Khi biết tôi thà ly hôn cũng nhất quyết không theo anh sang Mỹ định cư, chồng tôi chẳng hề do dự.
Anh quay người bỏ đi, từ đầu đến cuối không một lần ngoái lại.
Còn tôi thì một mình trở về nước.
Về sau, người hối hận lại chính là anh.
Anh tìm đủ mọi cách để xin khôi phục quốc tịch nhằm trở về, nhưng đến lúc ấy mới nhận ra, dù có nộp đơn bao nhiêu lần, kết quả vẫn chỉ có một.
Không một lần nào được chấp thuận…
1
Ngày còn du học tại Anh, tôi và chồng từng có một lời hứa với nhau.
Sau khi tốt nghiệp, cả hai sẽ cùng trở về nước gây dựng sự nghiệp.
Vì vậy, ngay sau khi luận án tiến sĩ được thông qua, tôi lập tức liên hệ với một viện nghiên cứu trong nước và bắt đầu chuẩn bị cho ngày trở về.
Nhưng tôi không ngờ, sau lưng tôi, Cố Trần Châu đã lặng lẽ ký hợp đồng với một trường đại học ở Mỹ.
Hôm đó, tôi vô tình nghe được Tưởng Kỳ, bạn của anh, đang khuyên nhủ:
“Trần Châu, cậu không thể chỉ vì Lâm Tuyết đang ở Mỹ mà chạy sang đó sống.”
“Cậu đã hứa với vợ rồi, sau khi tốt nghiệp sẽ về nước.”
“Bây giờ cậu làm như vậy, không sợ cô ấy đau lòng sao?”
Cố Trần Châu bật cười, giọng điệu bình thản đến mức khiến người ta lạnh lòng.
“Tần Sương một lòng một dạ chỉ có tôi.”
“Dù cô ấy biết tôi sang Mỹ, cô ấy cũng sẽ tự nguyện đi theo thôi.”
Đứng bên ngoài cửa, tôi hít một hơi thật sâu, im lặng nghe hết từng lời anh nói.
Tưởng Kỳ vẫn chưa từ bỏ việc khuyên anh:
“Nhưng hai người là vợ chồng. Chuyện lớn như vậy, dù thế nào cũng nên bàn bạc với nhau chứ.”
Cố Trần Châu cau mày.
“Có gì mà phải bàn?”
“Nói ra rồi lại cãi nhau, chiến tranh lạnh, cuối cùng cũng chỉ lặp lại mấy chuyện đó.”
“Phiền chết đi được.”
Anh ngừng lại một lát rồi nói tiếp:
“Tôi đã suy nghĩ kỹ rồi. Đợi hộ chiếu bên Mỹ làm xong, tôi sẽ sang đó.”
“Đến lúc ấy tôi đã là người Mỹ, cô ấy không muốn đi cũng phải đi.”
“Chẳng lẽ cô ấy muốn vợ chồng mỗi người sống ở một nước?”
Tưởng Kỳ không sao hiểu nổi.
“Trần Châu, rốt cuộc tại sao cậu nhất định phải sang Mỹ?”
“Cuối cùng là vì hộ chiếu hay vì Lâm Tuyết?”
Cố Trần Châu khẽ thở dài.
“Lâm Tuyết một mình ở Mỹ, tôi không yên tâm.”
“Thế còn Tần Sương?”
“Cô ấy à?”
Giọng anh nhẹ bẫng.
“Năm đó vì tôi, đến ngành vật lý thiên văn mà cô ấy yêu thích nhất còn có thể từ bỏ.”
“Bây giờ tôi chẳng qua chỉ chuyển nơi làm việc sang Mỹ.”
“Cô ấy sẽ không có ý kiến gì đâu.”
Anh nói chắc chắn như thể đó là chuyện vốn dĩ phải như vậy.
Như thể tôi từ trước đến nay chỉ là người phụ thuộc vào anh.
Anh đi đâu, tôi đương nhiên cũng phải đi theo.
Tưởng Kỳ nhìn anh với vẻ nghi ngờ.
“Nói thật đi, có phải cậu vẫn còn thích Lâm Tuyết không?”
Cố Trần Châu mím môi.
Rất lâu sau vẫn không trả lời.
Mãi một lúc sau, anh mới chậm rãi nói:
“Không đến mức gọi là thích.”
“Chỉ là tôi không đành lòng nhìn cô ấy chịu khổ.”
Tưởng Kỳ cười lạnh.
“Vậy người vợ Tần Sương trong lòng cậu rốt cuộc là gì?”
Tôi ngẩng đầu lên, cố mở to mắt để nước mắt không rơi xuống.
Phải.
Trong lòng anh, tôi là gì?
Cố Trần Châu thở dài.
“Tần Sương là người thích hợp nhất để kết hôn.”
“Tôi thừa nhận, nếu xét ở vị trí một người vợ, cô ấy rất tốt.”
Ha.
Người thích hợp nhất để kết hôn.
Chỉ vì chuyện gì tôi cũng chịu nhường anh sao?
Vì tôi có thể vừa hoàn thành việc học của mình, vừa lo liệu chu toàn cuộc sống cho anh?
Tôi là vợ của anh.
Nhưng lại không phải người anh yêu.
Càng không phải người anh thực sự muốn cưới.
Tưởng Kỳ vẫn tiếp tục khuyên nhủ:
“Trần Châu, cậu đã kết hôn rồi.”
“Nếu đã lựa chọn Tần Sương thì nên một lòng một dạ đối xử tốt với cô ấy.”
“Chung thủy là giới hạn thấp nhất của một cuộc hôn nhân.”
“Cậu cứ đứng núi này trông núi nọ như vậy, coi chừng cuối cùng chẳng giữ được ai.”
Cố Trần Châu lại tự tin lắc đầu.
“Tưởng Kỳ, cậu chẳng hiểu phụ nữ gì cả.”
“Phải khiến họ bất an, khiến họ luôn cảm thấy bất cứ lúc nào cũng có thể mất cậu.”
“Chỉ như vậy họ mới càng dựa vào cậu, càng nghe lời cậu.”
Anh nhấp một ngụm cà phê.
“Tần Sương rất tốt.”
“Một lòng nghiên cứu khoa học, biết chăm sóc người khác, cũng biết nhường nhịn.”
“Đúng là một người vợ hoàn hảo.”
“Nhưng một cuộc sống như vậy kéo dài lâu ngày, khó tránh khỏi trở nên nhàm chán.”
“Lâm Tuyết thì không giống.”
“Cô ấy biết làm nũng, biết nhìn tôi bằng ánh mắt ngưỡng mộ.”
“Cô ấy hiểu lãng mạn, cũng biết làm tôi vui.”
“Chỉ khi ở cạnh cô ấy, tôi mới cảm thấy mình thật sự đang sống, mới cảm nhận được sức sống của bản thân.”
Tưởng Kỳ lập tức phản bác:
“Năm đó khi chúng ta cùng sang Anh, chẳng phải đã hứa sau khi tốt nghiệp sẽ trở về cống hiến cho đất nước sao?”
“Bây giờ ngay cả lý tưởng đó cậu cũng muốn từ bỏ?”
Cố Trần Châu khẽ cười khẩy.
“Có gia đình nhỏ rồi mới tính đến chuyện lớn lao.”
“Tôi chỉ muốn lo cho cuộc sống của mình trước.”
“Có gì sai?”
Tôi không thể tiếp tục nghe nữa.
Tôi lặng lẽ xoay người, rời khỏi trường.
2
Suốt quãng đường trở về nhà, trong đầu tôi chỉ quanh quẩn một câu hỏi.
Cố Trần Châu đã biến thành con người như hiện tại từ bao giờ?
Lần đầu tiên tôi gặp anh là tại một buổi gặp mặt đồng hương ở Cambridge.
Hôm đó, anh đứng trên sân khấu phát biểu.
Từng lời anh nói đều tràn đầy nhiệt huyết.
Ở cuối bài phát biểu, anh kêu gọi những du học sinh như chúng tôi sau khi tốt nghiệp hãy trở về nước, cùng nhau góp sức xây dựng quê hương.
Khi ấy nghe anh nói, lòng tôi cũng sôi lên.
Và cũng từ khoảnh khắc ấy, tôi bắt đầu dành cho anh một tình cảm khác.
Sau đó, chúng tôi thuận lý thành chương ở bên nhau.
Tôi từng nghĩ hai người có cùng lý tưởng, cùng hướng đến một tương lai thì nhất định có thể nắm tay nhau đi đến cuối con đường.
Nhưng đến hôm nay tôi mới hiểu, Cố Trần Châu từng rực rỡ trong ký ức của tôi dường như đã chết rồi.
Rạng sáng, tiếng cửa mở rất khẽ vang lên.
Cố Trần Châu rón rén bước vào.
Thấy tôi nhắm mắt, hơi thở đều đặn, anh liền xoay người đi ra ban công.
Không lâu sau, giọng nói nhỏ nhẹ của anh truyền vào phòng.
“Em đúng là biết hành người khác.”
“Yên tâm đi, thủ tục đều hoàn tất rồi.”
“Chỉ vài ngày nữa thôi, em sẽ được gặp anh.”
Khi nói những lời tình tứ ấy, ánh mắt anh dịu dàng đến mức tôi chưa từng thấy bao giờ.
Cuộc gọi kết thúc.
Anh quay trở lại giường, nằm xuống và quay lưng về phía tôi.
Tôi cũng không biết từ lúc nào, giữa hai chúng tôi đã xuất hiện một ranh giới rõ ràng đến thế.
Đêm khuya, bên tai tôi bất chợt vang lên tiếng nói mớ mơ hồ.
“Lâm Tuyết, ngoan ngoãn đợi anh, anh sắp đến rồi…”
Tôi nghiêng đầu nhìn người đàn ông đang ngủ say bên cạnh.
Trong lòng chua xót không sao tả nổi.
Hóa ra đây chính là thứ người ta gọi là đồng sàng dị mộng.
Sáng hôm sau, trong lúc ăn sáng, Cố Trần Châu như vô tình nhắc đến:
“Vợ à, Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh gửi offer cho anh rồi.”
“Điều kiện bên đó tốt hơn nếu ở lại Anh.”
“Em thấy anh có nên đi không?”
Bàn tay đang cầm đũa của tôi bất giác siết chặt.
Hóa ra trong tất cả những lựa chọn của anh, phương án trở về nước đã bị gạch bỏ từ lâu.
“Anh muốn đi thì cứ đi.”
Câu trả lời của tôi hiển nhiên nằm ngoài dự đoán của anh.
“Vợ à, em thật sự đồng ý sao?”
Tôi nhẹ nhàng gật đầu.
Anh lập tức kích động, ôm chầm lấy tôi.
“Vợ à, anh biết ngay em nhất định sẽ đồng ý mà.”
Trên mặt tôi không có bất kỳ biểu cảm nào.
Chỉ là dạ dày bỗng nhiên quặn lên từng cơn.
Nhưng Cố Trần Châu hoàn toàn không phát hiện.
Anh buông tôi ra, lấy từ trong túi một tập tài liệu rồi đặt trước mặt tôi.
“Vợ à, em điền cái này đi, sau đó nộp cho đại sứ quán.”
Tôi cúi mắt nhìn xuống.
Đó là đơn xin nhập cư vào Mỹ.
3
Sau khi Cố Trần Châu rời khỏi nhà, tôi cầm tờ đơn đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh.
Nhân viên lãnh sự nhìn bằng tiến sĩ và hộ chiếu của tôi, vẻ mặt thoáng hiện sự kinh ngạc.
“Cô muốn về nước sao?”
Tôi gật đầu.
“Cô là tiến sĩ?”
“Vâng.”
Ông im lặng một lúc.
Đến khi lên tiếng lần nữa, giọng ông đã hơi nghẹn.
“Tôi làm việc tại đại sứ quán mười lăm năm rồi, từng gặp rất nhiều tiến sĩ tốt nghiệp Cambridge đến đây làm thủ tục.”
“Có người sang Mỹ, có người đến các quốc gia châu Âu.”
“Nhưng những người lựa chọn trở về nước như cô thì không có nhiều.”
Ông đóng mạnh con dấu xuống tờ đơn.
“Cô gái, chào mừng cô về nhà.”
Hốc mắt tôi lập tức nóng lên.
Trước ngày tôi ra nước ngoài, bố từng nắm tay tôi, chỉ về phía sân bay rồi nói:
“Con gái, nhớ kỹ nơi này hiện tại trông như thế nào.”
“Vài năm nữa khi con trở về nhìn lại, chắc chắn mọi thứ đã thay đổi rất nhiều.”
Bố chưa bao giờ bắt tôi vừa tốt nghiệp đã phải lập tức trở về.
Ông chỉ muốn tôi hiểu rằng đất nước đang phát triển rất nhanh.
Nếu một ngày tôi quyết định quay về, nhất định sẽ có nơi để tôi phát huy khả năng của mình.
Bây giờ, tôi cảm thấy đã đến lúc trở về xem thử rồi.
Buổi tối, vừa bước vào nhà, tôi đã thấy Cố Trần Châu vui vẻ ra đón.
“Vợ à, em nộp đơn chưa?”
Tôi gật đầu.
Anh vòng tay qua vai tôi, kéo tôi ngồi xuống sofa.
“Tốt quá.”
“Đợi đến Boston, anh sẽ đưa em đến Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh tham quan.”
“Dù sao trước kia em cũng từng muốn đến đó học vật lý thiên văn.”
“Xem ra em với nước Mỹ cũng khá có duyên.”
Từng lời từng chữ anh nói đều giống như những nhát dao đâm thẳng vào tim tôi.
Năm đó, hướng nghiên cứu tôi lựa chọn chính là vật lý thiên văn.
Vì vậy, tôi từng nộp hồ sơ vào Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh, ngôi trường đứng đầu thế giới về chuyên ngành này.
Giáo sư hướng dẫn cũng đã viết thư giới thiệu cho tôi.
Ngay cả học bổng toàn phần tôi cũng đã xin được.
Thế nhưng ngay khi tôi vui mừng chuẩn bị nhập học, Cố Trần Châu lại ngăn tôi.
Anh nói sau này chúng tôi sẽ trở về nước.
Ở trong nước, phạm vi ứng dụng của vật lý thiên văn còn lâu mới rộng bằng vật lý lý thuyết.
Vì vậy, anh cho rằng tôi nên chọn vật lý lý thuyết.
Tôi từng do dự.
“Nhưng cơ hội này rất khó có được, em muốn…”
Cố Trần Châu lạnh lùng ngắt lời:
“Tần Sương, có phải em không muốn về nước nữa không?”
Chỉ một câu nói đã khiến tôi bị chụp lên đầu một cái mũ lớn đến mức không thể phản bác.
Cuối cùng, tôi ngoan ngoãn ở lại.
Hướng nghiên cứu cũng từ vật lý thiên văn chuyển sang vật lý lý thuyết.
Bây giờ nghĩ lại, có lẽ lúc ấy anh chỉ sợ tôi đến Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh rồi gặp mối tình đầu mà anh vẫn luôn nhớ mãi không quên.
Hai người đều là người châu Á.
Lại học cùng một trường.
Khả năng quen biết nhau quả thật rất lớn.
Anh không dám đánh cược.
Vì vậy, cách tốt nhất chính là giữ tôi lại.
Vậy mà hiện tại, chính miệng anh lại nói tôi và Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh rất có duyên.
Ngay cả hô hấp của tôi cũng trở nên khó khăn.
Không muốn nghe anh nói thêm nữa, tôi quay về phòng ngủ và bắt đầu thu dọn hành lý.
Ảnh chụp chung.
Đồ đôi.
Ảnh cưới.
Từng món một nằm rải rác trên sàn.
Cố Trần Châu nhìn chúng, nghi hoặc hỏi:
“Mấy thứ này em cũng không cần nữa sao?”
Tôi liếc anh.
“Đồ cũ rồi, cũng nên thay thôi.”
Có lẽ đã nghe ra hàm ý trong lời tôi, anh khẽ nhíu mày.
Nhưng anh vẫn không nhúc nhích.
Chỉ khoanh tay đứng đó, nhìn tôi lần lượt ném từng món vào túi rác.
Mãi đến khi tôi xách túi đi về phía cửa, anh cuối cùng cũng không nhịn được.
“Tần Sương, em thật sự muốn vứt cả ảnh cưới của chúng ta sao?”
Anh giật túi rác khỏi tay tôi, ánh mắt đầy cảnh giác.
Tôi biết anh đang chờ điều gì.
Chờ tôi như những lần trước chủ động giải thích.
Chờ tôi xuống nước.
Chờ tôi xin lỗi.
Nhưng lần này, tôi không làm vậy.
Tôi chỉ khẽ thở dài rồi gật đầu.
“Anh muốn giữ thì cứ giữ.”
4
Cố Trần Châu cầm túi rác trong tay, hồi lâu vẫn không chịu buông.
Anh nhìn tôi, ánh mắt mang theo chút khó hiểu.
“Em giận anh à?”
Tôi đang gấp quần áo, nghe vậy chỉ dừng lại một giây.
“Không.”
“Không giận mà tự nhiên lại vứt hết ảnh cưới?”
“Không dùng nữa thì vứt thôi.”
Anh nhíu mày.
Tôi biết câu trả lời này khiến anh khó chịu.
Bởi trước đây, mỗi khi hai chúng tôi xảy ra mâu thuẫn, người chủ động giải thích vẫn luôn là tôi.
Anh lạnh mặt, tôi dỗ dành.
Anh không vui, tôi nhường nhịn.
Anh quên ngày kỷ niệm, tôi tự tìm lý do để giải thích cho anh.
Anh bận đến mức ba ngày không trả lời tin nhắn, tôi cũng chỉ tự an ủi rằng công việc nghiên cứu quá nhiều.
Dần dần, Cố Trần Châu đã quen với việc dù anh làm gì, tôi vẫn sẽ đứng nguyên tại chỗ chờ anh.
Vì vậy bây giờ tôi đột nhiên không hỏi, không cãi, cũng chẳng làm ầm lên, trái lại khiến anh cảm thấy bất an.
Anh đặt túi rác xuống.
“Tần Sương, nếu có chuyện gì thì em cứ nói.”
“Tính em trước giờ đâu có như vậy.”
Tôi bật cười.
“Vậy tính em trước giờ thế nào?”
Anh trả lời không chút do dự.
“Hiểu chuyện.”
Hai chữ ấy khiến tay tôi hoàn toàn dừng lại.
Hiểu chuyện.
Thì ra trong mắt anh, tất cả những lần tôi nhường nhịn đều có thể gói gọn bằng hai chữ này.
Tôi nhét chiếc áo cuối cùng vào vali rồi kéo khóa.
“Có lẽ em hiểu chuyện đủ lâu rồi.”
Cố Trần Châu sững sờ.
Tôi không để anh có cơ hội hỏi tiếp.
“Ngày kia em bay.”
Anh lập tức đáp:
“Anh biết. Vé sang Mỹ của chúng ta là ngày kia.”
“Không.”
Tôi ngẩng đầu nhìn thẳng vào anh.
“Em về nước.”
Không khí trong phòng lập tức im phăng phắc.
Cố Trần Châu mất vài giây mới phản ứng.
“Em nói gì?”
“Em nói, em về nước.”
Anh bật cười như thể vừa nghe được một câu chuyện hài.
“Đừng giận dỗi nữa.”
“Anh biết chuyện chuyển sang Mỹ hơi đột ngột, nhưng thủ tục của anh gần hoàn tất rồi.”
“Chúng ta là vợ chồng, đương nhiên phải sống cùng nhau.”
Tôi nhẹ giọng hỏi:
“Anh cũng biết chúng ta là vợ chồng sao?”
Nụ cười trên mặt anh lập tức cứng lại.
Tôi tiếp tục:
“Vậy lúc anh ký hợp đồng với trường bên Mỹ, anh có nhớ mình có vợ không?”
“Lúc anh tự ý làm thủ tục nhập quốc tịch, anh có nhớ mình có vợ không?”
“Lúc anh gọi điện cho Lâm Tuyết giữa đêm, anh có nhớ mình đã kết hôn chưa?”
Sắc mặt anh thay đổi.
“Tần Sương.”
Tôi nhìn anh.
“Em nghe thấy hết rồi.”
Anh im lặng.
Chỉ trong vài giây, tôi nhìn thấy đủ loại cảm xúc lướt qua gương mặt anh.
Ngạc nhiên.
Bối rối.
Khó chịu.
Nhưng tuyệt nhiên không có hối hận.
Cuối cùng, anh cau mày, giọng trầm xuống.
“Em nghe lén anh?”
Tôi gần như bật cười.
Đến lúc này, chuyện đầu tiên anh quan tâm lại là tôi nghe lén.
Tôi từ tốn đóng vali.
“Không cần nghe lén.”
“Anh nói ngay sau lưng em, đủ lớn để em nghe thấy.”
“Còn cuộc gọi tối qua, em nằm ngay bên cạnh.”
Anh mím môi.
Một lúc sau mới lên tiếng:
“Anh và Lâm Tuyết không có gì.”
“Ừ.”
“Anh chỉ thấy cô ấy một mình ở Mỹ, hoàn cảnh không tốt, nên muốn giúp một chút.”
“Ừ.”
“Em đừng nghĩ lung tung.”
“Em không nghĩ lung tung.”
Sự bình tĩnh của tôi khiến anh càng thêm mất kiên nhẫn.
“Vậy em đang làm gì?”
“Về nước.”
“Tần Sương!”
Anh bất ngờ cao giọng.
“Em có cần phải vì một chuyện nhỏ mà làm lớn đến mức này không?”
Tôi ngẩng đầu.
“Chuyện nhỏ?”
“Anh giấu em chuyện thay đổi kế hoạch tương lai của hai đứa.”
“Anh giấu em chuyện xin nhập quốc tịch nước khác.”
“Anh vì một người phụ nữ khác mà chuyển đến nơi cô ta đang sống.”
“Sau đó anh còn chắc chắn em sẽ ngoan ngoãn bỏ công việc để đi theo.”
“Như vậy vẫn là chuyện nhỏ sao?”
Cố Trần Châu nghiến chặt hàm.
“Anh chỉ chưa kịp nói.”
Tôi nhìn anh một lúc rồi bật cười.
“Hợp đồng cũng đã ký rồi.”
“Thủ tục cũng hoàn tất rồi.”
“Vé máy bay cũng đặt rồi.”
“Vậy đến lúc nào mới gọi là kịp?”
Anh không thể trả lời.
Tôi cũng chẳng còn muốn tranh luận.
“Không quan trọng nữa.”
“Em đã ký hợp đồng với viện nghiên cứu trong nước.”
“Ngày kia em trở về.”
Sắc mặt anh lập tức lạnh xuống.
“Em tự ý ký hợp đồng?”
Tôi gật đầu.
“Phải.”
“Không bàn với anh?”
“Phải.”
Anh tức giận bật cười.
“Tần Sương, em không thấy mình quá đáng sao?”
Tôi nhìn anh thật lâu.
Sau đó chỉ nói:
“Em học anh đấy.”
Căn phòng im lặng đến mức có thể nghe rõ tiếng kim đồng hồ.
Cố Trần Châu đứng bất động.
Tôi kéo vali ra khỏi phòng.
Khi đi ngang qua anh, cổ tay tôi đột nhiên bị giữ lại.
“Tần Sương.”
“Anh không đồng ý.”
Tôi quay đầu.
“Không đồng ý chuyện gì?”
“Em về nước.”
“Hay em không đi theo anh?”
Anh lạnh lùng nói:
“Cả hai.”
“Chúng ta đã kết hôn.”
“Em không thể muốn làm gì thì làm.”
Tôi nhìn bàn tay đang giữ cổ tay mình.
Ngày trước, chỉ cần anh nắm tôi như vậy, lòng tôi sẽ mềm xuống.
Bây giờ, tôi chỉ cảm thấy mệt mỏi.
“Cố Trần Châu.”
“Anh có quyền tự quyết định tương lai của anh.”
“Thì em cũng có quyền.”
Anh cau mày.
“Em đang trả đũa anh?”
“Không.”
Tôi nhẹ nhàng rút tay ra.
“Em đang trả quyền lựa chọn về cho chính mình.”
5
Hai ngày sau, tôi ra sân bay.
Cố Trần Châu không đến tiễn.
Từ tối hôm trước, chúng tôi đã rơi vào chiến tranh lạnh.
Hoặc nói chính xác hơn, chỉ có anh đơn phương lạnh mặt với tôi.
Trước lúc tôi rời nhà, anh đang ngồi trước máy tính.
Nghe tiếng bánh vali lăn trên sàn, anh vẫn không quay đầu.
Tôi đứng ở cửa vài giây.
Trong lòng chợt nhớ đến ngày chúng tôi đăng ký kết hôn.
Khi đó anh nắm tay tôi bước ra khỏi văn phòng đăng ký, cười nói:
“Từ hôm nay trở đi, chúng ta đi đâu cũng phải cùng nhau.”
Tôi đã tin.
Tin suốt nhiều năm.
Nhưng một lời hứa cuối cùng chỉ cần một người không muốn giữ nữa, lập tức trở thành trò cười.
Tôi mở cửa.
Phía sau cuối cùng cũng vang lên giọng anh.
“Tần Sương.”
Tôi dừng bước.
“Bây giờ em đi, sau này muốn quay lại thì đừng trách anh không chờ.”
Tôi không quay đầu.
“Anh không cần chờ.”
“Em cũng sẽ không quay lại.”
Nói xong, tôi kéo vali rời đi.
Cánh cửa khép lại phía sau.
Rất nhẹ.
Nhưng cũng giống như khép lại toàn bộ những năm tháng tôi từng yêu anh.
Trên đường ra sân bay, Tưởng Kỳ gọi cho tôi.
Giọng cậu ấy tràn đầy áy náy.
“Xin lỗi.”
Tôi hơi bất ngờ.
“Cậu xin lỗi chuyện gì?”
“Hôm đó tôi biết cậu đứng ngoài cửa.”
Tôi im lặng.
Tưởng Kỳ thở dài.
“Tôi cố ý hỏi những câu đó.”
“Tôi nghĩ cậu nên biết.”
“Tần Sương, tôi với Trần Châu là bạn nhiều năm, nhưng chuyện này cậu ấy thật sự làm sai.”
Tôi nhìn cảnh London dần lùi lại ngoài cửa xe.
“Cảm ơn cậu.”
“Tôi không trách cậu.”
“Cậu thật sự định về nước sao?”
“Ừ.”
“Còn hôn nhân?”
Tôi siết chặt điện thoại.
“Có lẽ cũng nên kết thúc rồi.”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
“Tần Sương.”
“Cậu từng nghĩ nếu Trần Châu quay đầu thì sao chưa?”
Tôi nhìn bầu trời xám xịt ở phía xa.
“Có những người quay đầu vì phía trước không còn đường.”
“Không phải vì người phía sau quan trọng.”
“Tôi không muốn dùng cả đời để phân biệt một lần quay đầu của anh ấy cuối cùng thuộc loại nào.”
Tưởng Kỳ không tiếp tục khuyên tôi.
Trước khi cúp máy, cậu ấy chỉ nói:
“Chúc cậu thuận lợi.”
Tôi đáp:
“Cậu cũng vậy.”
Máy bay cất cánh.
Khi thành phố dưới chân ngày càng nhỏ lại, tôi nhắm mắt.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, tôi không còn nghĩ đến việc Cố Trần Châu đang làm gì.
Không hiểu vì sao.
Lòng tôi bỗng nhẹ đi rất nhiều.
Mười ba tiếng sau, máy bay hạ cánh.
Khi kéo vali bước ra khỏi cửa, tôi nhìn thấy bố mẹ đứng giữa đám đông.
Mẹ vừa nhìn thấy tôi đã đỏ hoe mắt.
Bố đứng bên cạnh, mái tóc đã bạc đi rất nhiều so với lần cuối tôi trở về.
Ông dang tay.
“Con gái.”
“Về rồi à?”
Tôi vốn nghĩ mình sẽ mỉm cười.
Nhưng ngay khoảnh khắc ấy, nước mắt lại rơi xuống.
Tôi lao vào lòng bố.
“Bố.”
“Con về rồi.”
Ông vỗ nhẹ lên vai tôi.
“Về là tốt.”
“Về nhà là tốt.”
Chỉ bốn chữ.
Nhưng lại khiến mọi tủi thân trong những ngày qua đột nhiên vỡ òa.
Tôi từng vì một người mà từ bỏ ngành học mình yêu thích.
Từng vì một lời hứa mà ở lại một đất nước xa lạ suốt nhiều năm.
Từng nghĩ chỉ cần hai người thật lòng vun đắp thì ở đâu cũng có thể gọi là nhà.
Cuối cùng tôi mới hiểu.
Nhà không phải nơi có một người khiến tôi phải liên tục chứng minh rằng mình xứng đáng được yêu.
Nhà là nơi dù tôi thành công hay thất bại, chỉ cần quay về, vẫn luôn có người dang tay đón tôi.
6
Ba ngày sau, tôi chính thức đến viện nghiên cứu nhận việc.
Viện trưởng Hứa đã hơn sáu mươi tuổi.
Ông đích thân xuống tầng một đón tôi.
“Tần Sương?”
Tôi lập tức bước tới.
“Chào viện trưởng Hứa.”
Ông cười đến mức đôi mắt híp lại.
“Cuối cùng cũng chờ được cô.”
“Tôi đã đọc luận án của cô ba lần.”
“Nhóm chúng tôi vừa lúc đang thiếu người làm hướng này.”
“Cô trở về rất đúng lúc.”
Tôi hơi bất ngờ.
Trước khi trở về nước, tôi đã chuẩn bị tinh thần rằng mình sẽ cần một thời gian dài để thích nghi.
Không ngờ mọi thứ lại thuận lợi hơn tôi tưởng.
Viện trưởng Hứa đưa tôi đi qua từng phòng thí nghiệm.
Thiết bị mới.
Nhóm nghiên cứu trẻ.
Những gương mặt đến từ nhiều trường đại học trong và ngoài nước.
Có người tốt nghiệp Mỹ.
Có người từ Đức trở về.
Có người từng làm việc gần mười năm ở Nhật.
Họ nói về thí nghiệm, dữ liệu và những dự án đang được triển khai.
Không ai hỏi tại sao tôi không ở lại Anh.
Cũng chẳng ai tỏ vẻ tiếc nuối thay tôi.
Điều họ quan tâm chỉ là:
“Cô từng làm mô hình này đúng không?”
“Có muốn tham gia nhóm chúng tôi không?”
“Dữ liệu mới vừa về hôm qua, tối nay cùng xem chứ?”
Lần đầu tiên sau một thời gian rất dài, tôi cảm thấy mình được nhìn nhận bằng chính năng lực của mình.
Không phải với tư cách vợ của Cố Trần Châu.
Không phải một người phụ nữ “hiểu chuyện”.
Càng không phải người nên đi theo một ai đó.
Chỉ đơn giản là Tần Sương.
Một nhà nghiên cứu.
Buổi chiều, viện trưởng Hứa đưa tôi đến một phòng làm việc nhỏ.
Trên bàn đã đặt sẵn máy tính và một xấp tài liệu.
Ông nói:
“Hiện tại cô vào nhóm vật lý lý thuyết trước.”
“Nhưng ba tháng nữa viện có một dự án liên ngành với trung tâm thiên văn quốc gia.”
“Trong hồ sơ tôi thấy hồi thạc sĩ cô từng nghiên cứu vật lý thiên văn?”
Tôi sững người.
“Vâng.”
“Sau đó tại sao không tiếp tục?”
Tôi im lặng một lát.
“Có một số lý do cá nhân.”
Viện trưởng Hứa gật đầu, không hỏi thêm.
“Có muốn quay lại không?”
Tôi ngẩng phắt đầu.
Ông mỉm cười.
“Không cần trả lời ngay.”
“Nếu muốn thì đăng ký.”
“Tôi thấy nền tảng của cô rất tốt.”
“Bỏ thì phí.”
Sau khi ông rời đi, tôi ngồi một mình trong phòng thật lâu.
Trên màn hình máy tính là thông tin của dự án.
Các mô hình tiến hóa sao.
Dữ liệu quan sát phổ.
Những thứ tôi từng yêu thích đến mức có thể ngồi đọc suốt đêm.
Tôi từng nghĩ cánh cửa đó đã đóng lại từ nhiều năm trước.
Không ngờ hôm nay nó lại xuất hiện trước mặt tôi.
Tôi chậm rãi đưa tay che mắt.
Không khóc.
Chỉ mỉm cười.
Có lẽ cuộc đời thật sự rất công bằng.
Thứ từng vì một người mà đánh mất, chỉ cần tôi đủ dũng khí quay trở lại, vẫn có cơ hội tìm thấy lần nữa.
Tối hôm đó, Cố Trần Châu gọi đến.
Tôi nhìn tên anh trên màn hình một lúc rồi mới nghe máy.
“Có chuyện gì?”
Giọng anh lạnh nhạt.
“Đến nơi rồi?”
“Ừ.”
“Không biết báo cho anh một tiếng?”
Tôi bật cười.
“Anh cần biết sao?”
Anh im lặng vài giây.
“Anh là chồng em.”
“Hiện tại vẫn là.”
Ba chữ cuối khiến hơi thở phía bên kia khựng lại.
“Tần Sương, ý em là gì?”
“Không có gì.”
“Anh sắp sang Mỹ rồi.”
“Chuyến bay sáng mai.”
“Ừ.”
Anh dường như đang đợi tôi hỏi điều gì đó.
Nhưng tôi không hỏi.
Cuối cùng, chính anh phải lên tiếng:
“Lâm Tuyết sẽ ra sân bay đón anh.”
Tôi dựa lưng vào ghế.
“Vậy chúc hai người gặp nhau vui vẻ.”
Giọng anh lập tức trầm xuống.
“Tần Sương, em nhất định phải nói chuyện như vậy sao?”
“Tôi nói sai à?”
Anh nghẹn lời.
Một lúc lâu sau mới nói:
“Đợi anh ổn định bên này rồi chúng ta nói chuyện.”
“Được.”
Tôi đáp rất nhanh.
“Vừa hay tôi cũng có chuyện cần nói.”
Anh dường như thở phào.
“Anh biết em sẽ nghĩ thông.”
Tôi nhìn bản dự thảo đơn ly hôn trên máy tính.
Khẽ nói:
“Hy vọng anh cũng vậy.”
7
Một tuần sau, Cố Trần Châu sang Mỹ.
Tôi biết chuyện không phải do anh báo.
Mà vì Lâm Tuyết đăng ảnh lên mạng xã hội.
Trong ảnh, cô ta đứng ở sân bay, trên tay cầm một bó hoa lớn.
Bên cạnh là Cố Trần Châu đang kéo vali.
Bên dưới có một dòng chữ:
“Người từng nói sẽ đến cuối cùng cũng đến.”
Bạn bè chung của chúng tôi gần như đều nhìn thấy.
Có người nhắn hỏi tôi.
Có người gửi ảnh chụp màn hình.
Có người vòng vo thăm dò.
Tôi không trả lời bất kỳ ai.
Chỉ lặng lẽ chặn trang cá nhân của Lâm Tuyết.
Một đồng nghiệp ngồi đối diện thấy tôi tắt điện thoại thì hỏi:
“Buổi tối cùng ăn không?”
Tôi ngẩng đầu.
Người hỏi là Chu Nghiên, nghiên cứu viên cùng nhóm.
Cô ấy vừa từ Đức trở về năm ngoái.
Tính tình thẳng thắn, nói chuyện nhanh như bắn súng.
“Căn tin hôm nay có cá kho.”
“Đi muộn là hết.”
Tôi bật cười.
“Đi.”
Thế là việc Cố Trần Châu đến Mỹ trong cuộc đời tôi còn chẳng quan trọng bằng suất cá kho cuối cùng trong căn tin.
Sau bữa tối, cả nhóm trở lại phòng thí nghiệm.
Mười giờ đêm, viện trưởng Hứa bất ngờ xuất hiện.
Ông đặt một tập tài liệu lên bàn tôi.
“Dự án thiên văn lần trước tôi nói.”
“Tuần sau phỏng vấn nội bộ.”
“Đăng ký đi.”
Tôi nhìn ông.
“Viện trưởng.”
“Vâng?”
“Cảm ơn ông.”
Ông khoát tay.
“Đừng cảm ơn tôi.”
“Có năng lực thì tự giành lấy.”
“Không có năng lực, tôi cũng chẳng giữ phần cho cô.”
Tôi cười.
“Vâng.”
Đêm ấy, tôi ở viện đến gần hai giờ sáng.
Khi về đến nhà, điện thoại có bảy cuộc gọi nhỡ.
Tất cả đều là của Cố Trần Châu.
Tôi vừa định tắt máy thì anh gọi lần thứ tám.
Tôi nghe.
“Có chuyện gì?”
Giọng anh lập tức vang lên.
“Em đi đâu?”
“Làm việc.”
“Làm đến giờ này?”
“Ừ.”
Anh im lặng vài giây.
“Ngày trước em đâu có thức khuya như vậy.”
Tôi bật cười.
“Ngày trước em phải về nấu bữa tối cho anh.”
“Bây giờ không cần nữa.”
Phía bên kia lập tức yên tĩnh.
Tôi nghe thấy tiếng nhạc rất nhỏ.
Sau đó là giọng một người phụ nữ.
“Trần Châu, rượu của anh.”
Lâm Tuyết.
Cố Trần Châu lập tức che điện thoại.
Nhưng đã muộn.
Tôi nghe rất rõ.
Một lát sau anh mới nói:
“Bạn bè tụ tập thôi.”
“Ừ.”
“Tần Sương, em đừng hiểu lầm.”
“Tôi không hiểu lầm.”
Anh lại im lặng.
Tôi thật sự cảm thấy buồn cười.
Trước đây, chỉ cần nhìn thấy tên Lâm Tuyết xuất hiện trên điện thoại anh, tôi cũng sẽ khó chịu rất lâu.
Bây giờ, chính tai nghe thấy cô ta ở cạnh anh giữa đêm, trong lòng tôi lại chẳng có chút gợn sóng nào.
Hóa ra hết yêu thật sự lại nhẹ nhõm như vậy.
“Cố Trần Châu.”
“Ừ?”
“Tôi đã nhờ luật sư chuẩn bị hồ sơ.”
“Hồ sơ gì?”
“Ly hôn.”
Tiếng nhạc ở đầu dây bên kia dường như lập tức biến mất.
Vài giây sau, anh mới hỏi:
“Em nói lại lần nữa.”
“Tôi muốn ly hôn.”
“Tần Sương!”
Anh bất ngờ quát lên.
“Tần Sương, em đừng giở tính trẻ con!”
Tôi bình tĩnh đáp:
“Tôi ba mươi tuổi rồi.”
“Không còn là trẻ con.”
“Vậy em biết ly hôn có nghĩa là gì không?”
“Biết.”
“Anh mới sang Mỹ một tuần!”
“Em vì chuyện này mà ly hôn?”
“Tôi không ly hôn vì chuyện anh sang Mỹ.”
“Cũng không chỉ vì Lâm Tuyết.”
Tôi dừng lại một chút.
“Chúng ta đi đến hôm nay là vì anh chưa từng thật sự xem tôi là một người ngang hàng với anh.”
“Anh nghĩ tôi sẽ mãi nhường.”
“Anh nghĩ tôi yêu anh nên có thể từ bỏ mọi thứ.”
“Anh nghĩ chỉ cần anh quyết định thì tôi sẽ ngoan ngoãn đi theo.”
“Cố Trần Châu.”
“Anh không yêu tôi.”
“Anh yêu một Tần Sương luôn đặt anh lên trước bản thân mình.”
“Nhưng người đó không còn nữa.”
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu.
Sau đó anh cười lạnh.
“Em nghĩ rời khỏi anh rồi em sẽ sống tốt hơn sao?”
Tôi nhìn màn đêm bên ngoài cửa sổ.
“Ít nhất hiện tại tôi sống khá tốt.”
“Em sẽ hối hận.”
“Có thể.”
“Tôi tự chịu.”
Tôi định cúp máy.
Anh đột nhiên nói:
“Anh không đồng ý ly hôn.”
“Anh nghĩ không đồng ý thì tôi không làm được sao?”
“Chúng ta có thể sống riêng.”
“Anh ở Mỹ.”
“Em ở trong nước.”
“Đợi em bình tĩnh lại rồi nói.”
Tôi khẽ cười.
“Người muốn vợ chồng sống cùng một nước ngay từ đầu chẳng phải anh sao?”
“Bây giờ lại thấy sống riêng cũng được?”
Anh không nói được gì.
Tôi cũng không tiếp tục.
“Luật sư sẽ liên hệ với anh.”
“Ngủ ngon.”
Tôi cúp máy.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, tôi ngủ một giấc vô cùng ngon.
8
Cố Trần Châu không chịu ký.
Luật sư gửi giấy tờ sang ba lần.
Anh từ chối cả ba lần.
Sau đó, anh bắt đầu liên tục gọi điện cho tôi.
Có lúc trách móc.
Có khi lại mềm giọng.
Có lúc còn giả như giữa chúng tôi chưa từng xảy ra chuyện gì.
“Tần Sương, trường bên này có một vị trí nghiên cứu cho em.”
“Anh đã hỏi rồi.”
“Điều kiện rất tốt.”
Tôi đáp:
“Không cần.”
“Em đừng cố chấp.”
“Tôi có công việc rồi.”
“Viện trong nước cho em được bao nhiêu?”
Tôi đang xem dữ liệu, nghe vậy khựng lại.
“Anh đang hỏi lương sao?”
“Anh chỉ muốn nói điều kiện bên Mỹ tốt hơn.”
“Tần Sương, chúng ta đều làm nghiên cứu.”
“Em nên hiểu môi trường quan trọng đến thế nào.”
Tôi nhìn dãy số trên màn hình.
“Cố Trần Châu.”
“Lúc tôi từ bỏ cơ hội ở Đại học Công nghệ Ngưu Tỉnh để ở lại Anh với anh, sao anh không nói môi trường quan trọng?”
Đầu dây bên kia im bặt.
Tôi tiếp tục:
“Bây giờ anh muốn tôi sang Mỹ nên môi trường lại quan trọng.”
“Ngày trước anh muốn tôi ở cạnh anh nên đến chuyên ngành tôi yêu thích cũng có thể từ bỏ.”
“Anh không thấy tiêu chuẩn của mình rất buồn cười sao?”
Anh gượng giọng:
“Chuyện năm đó khác.”
“Khác ở đâu?”
“Lúc đó chúng ta đã nói sẽ về nước.”
Tôi cười.
“Người phá vỡ lời hứa ấy là ai?”
Không cần anh trả lời.
Tôi đã cúp máy.
Một tháng sau, tôi vượt qua phỏng vấn nội bộ.
Chính thức được điều sang dự án thiên văn.
Ngày nhận thông báo, Chu Nghiên mua một chiếc bánh kem.
Trên mặt bánh, cô ấy dùng chocolate viết nguệch ngoạc:
“Chào mừng Tần Sương về với tình cũ.”
Tôi nhìn mà bật cười.
“Tình cũ gì?”
Chu Nghiên nhướng mày.
“Vật lý thiên văn chứ gì.”
“Thứ mình thật lòng yêu thì đáng để quay lại.”
Cả phòng lập tức cười ầm.
Tôi cũng cười.
Sau đó lặng lẽ chụp một bức ảnh.
Không đăng lên mạng.
Chỉ lưu trong điện thoại.
Buổi tối, mẹ hỏi:
“Con thật sự quyết định ly hôn à?”
Tôi gật đầu.
Mẹ thở dài.
“Bố mẹ không khuyên con quay lại.”
“Chỉ là sợ sau này con hối hận.”
Tôi đặt đũa xuống.
“Mẹ.”
“Con từng nghĩ nếu mất Cố Trần Châu thì sẽ rất đau.”
“Nhưng đến khi thật sự rời khỏi anh ấy, con mới nhận ra thứ con tiếc nhất không phải cuộc hôn nhân.”
“Mà là chính con của những năm trước.”
“Con tiếc cơ hội được học ngành mình yêu.”
“Tiếc những năm chỉ biết xoay quanh cuộc sống của anh ấy.”
“Tiếc rất nhiều lần rõ ràng con không vui nhưng vẫn ép bản thân phải hiểu chuyện.”
Tôi mỉm cười.
“Bây giờ con muốn bù lại.”
Mẹ nhìn tôi thật lâu.
Sau đó gắp cho tôi một miếng cá.
“Vậy thì ăn nhiều một chút.”
“Có sức mà bù.”
Hốc mắt tôi nóng lên.
“Vâng.”
9
Ba tháng sau, thủ tục ly hôn cuối cùng cũng được xử lý.
Cố Trần Châu vẫn không chịu chủ động phối hợp.
Nhưng chuyện đã đến mức này, việc anh không đồng ý cũng chỉ có thể kéo dài thời gian.
Ngày mọi thủ tục hoàn tất, luật sư gửi cho tôi một tin nhắn.
“Xong rồi.”
Tôi lúc đó đang ở đài quan sát.
Ngoài cửa sổ là bầu trời đêm.
Trên màn hình, dữ liệu vừa được truyền về.
Tôi nhìn hai chữ ấy thật lâu.
Sau đó chỉ trả lời:
“Cảm ơn.”
Không khóc.
Không uống rượu.
Không đăng bất cứ trạng thái nào.
Tôi chỉ tiếp tục làm việc.
Mười một giờ đêm, Cố Trần Châu gọi đến.
Tôi không nghe.
Anh gửi một tin nhắn.
“Tần Sương, em thật sự tuyệt tình.”
Tôi đọc xong rồi xóa.
Nửa tiếng sau lại có một tin nhắn khác.
“Chúng ta ở bên nhau bảy năm.”
“Em nói bỏ là bỏ sao?”
Tôi nhìn màn hình.
Lần này tôi trả lời.
“Người bỏ trước là anh.”
Anh lập tức gọi lại.
Tôi không nghe.
Tin nhắn tiếp tục hiện lên.
“Anh chưa từng nói không cần em.”
Tôi gõ:
“Nhưng anh từng khiến tôi hiểu rằng trong cuộc đời anh, tôi có thể bị đặt sau bất kỳ lựa chọn nào của anh.”
Lần này anh không trả lời nữa.
Ngày hôm sau, tôi nghe Tưởng Kỳ nói anh uống say.
Tôi chỉ “ừ” một tiếng.
Tưởng Kỳ có vẻ bất ngờ.
“Cậu không hỏi thêm sao?”
“Có gì cần hỏi?”
“Trần Châu gần đây sống không tốt lắm.”
“Tại sao?”
“Lâm Tuyết.”
Tôi im lặng.
Tưởng Kỳ nói:
“Cậu ấy sang Mỹ rồi mới phát hiện cuộc sống với người mà cậu ấy tưởng tượng suốt bao nhiêu năm hoàn toàn không giống.”
“Lâm Tuyết cũng không còn là cô gái năm xưa.”
“Tôi cũng không còn là Tần Sương ngày trước.”
“Đúng.”
Tưởng Kỳ cười khổ.
“Nhưng hình như đến tận bây giờ Trần Châu mới hiểu.”
Tôi không tò mò.
Nhưng Tưởng Kỳ vẫn kể tiếp.
Sau khi Cố Trần Châu sang Mỹ, ban đầu Lâm Tuyết rất vui.
Cô ta đưa anh đi gặp bạn bè.
Liên tục đăng ảnh.
Ngày nào cũng nhắc lại những chuyện năm xưa.
Nhưng chỉ vài tuần sau, mâu thuẫn bắt đầu xuất hiện.
Cố Trần Châu từng thích việc Lâm Tuyết biết làm nũng.
Nhưng thật sự sống gần mới nhận ra cái gọi là làm nũng rất nhiều khi đồng nghĩa với việc mọi chuyện đều phải để người khác giải quyết.
Xe hỏng, gọi anh.
Nhà mất điện, gọi anh.
Không hiểu thư bảo hiểm, gọi anh.
Bị đồng nghiệp chèn ép, gọi anh.
Nửa đêm muốn ăn món gì đó, cũng gọi anh.
Lúc đầu, anh cảm thấy mình được cần đến.
Sau đó, anh chỉ còn thấy mệt mỏi.
Có lần đang họp, cô ta gọi mười bảy cuộc điện thoại chỉ vì không tìm thấy chìa khóa xe.
Cố Trần Châu nổi giận.
Lâm Tuyết lập tức khóc.
“Trước đây anh đâu có đối xử với em như vậy.”
Câu nói đó khiến anh sững lại.
Bởi trong ký ức, quả thật trước đây anh luôn kiên nhẫn.
Nhưng ký ức không phải trả tiền điện.
Không phải giặt quần áo.
Không phải giải quyết hàng trăm chuyện vụn vặt.
Ký ức chỉ giữ lại những đoạn đẹp nhất.
Còn cuộc sống thì không.
Tưởng Kỳ nói đến đây bỗng bật cười.
“Có một chuyện rất buồn cười.”
“Gì?”
“Trần Châu trước đây luôn nói cậu quá lý trí, quá độc lập, không biết dựa vào chồng.”
“Bây giờ Lâm Tuyết dựa vào cậu ấy đến mức đến lịch khám nha khoa cũng không tự đặt nổi.”
“Cậu ấy lại bắt đầu nhớ cậu.”
Tôi không cười.
Chỉ thấy thật mỉa mai.
“Đó không phải nhớ tôi.”
“Đó là nhớ sự tiện lợi mà tôi từng mang đến cho anh ấy.”
Tưởng Kỳ thở dài.
“Có lẽ.”
10
Nửa năm sau, dự án của chúng tôi đạt được một bước tiến quan trọng.
Một mô hình do tôi phụ trách đã giúp nhóm giải thích được một tập dữ liệu quan sát trước đó vẫn còn nhiều tranh luận.
Bài báo được gửi đi.
Tên tôi đứng thứ hai.
Sau khi vượt qua vòng phản biện, bài báo được chấp nhận.
Ngày nhận email, cả nhóm mở champagne không cồn trong phòng họp.
Viện trưởng Hứa cười lớn.
“Tần Sương.”
“Lần này cô không chạy được đâu.”
Tôi ngẩn người.
“Chạy gì ạ?”
“Tháng sau có hội nghị quốc tế.”
“Cô đi báo cáo.”
Tôi lập tức căng thẳng.
“Em sao?”
“Không cô thì ai?”
Chu Nghiên vỗ vai tôi.
“Đừng giả vờ.”
“Bằng Cambridge để trang trí à?”
Mọi người cười ầm lên.
Tôi cũng cười.
Một tháng sau, bài báo bắt đầu được truyền thông chuyên ngành trong nước nhắc đến.
Tên nhóm chúng tôi xuất hiện trên một số trang khoa học.
Bố tôi in bài báo ra tận ba bản.
Một bản đặt trong phòng khách.
Một bản mang đến cơ quan cũ khoe với bạn bè.
Một bản cất vào ngăn kéo.
Mẹ chê ông khoa trương.
Ông không phục.
“Con gái tôi lên báo, tôi không được khoe à?”
Tôi vừa buồn cười vừa bất lực.
Cũng vào thời gian đó, tôi nhận được một email từ Cố Trần Châu.
Tiêu đề chỉ có ba chữ.
“Chúc mừng em.”
Tôi không trả lời.
Hai ngày sau, anh lại gửi.
“Anh đọc bài của em rồi.”
“Làm rất tốt.”
Tôi vẫn không hồi âm.
Đến email thứ ba, anh viết:
“Anh nhớ hồi em mới học cao học.”
“Em có thể thức cả đêm chỉ để đọc một bài về sao neutron.”
“Lúc đó anh đã biết em thật sự thích thiên văn.”
Tôi nhìn những câu ấy rất lâu.
Sau đó bật cười.
Anh biết.
Hóa ra anh luôn biết.
Biết tôi yêu thích điều gì.
Biết cơ hội năm đó quan trọng với tôi đến mức nào.
Nhưng anh vẫn có thể dùng lý tưởng chung để ép tôi từ bỏ.
Tôi chỉ trả lời đúng một câu.
“Đúng, anh luôn biết.”
Không lâu sau, anh gọi điện.
Lần này tôi nghe.
“Tần Sương.”
Giọng anh khàn hơn trước.
“Ừ.”
“Anh xin lỗi.”
Tôi không nói gì.
“Chuyện năm đó.”
“Anh thừa nhận khi ấy anh ích kỷ.”
“Tại sao?”
Anh im lặng thật lâu.
“Anh sợ em sang Mỹ sẽ gặp Lâm Tuyết.”
Dù đã đoán được từ rất lâu, nhưng khi chính miệng anh thừa nhận, tôi vẫn cảm thấy hoang đường.
“Vì vậy anh dùng chuyện về nước để ép tôi?”
“Anh…”
“Cố Trần Châu.”
“Lúc đó anh có từng nghĩ nếu tôi thật sự yêu ngành ấy thì sao không?”
“Anh có từng nghĩ cơ hội đó quan trọng với tôi đến mức nào không?”
“Có.”
Anh nói rất khẽ.
“Nhưng lúc đó anh nghĩ chúng ta sắp kết hôn.”
“Anh nghĩ hai người ở bên nhau thì phải có hy sinh.”
Tôi bật cười.
“Vậy tại sao người hy sinh luôn là tôi?”
Anh không trả lời.
Tôi tiếp lời:
“Anh sợ tôi gặp Lâm Tuyết nên ép tôi từ bỏ cơ hội.”
“Vậy mà sau đó chính anh lại vì cô ấy mà sang Mỹ.”
“Anh không thấy chuyện này rất nực cười sao?”
“Tần Sương…”
“Anh không cần xin lỗi nữa.”
“Xin lỗi cũng chẳng thể trả lại cho tôi những năm tháng ấy.”
“Và cũng không cần trả.”
“Tôi đã tìm được con đường của riêng mình.”
Tôi nhìn vào màn hình máy tính trước mặt.
“Bây giờ tôi sống rất hài lòng.”
Anh khẽ hỏi:
“Không có anh, em cũng hài lòng sao?”
Tôi trả lời:
“Đúng.”
Ba giây.
Năm giây.
Mười giây.
Cuối cùng, anh chủ động ngắt cuộc gọi.
11
Sau đó, tôi hầu như không còn nghe thấy tin tức gì về Cố Trần Châu.
Mãi đến một năm sau.
Tưởng Kỳ về nước tham dự một hội thảo.
Chúng tôi hẹn nhau uống cà phê.
Vừa gặp tôi, cậu ấy đã cảm thán:
“Cậu thay đổi nhiều thật đấy.”
Tôi bật cười.
“Già đi rồi à?”
“Không.”
“Trông giống người đang sống vui vẻ hơn.”
Tôi nhướng mày.
“Thế trước đây tôi thảm lắm sao?”
Tưởng Kỳ khẽ ho.
“Không đến mức đó.”
“Chỉ là hồi còn ở Anh, lúc nào cậu cũng giống như đang sống theo lịch trình do người khác sắp sẵn.”
“Còn bây giờ trông thoải mái hơn nhiều.”
Tôi không phủ nhận.
Trò chuyện được một lúc, cậu ấy chủ động nhắc đến Cố Trần Châu.
“Cậu ấy với Lâm Tuyết không còn liên hệ nữa.”
Tôi nhấp một ngụm cà phê.
“Ừ.”
Tưởng Kỳ quan sát phản ứng của tôi.
“Không tò mò à?”
“Không.”
“Lâm Tuyết có bạn trai mới rồi.”
“Nghe nói là một luật sư.”
“Tốt.”
Tưởng Kỳ bật cười.
“Cậu đúng là hết thật rồi.”
Tôi chống cằm.
“Chẳng lẽ tôi phải khóc sao?”
“Không.”
Cậu ấy lắc đầu.
“Chỉ là Trần Châu có lẽ vẫn chưa buông được.”
“Mấy tháng trước cậu ấy nộp đơn xin tham gia một dự án hợp tác ở châu Á.”
“Muốn trở về gần hơn.”
Tôi nhíu mày.
“Có liên quan gì đến tôi?”
“Cậu ấy hỏi tôi địa chỉ viện của cậu.”
“Tôi không nói.”
“Cảm ơn.”
Tưởng Kỳ im lặng một lát rồi mới lên tiếng:
“Cậu ấy thật sự hối hận.”
“Tôi biết.”
Tôi đặt cốc cà phê xuống.
“Nhưng hối hận không đồng nghĩa với việc người khác bắt buộc phải tha thứ.”
“Cũng giống như một người bán đi một món đồ quý.”
“Đến sau này mới phát hiện giá trị của nó đã tăng gấp trăm lần.”
“Anh ta có thể hối hận vì đã bán.”
“Nhưng không có nghĩa người chủ mới phải bán lại cho anh ta.”
Tưởng Kỳ gật đầu.
“Tôi hiểu.”
Tôi nhìn cậu ấy.
“Cậu đừng làm người truyền tin cho anh ấy.”
“Tôi không muốn biết.”
“Được.”
Tưởng Kỳ không nhắc tới chuyện đó nữa.
Nhưng có những chuyện, dù tôi chẳng muốn nghe, cuối cùng vẫn tự tìm đến tai tôi.
Một năm rưỡi sau khi Cố Trần Châu sang Mỹ, trường đại học nơi anh làm việc bắt đầu có đợt điều chỉnh nhân sự.
Kinh phí của nhóm nghiên cứu bị cắt giảm.
Hợp đồng mới cũng đưa ra những yêu cầu khắt khe hơn rất nhiều.
Với năng lực của Cố Trần Châu, vốn dĩ việc tìm một nơi khác không phải chuyện khó.
Nhưng đúng lúc ấy, một dự án trọng điểm trong nước công bố tuyển chuyên gia.
Hướng nghiên cứu gần như hoàn toàn tương thích với chuyên môn của anh.
Tưởng Kỳ đăng thông tin vào nhóm cũ.
Cố Trần Châu lập tức hỏi:
“Người có quốc tịch nước ngoài có thể ứng tuyển không?”
Một người khác trả lời:
“Vị trí này thuộc nhóm đặc thù.”
“Có yêu cầu về quốc tịch.”
Cả nhóm rơi vào im lặng.
Rất lâu sau, Cố Trần Châu mới gửi một chữ.
“Ồ.”
Tôi biết chuyện vì một người bạn chụp màn hình gửi cho tôi.
Tôi xem xong rồi tắt đi.
Không bình luận gì.
Đó là lựa chọn của anh.
Anh từng nói muốn chăm lo cho gia đình nhỏ trước.
Muốn có một môi trường tốt hơn.
Muốn sống cuộc đời mà mình mong muốn.
Không ai từng ngăn anh.
Đương nhiên cũng chẳng có ai có nghĩa vụ phải đảm bảo mọi cánh cửa trên thế giới này mãi mãi mở sẵn để chờ anh.
12
Hai năm sau ngày tôi trở về nước, dự án thiên văn bước vào giai đoạn quan trọng nhất.
Viện quyết định thành lập một nhóm nghiên cứu độc lập mới.
Viện trưởng Hứa gọi tôi vào phòng.
Ông đưa cho tôi một tập hồ sơ.
“Tần Sương.”
“Tôi đề cử cô làm phó trưởng nhóm.”
Tôi sững người.
“Em?”
“Không muốn sao?”
“Không phải.”
Tôi lập tức lắc đầu.
“Chỉ là em cứ tưởng…”
“Tưởng mình vẫn còn trẻ?”
Ông bật cười.
“Khoa học đâu có xếp hàng theo tuổi.”
“Ai làm được thì người đó lên.”
Tôi cúi xuống nhìn tập hồ sơ trong tay.
Bàn tay hơi run.
Không phải vì chức vụ.
Mà là vì ba năm trước, tôi từng nghĩ cả sự nghiệp của mình rồi sẽ xoay quanh việc tìm một công việc thuận tiện để đi theo chồng.
Còn bây giờ, tôi lại đứng ở vị trí có thể tự mình quyết định hướng nghiên cứu.
Cuộc đời quả thật rất kỳ lạ.
Chỉ cần lựa chọn khác đi một bước, con đường phía sau cũng có thể hoàn toàn thay đổi.
Tối hôm đó, viện tổ chức một bữa tiệc nhỏ.
Vừa bước ra khỏi nhà hàng, tôi đã nhìn thấy một người đứng bên đường.
Áo khoác đen.
Dáng người gầy hơn trước rất nhiều.
Chỉ mất một giây, tôi đã nhận ra.
Cố Trần Châu.
Hai năm không gặp.
Anh thay đổi khá nhiều.
Đường nét gương mặt trở nên sắc nét hơn.
Khóe mắt cũng hiện rõ vẻ mệt mỏi.
Nhưng điều khiến tôi bất ngờ nhất là anh không còn dáng vẻ tự tin, gần như kiêu ngạo như ngày trước.
Anh đứng cách tôi vài mét.
Nhìn tôi rất lâu.
“Tần Sương.”
Tôi dừng chân.
“Sao anh lại ở đây?”
“Anh về dự hội nghị.”
“Ồ.”
Tôi gật đầu.
“Chúc hội nghị thuận lợi.”
Tôi định rời đi.
Anh lập tức bước tới.
“Đợi đã.”
“Tần Sương.”
“Anh chỉ muốn nói vài câu.”
Tôi nhìn đồng hồ.
“Nói đi.”
Thái độ xa cách của tôi khiến anh hơi sững sờ.
“Anh nghe nói em trở thành phó trưởng nhóm.”
“Ừ.”
“Chúc mừng.”
“Cảm ơn.”
Anh mím môi.
“Em… sống tốt chứ?”
“Khá tốt.”
“Bố mẹ?”
“Đều khỏe.”
“Công việc?”
“Anh vừa hỏi rồi.”
Anh cười khổ.
“Phải.”
Không khí rơi vào im lặng.
Tôi không chủ động phá vỡ sự im lặng ấy.
Cuối cùng, anh lên tiếng:
“Anh sắp rời Mỹ.”
Tôi hơi bất ngờ.
“Vậy sao?”
“Ừ.”
“Anh muốn về nước.”
Tôi nhìn anh.
“Chúc anh thuận lợi.”
Nét mặt anh lập tức cứng lại.
“Tần Sương.”
“Em thật sự không có gì muốn hỏi sao?”
“Tôi nên hỏi gì?”
“Ví dụ… tại sao anh muốn về.”
Tôi bình tĩnh đáp:
“Đó là cuộc sống của anh.”
“Không liên quan đến tôi.”
Anh nhìn tôi rất lâu.
Sau đó khàn giọng nói:
“Vì anh nhận ra mình đã sai.”
“Anh từng nghĩ sang Mỹ là lựa chọn tốt nhất.”
“Từng nghĩ Lâm Tuyết là người khiến anh cảm thấy cuộc sống thú vị.”
“Từng nghĩ em sẽ luôn ở đó.”
“Cho đến khi tất cả mất đi, anh mới hiểu thứ mình thật sự muốn là gì.”
Tôi không nói gì.
Anh tiến lại gần tôi thêm một chút.
“Anh muốn trở về.”
“Không chỉ là trở về nước.”
“Anh muốn quay lại cuộc sống trước kia.”
Tôi khẽ bật cười.
“Cố Trần Châu.”
“Cuộc sống trước kia nào?”
“Cuộc sống mà tôi từ bỏ chuyên ngành mình yêu thích để ở bên anh?”
“Cuộc sống tan làm còn phải đi siêu thị, nấu cơm, giặt quần áo?”
“Hay cuộc sống anh có thể tùy ý quyết định tương lai của hai người rồi mặc định tôi sẽ đồng ý?”
Mặt anh trắng bệch.
“Anh không có ý đó.”
“Nhưng cuộc sống trước đây chính là như vậy.”
Tôi nhìn anh.
“Anh nhớ nó vì người được hưởng lợi là anh.”
“Còn tôi thì không nhớ.”
“Bởi người phải liên tục hy sinh chính là tôi.”
Anh khựng lại.
“Tần Sương, nếu quay lại, anh sẽ thay đổi.”
“Không cần.”
“Anh sẽ tôn trọng em.”
“Không cần.”
“Anh có thể…”
“Cố Trần Châu.”
Tôi cắt ngang lời anh.
“Anh đã từng nghĩ đến một khả năng chưa?”
“Gì?”
“Tôi không cần anh thay đổi nữa.”
Ánh mắt anh lập tức đỏ lên.
Tôi nhẹ giọng nói:
“Bởi vì tôi không muốn anh nữa.”
13
Cố Trần Châu đứng bất động hồi lâu.
Xe của viện đã tới.
Tài xế hạ cửa kính gọi tôi.
“Tần lão sư.”
“Ở đây.”
Tôi quay sang.
Cố Trần Châu đột nhiên hỏi:
“Em có người khác rồi sao?”
Tôi hơi nhíu mày.
“Không.”
Trong mắt anh lập tức hiện lên một tia sáng.
Nhưng câu nói tiếp theo của tôi khiến tia sáng ấy nhanh chóng biến mất.
“Không có anh không có nghĩa là tôi phải có người khác.”
“Tôi chỉ đơn giản là không muốn quay lại.”
Anh cười khổ.
“Anh còn tưởng…”
“Anh lúc nào cũng tưởng rất nhiều.”
“Tưởng tôi sẽ sang Mỹ.”
“Tưởng tôi không thể l/y h*ôn.”
“Tưởng chỉ cần anh quay đầu thì tôi vẫn sẽ chờ.”
Tôi mở cửa xe.
“Đừng tưởng nữa.”
“Tự sống cuộc đời của anh đi.”
Anh đứng phía sau.
Trước lúc tôi bước lên xe, anh khàn giọng hỏi:
“Tần Sương.”
“Nếu năm đó anh không sang Mỹ…”
Tôi dừng lại.
“Nếu anh không giấu tôi?”
“Nếu anh không vì Lâm Tuyết?”
“Nếu anh vẫn về nước như lời đã hứa?”
“Chúng ta có phải sẽ không đi đến ngày hôm nay không?”
Tôi quay đầu.
Dưới ánh đèn đường, trên gương mặt anh là vẻ chờ đợi rõ ràng.
Tôi suy nghĩ một lúc.
“Có lẽ.”
Mắt anh lập tức đỏ lên.
Nhưng tôi nói tiếp:
“Cho nên anh nên hiểu.”
“Thứ phá hỏng chúng ta chưa bao giờ là quyết định l/y h*ôn của tôi.”
“Mà là từng lựa chọn của anh trước đó.”
Tôi bước lên xe.
Cửa xe khép lại.
Lần này anh không đuổi theo.
Qua kính chiếu hậu, bóng dáng anh dần khuất đi.
Tôi cũng không ngoảnh đầu.
14
Cố Trần Châu thực sự bắt đầu chuẩn bị trở về.
Nhưng mọi chuyện không đơn giản như anh từng nghĩ.
Năm đó, để thuận lợi phát triển lâu dài ở Mỹ, anh đã chủ động hoàn tất thủ tục đổi quốc tịch.
Khi ấy, gần như chẳng ai trong nhóm bạn cũ ủng hộ anh.
Tưởng Kỳ từng khuyên anh.
Giáo sư cũ cũng từng hỏi.
Ngay cả bố mẹ anh cũng phản đối.
Nhưng anh vẫn kiên quyết làm.
Anh nói:
“Thời đại này rồi, quốc tịch cũng chỉ là một cuốn hộ chiếu.”
“Tôi sống ở đâu thuận lợi thì tôi chọn nơi đó.”
Lúc ấy không ai có thể thuyết phục anh.
Đến bây giờ muốn trở về, anh mới nhận ra một cuốn hộ chiếu đôi khi không chỉ đơn giản là một cuốn hộ chiếu.
Anh nộp hồ sơ.
Bổ sung giấy tờ.
Chứng minh quá trình học tập.
Chứng minh quan hệ gia đình.
Trình bày nguyện vọng muốn trở về lâu dài.
Lần đầu tiên, hồ sơ không được chấp thuận.
Anh cho rằng mình còn thiếu giấy tờ.
Anh nộp lần thứ hai.
Vẫn không được.
Lần thứ ba.
Kết quả vẫn không thay đổi.
Một buổi tối, Tưởng Kỳ gọi điện cho tôi.
“Tôi thật sự không muốn làm người truyền tin.”
“Nhưng chuyện này…”
Lúc đó tôi đang sửa bản thảo.
“Có chuyện gì?”
“Trần Châu đã xin khôi phục quốc tịch mấy lần rồi.”
“Không được.”
Tôi khựng bút.
Sau đó chỉ đáp:
“Ừ.”
“Cậu không bất ngờ sao?”
“Có một chút.”
Tưởng Kỳ thở dài.
“Cậu ấy gần như phát /đ/i/ê/n rồi.”
“Tuần trước lại nộp.”
“Cứ nghĩ mình có học vị cao, có thành tích nghiên cứu thì chắc sẽ thuận lợi.”
“Nhưng chuyện này đâu phải chỉ xem học vị.”
“Tôi biết.”
Tưởng Kỳ im lặng.
Rồi nói:
“Năm đó cậu ấy đổi quốc tịch nhanh đến mức ngay cả tôi cũng không hiểu.”
“Có lẽ lúc ấy thật sự nghĩ Mỹ là con đường duy nhất.”
Tôi nhìn những tài liệu trên bàn.
“Đó là quyền lựa chọn của anh ấy.”
“Đúng.”
“Bây giờ kết quả cũng là thứ anh ấy phải tự gánh chịu.”
Tưởng Kỳ không nói thêm.
Sau đó tôi mới nghe người khác kể rằng Cố Trần Châu còn thử qua rất nhiều con đường khác.
Tìm luật sư.
Tìm đơn vị tiếp nhận.
Xin thư giới thiệu.
Thậm chí còn liên hệ với giáo sư cũ trong nước.
Nhưng với một số vị trí anh muốn ứng tuyển, quốc tịch là điều kiện bắt buộc.
Không có ngoại lệ.
Trớ trêu nhất là hai năm trước, nếu anh vẫn giữ nguyên quốc tịch và trở về đúng kế hoạch ban đầu, với hồ sơ khi ấy, con đường sự nghiệp của anh gần như rộng mở.
Bây giờ anh đã có thêm thành tích.
Nhưng lại mất đi điều kiện cơ bản.
Cuộc đời đôi khi chính là như thế.
Có những cánh cửa lúc còn mở thì người ta chẳng buồn bước vào.
Đến khi cánh cửa khép lại mới nhận ra bên ngoài chẳng còn nơi nào mình muốn đến.
15
Năm thứ ba sau khi trở về nước, tôi được giao phụ trách một phần của dự án hợp tác quốc tế.
Địa điểm tổ chức hội nghị là Bắc Kinh.
Trong danh sách khách mời, tôi nhìn thấy tên Cố Trần Châu.
Tôi không thấy bất ngờ.
Lĩnh vực của chúng tôi vốn có một phần giao thoa.
Ngày hội nghị khai mạc, tôi đứng trên sân khấu báo cáo.
Bên dưới có hơn ba trăm người.
Ánh đèn khá sáng.
Tôi không nhìn rõ từng gương mặt.
Nhưng đến phần hỏi đáp, một người ở hàng ghế giữa đứng lên.
Cố Trần Châu.
Anh cầm micro.
Không hỏi bất cứ điều gì mang tính cá nhân.
Chỉ đặt một câu hỏi rất chuyên môn về mô hình.
Tôi trả lời.
Anh ngồi xuống.
Cuộc trao đổi chưa kéo dài đến ba phút.
Trông giống như hai học giả hoàn toàn xa lạ đang trao đổi chuyên môn.
Sau phiên họp, rất nhiều người tới trò chuyện.
Tôi đang nói chuyện với một giáo sư thì nghe phía sau có người gọi:
“Tần Sương.”
Tôi quay lại.
Cố Trần Châu đứng đó.
Anh đưa cho tôi một quyển sổ.
“Của em.”
Tôi lập tức nhận ra.
Đó là quyển sổ ghi chép từ thời tiến sĩ.
Bìa xanh đậm.
Các góc đã cũ.
Tôi từng nghĩ nó đã mất khi rời Anh.
“Nó ở đâu ra vậy?”
“Trong thùng đồ cũ.”
“Anh vẫn giữ đến giờ?”
Anh gật đầu.
“Tôi nghĩ nên trả lại cho em.”
Tôi nhận lấy.
“Cảm ơn.”
Anh không rời đi.
Một lúc sau mới nói:
“Trang cuối có một thứ.”
Tôi mở ra.
Một tấm vé.
Vé vào đài thiên văn năm chúng tôi mới yêu nhau.
Phía sau tấm vé có dòng chữ do chính tôi viết.
“Nếu sau này có cơ hội, nhất định phải quay lại với bầu trời.”
Tôi nhìn dòng chữ ấy.
Không ngờ ngày trước mình lại từng để lại một lời nhắc như vậy.
Cố Trần Châu khàn giọng:
“Anh nhìn thấy nó mới nhớ.”
“Ngày đó em thật sự rất thích.”
Tôi khép quyển sổ.
“Ừ.”
“Xin lỗi.”
“Không cần.”
“Anh vẫn muốn nói.”
Tôi nhìn anh.
Anh cười rất nhạt.
“Anh đã nộp đơn lần thứ sáu.”
Tôi không nói.
“Vẫn không được.”
“Ừ.”
“Có lúc anh thấy chuyện này rất buồn cười.”
“Ngày trước người khác khuyên anh đừng đổi.”
“Anh lại nghĩ họ quá bảo thủ.”
“Bây giờ muốn quay lại mới nhận ra có những lựa chọn không phải cứ muốn sửa là sửa được.”
Tôi không biết nên trả lời thế nào.
Cuối cùng chỉ nói:
“Mọi người đều phải trả giá cho lựa chọn của mình.”
“Phải.”
Anh cúi đầu.
“Anh biết.”
Vài giây sau, anh hỏi:
“Tần Sương.”
“Em có ghét anh không?”
Tôi thật sự suy nghĩ.
“Không.”
Anh ngẩng lên.
“Từ lâu đã không còn.”
“Vậy…”
“Không ghét không có nghĩa là còn yêu.”
Tôi mỉm cười.
“Chỉ là anh đã không còn quan trọng đến mức khiến tôi phải ghét nữa.”
Biểu cảm trên gương mặt anh trong khoảnh khắc ấy gần như khiến người ta không đành lòng.
Nhưng tôi không còn là người phải chịu trách nhiệm cho cảm xúc của anh.
Tôi gật đầu.
“Phiên tiếp theo sắp bắt đầu.”
“Tôi đi trước.”
Anh không giữ tôi lại.
Chỉ đứng phía sau nói:
“Chúc em ngày càng tốt hơn.”
Tôi quay đầu.
“Cảm ơn.”
“Anh cũng vậy.”
16
Sau hội nghị đó, gần hai năm liền tôi không gặp lại Cố Trần Châu.
Cuộc sống của tôi ngày càng bận rộn.
Nhóm nghiên cứu có thêm thành viên mới.
Có dự án mới.
Có sinh viên mới.
Tôi cũng bắt đầu hướng dẫn nghiên cứu sinh.
Có một cô bé tên Hạ Ninh, năm đầu tiên vào nhóm đã lén hỏi tôi:
“Tần lão sư, em nghe nói trước đây cô chuyển hướng từ thiên văn sang lý thuyết, sau đó lại quay về?”
Tôi gật đầu.
“Đúng.”
“Có muộn không ạ?”
Tôi nhìn cô bé.
“Em bao nhiêu tuổi?”
“Hai mươi ba.”
“Tôi quay lại lúc gần ba mươi.”
“Vậy cô có thấy tiếc những năm ở giữa không?”
Tôi im lặng một lúc.
“Có.”
“Nhưng tiếc không có nghĩa là phải tiếp tục lãng phí những năm sau.”
Hạ Ninh gật đầu, như thể đã hiểu được điều gì.
Tôi cười.
“Em muốn làm gì?”
Cô bé đỏ mặt.
“Em muốn đổi hướng.”
“Gia đình nói quá mạo hiểm.”
“Vậy em tự đánh giá năng lực, chi phí và hậu quả.”
“Tự quyết định.”
“Đừng để sau này thất bại lại trách người khác.”
“Nhưng cũng đừng vì sợ người khác thất vọng mà sống thay cuộc đời của họ.”
Hạ Ninh nhìn tôi thật lâu.
“Em hiểu rồi.”
Nhìn cô bé rời đi, tôi bất chợt nhớ tới chính mình năm xưa.
Nếu khi ấy có người nói với tôi những lời này thì sao?
Có lẽ tôi vẫn sẽ chọn Cố Trần Châu.
Bởi khi yêu một người, con người rất dễ tin rằng hy sinh là một cách chứng minh tình yêu.
Nhưng bây giờ tôi đã hiểu.
Một mối quan hệ thật sự tốt đẹp không cần một người liên tục cắt bỏ từng phần của bản thân để phù hợp với cuộc đời của người còn lại.
17
Năm tôi ba mươi lăm tuổi, nhóm của chúng tôi công bố một thành quả nghiên cứu lớn.
Trong buổi họp báo, một phóng viên hỏi:
“Tần giáo sư, cô từng có thời gian du học dài ở Anh.”
“Vì sao cuối cùng cô lại lựa chọn trở về?”
Tôi hơi sững lại.
Sau đó nhìn về phía khán phòng.
Bố mẹ tôi cũng có mặt.
Bố đã già hơn trước.
Nhưng ông vẫn ngồi thẳng lưng, ánh mắt sáng như ngày đón tôi ở sân bay.
Tôi cầm micro.
“Ban đầu tôi chỉ nghĩ mình đã học được một số thứ.”
“Muốn trở về xem có nơi nào cần đến chúng hay không.”
“Sau đó mới phát hiện có rất nhiều nơi cần.”
Cả khán phòng bật cười.
Tôi cũng cười.
“Cá nhân tôi không cho rằng ở đâu mới là lựa chọn duy nhất đúng.”
“Mỗi người đều có hoàn cảnh riêng.”
“Nhưng đối với tôi, trở về là một lựa chọn mà cho đến hiện tại tôi chưa từng hối hận.”
Buổi họp báo kết thúc.
Tôi nhận được rất nhiều tin nhắn.
Trong đó có một tin nhắn từ số lạ.
Chỉ có hai chữ.
“Chúc mừng.”
Không cần hỏi, tôi cũng biết là ai.
Tôi không trả lời.
Nhưng cũng không xóa.
Bởi đến thời điểm đó, một tin nhắn từ Cố Trần Châu thật sự không còn đủ sức ảnh hưởng đến tâm trạng tôi nữa.
Buổi tối, Tưởng Kỳ gọi điện.
Cậu ấy đã chuyển về nước làm việc từ hai năm trước.
“Tôi xem họp báo rồi.”
“Cảm giác thế nào?”
“Tần giáo sư lợi hại.”
“Bớt nịnh đi.”
Cậu ấy bật cười.
Nói vài câu, giọng cậu ấy bỗng chậm xuống.
“Tháng trước tôi gặp Trần Châu.”
“Ừ.”
“Cậu ấy sắp rời trường hiện tại.”
“Tại sao?”
“Hợp đồng hết hạn.”
“Sau đó?”
“Có lẽ sẽ sang Canada một thời gian.”
Tôi chỉ “ừ” một tiếng.
Tưởng Kỳ lại nói:
“Lần gần nhất đơn xin khôi phục quốc tịch của cậu ấy vẫn không được.”
Tôi ngồi xuống ghế.
“Đã nộp bao nhiêu lần rồi?”
“Hình như tám.”
Tám lần.
Tôi hơi bất ngờ.
Cố Trần Châu trước đây là người rất kiêu ngạo.
Một chuyện bị từ chối hai lần đã đủ khiến anh mất kiên nhẫn.
Vậy mà bây giờ lại có thể thử đến tám lần.
Tưởng Kỳ cười khổ.
“Có lẽ cuộc đời chính là như vậy.”
“Ngày trước cậu ấy muốn đi đến mức chẳng ai nói được.”
“Bây giờ muốn trở về cũng đến mức ai khuyên bỏ cuộc cũng không chịu.”
Tôi nhìn ánh đèn thành phố bên ngoài cửa sổ.
“Đó là chuyện của anh ấy.”
“Tôi biết.”
“Tôi chỉ nghĩ…”
“Gì?”
“Có lẽ cậu ấy thật sự xem nơi này là nhà.”
Tôi im lặng.
Một lúc sau mới nói:
“Nhà không phải là nơi chỉ nhớ tới khi cuộc sống bên ngoài không được như ý.”
“Nhưng nếu anh ấy thật sự hiểu được điều đó thì cũng tốt.”
Tưởng Kỳ không nói thêm.
18
Hai năm sau nữa, bố tôi nhập viện vì một cơn đau tim nhẹ.
May mắn là được phát hiện sớm.
Ca can thiệp diễn ra thuận lợi.
Ngày ông xuất viện, tôi xin nghỉ để đưa bố mẹ về.
Trên đường đi, bố đột nhiên lên tiếng:
“Sương Sương.”
“Vâng?”
“Bố từng gặp Trần Châu.”
Tôi quay sang.
“Khi nào?”
“Năm ngoái.”
Tôi sững người.
“Anh ấy tìm bố?”
“Ừ.”
“Vì sao bố không nói?”
Bố nhìn ra ngoài cửa sổ.
“Nó xin lỗi.”
“Bố nghĩ chuyện của hai đứa đã kết thúc rồi, nói với con cũng chẳng để làm gì.”
Tôi hỏi:
“Anh ấy nói gì?”
“Xin lỗi vì năm đó đã khiến con buồn.”
“Còn nói nếu không phải nó, có lẽ con đã sớm đi trên con đường mình muốn.”
Bố cười nhạt.
“Bố nói không đúng.”
Tôi ngẩn người.
“Bố nói gì?”
“Bố nói con đường đó là do con tự chọn.”
“Năm ấy con nghe nó, cũng là lựa chọn của con.”
“Bố không đổ hết lỗi lên nó.”
“Nhưng bố cũng nói với nó.”
Ông quay sang nhìn tôi.
“Người ta có thể mắc sai lầm.”
“Nhưng sau khi mắc sai lầm, không thể quay lại rồi bắt người khác phải trả giá thêm một lần nữa để giúp mình sửa sai.”
Tôi im lặng.
Bố vỗ nhẹ lên tay tôi.
“Nó hỏi bố có khuyên con quay lại không.”
“Bố nói không.”
“Bố chỉ có một đứa con gái.”
“Con sống vui vẻ là được.”
Hốc mắt tôi nóng lên.
“Bố…”
Ông lập tức cau mày.
“Khóc gì chứ?”
“Bố vừa xuất viện, đừng làm bố xúc động.”
Mẹ ngồi phía trước quay lại.
“Ông còn biết mình vừa xuất viện à?”
“Bác sĩ dặn bớt ăn mặn, sáng nay ai đòi ăn dưa muối?”
Bố lập tức im bặt.
Tôi bật cười.
Chiếc xe chạy trên con đường ngập nắng.
Khoảnh khắc ấy, tôi bỗng cảm thấy cuộc đời mình đã đầy đủ đến mức chẳng còn chỗ cho tiếc nuối.
19
Lần cuối tôi gặp Cố Trần Châu là ở sân bay.
Tôi chuẩn bị sang châu Âu tham dự hội nghị.
Anh vừa trở về từ một chuyến bay quốc tế.
Hai người tình cờ gặp nhau tại khu kiểm tra an ninh.
Anh nhận ra tôi trước.
“Tần Sương.”
Tôi quay đầu.
Anh kéo theo một chiếc vali nhỏ.
Tóc đã pha vài sợi bạc.
Tôi chợt nhận ra chúng tôi thật sự đều không còn trẻ nữa.
“Lâu rồi không gặp.”
Anh cười.
“Ừ.”
“Đi công tác?”
“Hội nghị.”
“Bao lâu?”
“Mười ngày.”
Anh gật đầu.
Sau đó giơ cuốn hộ chiếu trên tay lên.
Vẫn là cuốn hộ chiếu màu xanh sẫm năm ấy.
Tôi không hỏi.
Anh lại chủ động nói:
“Lần thứ chín cũng không được.”
Tôi hơi khựng lại.
“Ừ.”
Anh bật cười.
“Em có thấy anh đáng đời không?”
Tôi nhìn anh.
“Muốn nghe thật?”
“Ừ.”
“Có một chút.”
Anh cũng cười.
Lần này không hề tức giận.
“Anh cũng thấy vậy.”
Hai người đứng giữa dòng người đang qua lại.
Tất cả những oán hận, yêu thương và tranh cãi của nhiều năm trước dường như đã xa đến mức giống như câu chuyện của một người khác.
Cố Trần Châu nhìn bảng chuyến bay.
“Anh từng nghĩ chỉ cần mình đủ giỏi thì muốn đi đâu cũng được.”
“Sau đó mới hiểu thế giới không vận hành như vậy.”
“Tần Sương.”
“Anh thật sự hối hận.”
Tôi không lập tức trả lời.
Anh tiếp tục:
“Không chỉ vì không thể trở về.”
“Cũng không chỉ vì sự nghiệp.”
“Anh hối hận vì ngày đó đã cho rằng em sẽ mãi ở phía sau.”
“Anh hối hận vì xem sự hy sinh của em là điều hiển nhiên.”
“Anh hối hận vì đến lúc mất đi mới biết mình từng có những gì.”
“Nhưng điều khiến anh hối hận nhất…”
Anh dừng lại.
“Là anh đã biến tình yêu của một người thành lý do để làm tổn thương chính người đó.”
Tôi nhìn anh rất lâu.
Sau đó gật đầu.
“Anh hiểu được là tốt.”
Anh cười nhạt.
“Muộn rồi nhỉ?”
“Ừ.”
Tôi không nói dối.
Anh hít sâu.
“Anh biết.”
Thông báo lên máy bay vang lên.
Tôi nhìn đồng hồ.
“Đến giờ rồi.”
Cố Trần Châu tránh sang một bên.
“Tần Sương.”
Tôi quay lại.
“Nếu có kiếp sau…”
Tôi bật cười.
“Đừng.”
Anh sững người.
Tôi nhìn anh.
“Kiếp này đã học được bài học thì kiếp sau sống tốt hơn là được.”
“Đừng tìm tôi nữa.”
Anh cũng cười.
Khóe mắt hơi đỏ.
“Được.”
Tôi kéo vali rời đi.
Lần này, người đứng phía sau nhìn theo là anh.
Còn người không quay đầu lại là tôi.
Giống hệt nhiều năm trước.
Chỉ khác rằng khi ấy, người quay lưng rời đi không chút do dự là Cố Trần Châu.
Còn tôi thì một mình trở về nước.
Anh từng chắc chắn tôi sẽ hối hận.
Từng tin chỉ cần anh ngoảnh đầu lại, tôi nhất định vẫn đứng nguyên tại chỗ cũ.
Nhưng cuối cùng, người tìm mọi cách quay về lại là anh.
Một lần.
Hai lần.
Ba lần.
Cho đến lần thứ chín.
Kết quả vẫn không thay đổi.
Có những cánh cửa một khi đã tự tay đóng lại thì không phải cứ hối hận là có thể mở ra.
Cũng giống như quốc tịch mà anh từng quyết đoán từ bỏ.
Giống lời hứa anh từng xem nhẹ.
Và giống người vợ từng yêu anh bằng cả tuổi trẻ.
Tất cả đều không còn đứng nguyên nơi đó để chờ anh nữa.
20
Nhiều năm sau, trong một buổi giao lưu với sinh viên, có người hỏi tôi:
“Tần giáo sư, cô có tin con người nên dũng cảm theo đuổi điều mình muốn không?”
Tôi suy nghĩ một lúc.
“Tin.”
“Vậy nếu lựa chọn sai thì sao ạ?”
Cả hội trường im lặng.
Tôi nhìn những gương mặt trẻ phía dưới.
“Thì chịu trách nhiệm.”
Có người bật cười.
Tôi cũng cười.
“Không có lựa chọn nào đảm bảo tuyệt đối rằng mình sẽ đúng.”
“Có thể chọn sai ngành.”
“Yêu sai người.”
“Đi nhầm một con đường.”
“Thậm chí phải mất vài năm mới nhận ra.”
“Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là chọn sai.”
“Mà là biết mình sai nhưng vẫn không dám quay lại chỉ vì tiếc những gì mình đã bỏ ra.”
Một nữ sinh giơ tay.
“Nếu quay lại quá muộn thì sao ạ?”
Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ.
Bầu trời hôm ấy xanh trong.
“Vậy thì đừng quay về điểm xuất phát.”
“Hãy bắt đầu từ nơi em đang đứng và đi đến một nơi mới.”
“Đời người không phải bài toán chỉ có một đáp án.”
“Bỏ lỡ một con đường không có nghĩa là toàn bộ tương lai cũng chấm hết.”
Tiếng vỗ tay vang lên.
Tôi cúi đầu nhìn đồng hồ.
Trên cổ tay là chiếc đồng hồ bố tặng vào ngày tôi nhận chức giáo sư.
Bên ngoài hội trường, Chu Nghiên đang giục:
“Tần Sương!”
“Còn không đi là lỡ chuyến tàu đấy!”
Tôi cầm túi chạy ra.
“Đến đây.”
Cô ấy vừa đi vừa càm ràm:
“Tối nay mọi người còn chờ ăn mừng.”
“Cậu mà đến muộn thì tự trả tiền.”
Tôi bật cười.
“Biết rồi.”
Hai người cùng bước xuống bậc thềm.
Ánh nắng trải dài trước mắt.
Điện thoại trong túi rung lên.
Là thông báo từ đài quan sát.
Dữ liệu mới đã về.
Tôi mở ra xem.
Ngay lập tức quên hết mọi thứ xung quanh.
Chu Nghiên nhìn biểu cảm của tôi thì thở dài.
“Xong.”
“Lại phát bệnh nghề nghiệp.”
Tôi cười, bước nhanh hơn.
Bởi tôi biết rất rõ mình đang đi đâu.
Rất nhiều năm trước, tôi từng vì một người mà rời khỏi quỹ đạo của chính mình.
Tôi từng nghĩ yêu một người chính là đi theo bước chân của anh.
Anh đi đâu, tôi đi đó.
Anh thích gì, tôi nhường điều đó.
Anh cần một người vợ như thế nào, tôi cố biến mình thành người như thế.
Sau đó tôi mới hiểu.
Tình yêu không nên biến một hành tinh mất đi quỹ đạo của mình chỉ để chạy theo một ngôi sao khác.
Nếu phải đánh đổi toàn bộ bản thân mới có thể ở cạnh một người, thứ đó chưa chắc đã là tình yêu.
Có thể nó chỉ là sự lệ thuộc được khoác lên một cái tên đẹp.
May mắn là tôi đã quay lại kịp lúc.
Quay về đất nước mà tôi từng hứa sẽ trở về.
Quay lại lĩnh vực mà tôi từng thật lòng yêu thích.
Và quan trọng nhất.
Quay về với chính mình.
Còn Cố Trần Châu?
Tôi không biết sau này anh có còn nộp đơn lần thứ mười hay không.
Cũng không biết cuối cùng anh sẽ định cư ở đâu.
Những chuyện ấy đã không còn liên quan tới tôi.
Tôi chỉ từng nghe Tưởng Kỳ nói, nhiều năm sau anh vẫn giữ tấm ảnh chụp chúng tôi thời du học.
Trong bức ảnh, tôi đứng dưới một bầu trời đầy sao.
Anh đứng bên cạnh.
Khi ấy, cả hai vẫn còn trẻ.
Đều từng tin tương lai sẽ giống hệt những lời mình đã hứa.
Nhưng một bức ảnh chỉ có thể lưu giữ một khoảnh khắc.
Không thể giữ lại con người.
Càng không thể giữ được tình yêu.
Người từng được tôi đặt lên trước cả ước mơ cuối cùng đã trở thành một cái tên rất xa.
Còn giấc mơ tôi từng từ bỏ lại trở thành cuộc sống thường ngày của tôi.
Có người hỏi tôi liệu tôi có thấy hả hê khi biết Cố Trần Châu nhiều lần xin trở về nhưng lần nào cũng thất bại hay không.
Tôi suy nghĩ rất lâu.
Cuối cùng chỉ lắc đầu.
Không.
Bởi niềm vui lớn nhất của tôi chưa từng đến từ việc nhìn anh thất bại.
Mà là từ việc tôi đã thành công bước ra khỏi cuộc đời anh.
Nếu một ngày anh thật sự có thể trở về, tôi cũng sẽ không buồn.
Nếu cả đời anh không thể trở về, tôi cũng chẳng vui hơn.
Sự trừng phạt lớn nhất dành cho một người không phải là nhìn họ sống khổ sở.
Mà là đến một ngày, dù họ sống tốt hay tệ, thành công hay thất bại, hạnh phúc hay hối hận, tất cả cũng không còn đủ sức khiến lòng mình gợn sóng.
Cố Trần Châu từng nói:
“Tần Sương một lòng một dạ chỉ có mình tôi.”
Anh nói đúng.
Tôi từng thật sự như vậy.
Nhưng anh đã quên một điều.
Trái tim con người không phải thứ thuộc quyền sở hữu.
Một lòng một dạ cũng không phải lời nguyền khiến cả đời không thể tháo bỏ.
Khi tình yêu bị tiêu hao đến cạn kiệt, người từng quan trọng nhất cũng có thể trở thành một người xa lạ.
Máy bay đưa tôi trở về sau hội nghị hạ cánh vào một buổi chiều mùa thu.
Bước ra khỏi cửa sân bay, tôi lại nhìn thấy bố mẹ đứng bên ngoài.
Giống hệt ngày tôi trở về nhiều năm trước.
Bố vẫy tay.
“Sương Sương!”
Mẹ cau mày.
“Ông nói nhỏ thôi.”
“Tần giáo sư của ông nghe thấy rồi.”
Tôi bật cười, kéo vali chạy về phía họ.
Bố nhận lấy hành lý.
“Chuyến đi thế nào?”
“Rất tốt.”
“Có mệt không?”
“Không.”
Mẹ đưa cho tôi một chai nước.
“Tối nay về nhà ăn cơm.”
“Bố con mua cá rồi.”
Bố lập tức sửa lời:
“Con bé thích ăn nên tôi mới mua.”
Tôi đi giữa hai người.
Gió thu thổi qua những hàng cây.
Thành phố trước mắt đã thay đổi rất nhiều so với ngày tôi ra nước ngoài.
Đường mới.
Cầu mới.
Những tòa nhà mới.
Đúng như lời bố từng nói.
Vài năm sau khi trở về, mọi thứ sẽ khác.
Tôi cúi xuống nhìn bóng mình trên mặt đường.
Bỗng nhận ra không chỉ thành phố đã thay đổi.
Tôi cũng đã khác.
Năm ấy rời Anh, tôi chỉ có một chiếc vali.
Một cuộc hôn nhân vừa tan vỡ.
Một chuyên ngành đã bỏ lỡ nhiều năm.
Và một tương lai hoàn toàn không biết sẽ đi về đâu.
Nhưng tôi vẫn bước lên máy bay.
Bởi dù phía trước chưa chắc sẽ tốt hơn, tôi cũng biết mình không thể tiếp tục đứng yên ở một nơi đã không còn thuộc về mình.
May mắn thay.
Bước đi ấy, tôi đã chọn đúng.
Rất đúng.
Còn người từng quay lưng rời khỏi tôi mà không một lần ngoảnh lại, cuối cùng lại dành nhiều năm chỉ để tìm một con đường trở về.
Đáng tiếc là đến khi anh hiểu nơi mình muốn trở về nằm ở đâu, tất cả đã quá muộn.
Có những chuyến bay có thể đổi vé.
Có những công việc có thể bắt đầu lại.
Có những đơn xin dù bị từ chối vẫn có thể nộp thêm lần nữa.
Nhưng cũng có những người, một khi đã bước qua cửa kiểm soát an ninh của cuộc đời mình, sẽ không quay lại nữa.
Tôi chính là người đó.
Và lần này.
Tôi không hề hối hận.