông ấy lấy từ chỗ này ra. Vẫn còn một gói chưa sắc.”
Tôi lấy một chiếc túi sạch, cẩn thận cho gói t.h.u.ố.c còn lại vào.
“Giao cho công an kiểm nghiệm.”
Trưởng thôn vừa thấy mẫu t.h.u.ố.c đã nghiêm mặt.
“Nếu mẫu t.h.u.ố.c này thật sự có vấn đề, Đường Đức Hải sẽ càng khó giải thích.”
Ngón tay mẹ tôi siết c.h.ặ.t sổ hộ khẩu. Khoảnh khắc ấy, tôi cảm nhận được bà đang run. Không phải vì sợ. Mà là vì nghĩ lại vẫn còn kinh hãi.
Khi trở về nhà thím Ngô, đã gần nửa đêm. Chúng tôi vừa ngồi xuống, viên công an gọi tới. Anh nói sau khi nghe tin sổ hộ khẩu không bị đốt, Đường Đức Hải ở trong đồn rất kích động. Ông ta nhất quyết không thừa nhận chuyện t.h.u.ố.c.
Tôi vừa định cúp máy, viên công an lại nói thêm.
“Nhưng mẫu t.h.u.ố.c các cô mang về, chúng tôi sẽ gửi đi kiểm nghiệm.”
“Ngoài ra, vừa rồi Đường Đức Hải nói trong tay ông ta còn có thỏa thuận ly hôn do Thẩm Ngọc Mai ký.”
Mẹ tôi đột ngột ngẩng đầu. Lòng tôi trầm xuống.
“Thỏa thuận gì?”
Viên công an nói.
“Ông ta nói chỉ cần lấy nó ra, mẹ cô sẽ phải ra đi tay trắng.”
18
Đêm ấy, mẹ tôi gần như không ngủ. Bà ngồi bên giường, trong tay nắm c.h.ặ.t cuốn sổ hộ khẩu bị cháy. Tro đen trên bìa dính vào đầu ngón tay, bà cũng không lau. Tôi rót cho bà một cốc nước nóng.
“Mẹ, đừng nghĩ đến bản thỏa thuận đó.”
“Đồ giả thì dù có lấy ra cũng vẫn là giả.”
Bà nhìn làn hơi nóng trong cốc.
“Nếu là thật thì sao?”
Tôi cau mày.
“Mẹ từng ký sao?”
Bà im lặng rất lâu.
“Mẹ không biết.”
Câu trả lời ấy còn khiến người ta khó chịu hơn lời phủ nhận. Bao nhiêu năm qua bà bị đ.á.n.h, bị uy h.i.ế.p, bị cho uống t.h.u.ố.c, bị ép điểm chỉ. Ngay cả chính bà cũng không biết Đường Đức Hải còn dùng tên bà làm những chuyện gì. Tôi ngồi xuống bên cạnh.
“Vậy thì điều tra từng chuyện một.”
“Ông ta lấy ra một tờ, chúng ta bóc một tờ.”
“Bóc đến khi ông ta không còn thứ gì để lấy ra.”
Bà chậm rãi gật đầu. Sau khi trời sáng, tôi đi cùng bà làm lại sổ hộ khẩu. Trưởng thôn và Phạm Thành đều có mặt. Thủ tục thuận lợi hơn tưởng tượng.
Nhân viên nhìn thấy vết thương trên mặt bà, giọng điệu cũng nhẹ nhàng hơn.
Khi nhận được cuốn sổ hộ khẩu mới, đầu ngón tay mẹ tôi run lên. Bà mở đến trang của mình, nhìn rất lâu. Tôi biết thứ bà nhìn không phải là tờ giấy. Mà là con đường cuối cùng bà đã giành lại được.
Sau đó, chúng tôi đến tòa án nộp đơn xin lệnh bảo vệ nhân thân và hồ sơ khởi kiện ly hôn. Luật sư đã giúp chúng tôi sắp xếp chứng cứ. Video. Giấy chứng nhận thương tích.
Biên nhận báo án. Bản ghi âm về thẻ lương. Camera rút tiền ngân hàng. Hợp đồng vay.
Video ở cổng xưởng. Tin nhắn uy h.i.ế.p bằng sổ hộ khẩu. Biên nhận gửi kiểm nghiệm mẫu t.h.u.ố.c còn lại. Mỗi phần chứng cứ đều là một chuyện trước đây mẹ từng bị ép phải nhẫn nhịn cho qua.
Khi nhân viên nhận hồ sơ, họ hỏi bà.
“Chị xác định muốn ly hôn sao?”
Mẹ tôi không nhìn tôi. Bà tự trả lời.
“Tôi xác định.”
Giọng không lớn. Nhưng vô cùng vững vàng.
Rời khỏi tòa án, luật sư nhắc nhở chúng tôi.
“Đối phương có thể tiếp tục dùng thân thế của đứa trẻ và cái gọi là thỏa thuận để trì hoãn.”
“Nếu đồng ý làm xét nghiệm huyết thống, kết quả có thể dùng làm chứng cứ phản bác lời đồn.”
Mẹ tôi nhìn tôi.
“Tiểu Âm, con có trách mẹ không?”
Tôi khựng lại.
“Trách mẹ chuyện gì?”
Mắt bà đỏ lên.
“Để con bị ông ta dùng làm công cụ uy h.i.ế.p suốt bao nhiêu năm.”
Tôi lắc đầu.
“Mẹ mới là người bị uy h.i.ế.p.”
“Người đáng bị trách không phải mẹ.”
Bà cố nhịn nhưng nước mắt vẫn rơi xuống.
“Vậy chúng ta đi làm.”
Xét nghiệm huyết thống phải tuân theo quy trình.
Khi lấy mẫu, tay mẹ tôi vẫn luôn run. Tôi đặt tay lên mu bàn tay bà.
“Dù kết quả là gì cũng không thay đổi một chuyện.”
“Mẹ là mẹ của con.”
Bà nhìn tôi, nước mắt cuối cùng không thể nhịn được nữa. Nhân viên đưa khăn giấy cho bà. Bà lau khóe mắt, nhỏ giọng nói cảm ơn.
Buổi chiều, xưởng cấp cho mẹ tôi giấy xác nhận không vi phạm kỷ luật, đồng thời hỗ trợ đổi thẻ nhận lương. Chị kế toán nắm tay bà.
“Chị Thẩm, sau này tiền lương phải chuyển vào thẻ của chính chị.”
“Đừng đưa cho bất kỳ ai.”
Mẹ tôi gật đầu.
“Sẽ không nữa.”
Trên đường trở về nhà thím Ngô, bà đột nhiên dừng trước một cửa hàng điện thoại. Tôi tưởng bà mệt. Nhưng bà lại nhìn chiếc điện thoại rẻ nhất trong tủ kính.
“Tiểu Âm, mẹ muốn đổi điện thoại.”
Mũi tôi cay xè. Điện thoại cũ của bà đã vỡ màn hình suốt nửa năm, cứa lên ngón tay đầy những vết nhỏ. Trước đây tôi mua cho bà, bà luôn nói vẫn dùng được. Hôm nay là lần đầu tiên bà chủ động nói mình muốn một thứ gì đó.
“Đổi.”
Bà chọn một mẫu bình thường nhất.
Khi trả tiền, bà lấy thẻ ngân hàng mới ra, động tác nhập mật khẩu rất chậm. Khi tiếng báo giao dịch thành công vang lên, bà nhìn số dư trên màn hình thêm một lần rồi mới cất thẻ đi. Đây là lần đầu tiên tiền lương thật sự nằm trong tay bà. Chiều tối, viên công an thông báo chúng tôi đến đồn một chuyến.
Bản thỏa thuận mà Đường Đức Hải nói sẽ khiến mẹ tôi ra đi tay trắng đã được mang ra. Trên giấy viết mẹ tôi tự nguyện từ bỏ căn nhà, tiền tiết kiệm và tất cả tài sản. Chữ ký xiêu vẹo. Dấu tay đỏ tươi.
Ngày tháng là ba năm trước. Mẹ tôi vừa nhìn ngày tháng đã trắng mặt.
“Ngày này tôi nhớ.”
“Tôi bị ngã cầu thang, đầu đập bị thương.”
Tim tôi thắt lại.
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó khi mẹ tỉnh dậy, người đã ở trong nhà.”
“Ông ta nói bác sĩ đã xem rồi, không có vấn đề gì.”
Viên công an cho bản thỏa thuận vào túi vật chứng.
“Chúng tôi sẽ đối chiếu nét chữ và dấu tay.”
“Nếu có thể chứng minh nó được lập trong lúc chị mất khả năng phản kháng, tính chất sự việc sẽ rất nghiêm trọng.”
Đường Đức Hải bị dẫn ra đối chất. Đường Đức Hải vừa thấy chiếc điện thoại mới trong tay mẹ đã sa mặt.
“Thẩm Ngọc Mai, bây giờ bà biết tiêu tiền rồi nhỉ.”
“Tôi tiêu tiền lương của mình.”
Ông ta cười lạnh.
“Của bà sao?”
“Bà ăn của tôi, ở nhà tôi hơn hai mươi năm, thật sự coi mình là con người rồi à?”
Mẹ tôi không lùi bước.
“Từ hôm nay trở đi, tôi chỉ coi mình là một con người.”
Câu nói vừa dứt, cơ mặt Đường Đức Hải giật giật. Ông ta đột nhiên bật cười.
“Được.”
“Vậy bà cứ chờ kết quả xét nghiệm huyết thống đi.”
“Đến lúc đó cả làng sẽ biết bà đưa một đứa con hoang đến ăn bám tôi hơn hai mươi năm.”
Tôi vừa định lên tiếng, điện thoại trên bàn của viên công an reo lên. Người nghe máy nghe vài câu rồi ngẩng lên, vẻ mặt khác hẳn. Anh ta ngẩng đầu nhìn chúng tôi.
“Phía bệnh viện vừa liên hệ.”
“Hồ sơ khám t.h.a.i hai mươi năm trước đã được tìm thấy.”
“Ngoài ghi chép tuần thai, còn có một bản sao biên bản báo án năm đó.”
Cả người mẹ tôi cứng đờ. Nụ cười của Đường Đức Hải cũng cứng trên mặt. Viên công an tiếp tục nói.
“Nội dung ghi lại cho thấy trước khi mang thai, Thẩm Ngọc Mai từng báo án vì bị chồng đ.á.n.h phải trở về nhà mẹ đẻ.”
“Trong chữ ký của người xử lý vụ việc có tên Đường Đức Hải.”
19
Khoảnh khắc ấy, mặt Đường Đức Hải trắng đến tái xanh. Ông ta nhìn chằm chằm điện thoại trong tay viên công an, như muốn biến bản ghi chép từ hai mươi năm trước thành tro bụi.
“Giả.”
“Chắc chắn là giả.”
“Đồ từ hai mươi năm trước, ai biết có phải được bổ sung sau này không?”
Viên công an nhìn ông ta.
“Hồ sơ bệnh viện có mã số gốc.”
“Biên bản báo án cũng được đồn công an năm đó lưu trữ.”
“Nếu ông cho rằng chúng được làm giả, ông có thể yêu cầu xác minh.”
Môi Đường Đức Hải run lên. Dĩ nhiên ông ta không dám. Bởi vì trên biên bản ấy không chỉ có tên mẹ tôi. Mà còn có chữ ký của chính ông ta.
Mẹ tôi đứng bên cạnh, nước mắt không rơi. Bà chỉ nhìn Đường Đức Hải.
“Ông thấy chưa.”
“Ông luôn biết.”
“Ông biết tôi bị ông đ.á.n.h nên phải trở về nhà mẹ đẻ.”
“Ông cũng biết tôi chưa từng làm chuyện có lỗi với ông.”
“Nhưng ông vẫn mắng tôi suốt hơn hai mươi năm.”
Đường Đức Hải né tránh.
“Ai bảo năm đó bà đi một lần tận ba tháng.”
“Người đàn ông nào chịu nổi?”
“Ông đ.á.n.h người ta phải về nhà mẹ đẻ dưỡng thương, còn trách bà ấy không đứng nguyên tại chỗ chờ ông đ.á.n.h tiếp sao?”
Đường Đức Hải đột ngột trừng tôi.
“Mày biết gì?”
“Tôi biết ông sợ rồi.”
“Ông sợ sợi dây ấy bị đứt.”
“Ông sợ không còn ai tiếp tục che đậy sự xấu xa của ông.”
Ông ta xông tới định túm tôi. Viên công an ngăn lại.
“Ngồi xuống.”
Đường Đức Hải bị ấn xuống ghế, l.ồ.ng n.g.ự.c phập phồng dữ dội. Ông ta còn muốn mắng. Nhưng đã không còn điều gì có thể dùng để mắng nữa. Biên bản năm đó nhanh ch.óng được điều ra.
Khi bản sao được đưa đến đồn, mẹ tôi cầm tờ giấy nhìn rất lâu. Trên đó không viết nhiều. Thẩm Ngọc Mai bị chồng đ.á.n.h do mâu thuẫn gia đình, mặt và cánh tay có thương tích. Sau khi hòa giải, Đường Đức Hải thừa nhận đã đ.á.n.h người và cam kết không tiếp tục đ.á.n.h vợ.